nieuwsVerkiezingen VS

Alle pijlen op Michael – ‘de arrogante miljardair’ – Bloomberg tijdens zijn eerste debat

Eindelijk konden Democratische concurrenten hun kritische pijlen richten op miljardair Michael Bloomberg. Met een grote schietschijf op zijn rug betrad de succesvolle zakenman woensdag in Las Vegas het podium voor zijn eerste Democratische debat. En hij kwam daar flink in de verdrukking.

Michael Bloomberg, Elizabeth Warren, Bernie Sanders, Joe Biden, Pete Buttigieg en Amy Klobuchar voorafgaand aan het debat. Beeld Getty Images

Hoewel de vroegere burgemeester van New York, die al 370 miljoen euro heeft uitgegeven om de Democratische presidentskandidatuur te winnen, een gewaarschuwd man was, leek hij amper een antwoord te hebben op de aanvallen. Bloomberg (78) werd neergezet als een puissant rijke, vrouwonvriendelijke zakenman die denkt de Democratische nominatie te winnen met zijn vermogen van zo’n 53 miljard euro. 

‘Wij nemen het op tegen een miljardair die vrouwen dikke mokkels en lesbiennes met een paardenbek noemt’, foeterde senator Elizabeth Warren. ‘Nee, ik heb het niet over Donald Trump. Ik heb het over Bloomberg. Hij is een arrogante miljardair.’ Ook Bernie Sanders, de verrassende koploper in de race, liet zijn frustratie de vrije loop. ‘Mike Bloomberg heeft een groter vermogen dan 125 miljoen Amerikanen bij elkaar’, aldus de senator die zich op de borst klopt dat hij opkomt voor Amerika’s minderbedeelden. ‘Dat is immoreel.’

Het ongemak was op het gezicht te lezen van Bloomberg, die nooit een sterke debater is geweest. Hij rolde geïrriteerd met zijn ogen, reageerde traag en ontweek vragen. ‘Misschien vonden ze een grap die ik vertelde niet leuk’, zei hij tot overmaat van ramp ook nog bagatelliserend over zijn vermeende vrouwonvriendelijke uitspraken. 

De kritiek die de miljardair in Las Vegas over zich heen kreeg, is tekenend voor wat er op het spel staat in de Democratische strijd. Over twee weken dient Super Tuesday zich aan, de dag waarop veertien staten tegelijk stemmen in de voorverkiezingen. Die dag kan beslissend zijn omdat eenderde van de bijna vierduizend gedelegeerden dan op het spel staat. Wie op 3 maart een flinke slag slaat, zet een forse stap richting het binnenhalen van de 1.991 gedelegeerden die nodig zijn om het in november tegen president Trump op te nemen.

Doorgestoten

Tot grote ergernis van zijn concurrenten, blijft Bloomberg maar stijgen in de peilingen in de Super Tuesday-staten. Zo staat hij in Californië, met 416 gedelegeerden de hoofdprijs, op de tweede plaats met bijna 17 procent. In veel landelijke peilingen is de oud-burgemeester, die Trump niet kan luchten of zien, doorgestoten naar de tweede of derde plek. Zijn peperdure campagnevideo’s waaraan niet valt te ontkomen in de veertien staten, leggen hem daarbij geen windeieren. Geld, aldus Bloomberg, is geen probleem in de strijd om Trump van een herverkiezing af te houden.

En dan te bedenken dat er nog lacherig werd gedaan toen de miljardair zich in november kandidaat stelde. Zijn gooi naar de nominatie zou kansloos zijn, omdat Bloomberg iets deed wat nog nooit eerder was gedaan: de eerste vier voorverkiezingen overslaan. Maar omdat Iowa en New Hampshire niet bepalend waren in de Democratische strijd tot nu toe en hij geld zat heeft, ziet de miljardair genoeg kansen om het ver te schoppen. De peilingen geven hem gelijk.

Met een campagne waarin hij veel verwijst naar Barack Obama, gematigde standpunten koestert, maar ook aandringt op strengere wapenwetgeving, hoopt Bloomberg de Democratische  strijd te winnen. In 2016 flirtte de miljardair ook al met het kandidaatschap. Toen zag hij daar echter vanaf omdat hij Hillary Clinton niet in de weg wilde zitten in de presidentsstrijd tegen Trump.

Last van zijn verleden

De bereidheid van de mediatycoon om honderden miljoenen van zijn eigen vermogen te spenderen aan zijn kandidatuur, zet echter kwaad bloed bij zijn concurrenten. Hij probeert de nominatie te kopen, roept senator Amy Klobuchar, die net als andere centrum-kandidaten zoals Joe Biden en Pete Buttigieg, hinder ondervindt van Bloombergs opkomst. Klobuchar: ‘Wat we niet nodig hebben, is iemand in het Witte Huis die rijker is dan Donald Trump.’

Bloomberg heeft ook last van zijn verleden. Voor veel zwarte Amerikanen is hij de man van stop and frisk, de omstreden tactiek van de New Yorkse politie om potentiële criminelen op straat aan te houden en te fouilleren. De maatregel, waarvan veel minderheden het slachtoffer werden, werd later ongrondwettig verklaard. Bloomberg betuigde spijt, maar tot 2015 verdedigde hij nog soortgelijke harde maatregelen in de strijd tegen de misdaad. Ook doken de laatste weken berichten op dat hij zich laatdunkend heeft uitgelaten over vrouwen.

‘Het was in strijd met alle elk recht dat wij als mensen hebben’, hield oud-vicepresident Biden de miljardair voor over stop and frisk. ‘Bijna vijf miljoen jonge zwarte mannen werden tegen een muur gedrukt.’ Bloomberg: ‘Ik schaam mij ervoor hoe het in de praktijk uitpakte.’ Zijn onzekere optreden in Las Vegas zal Bloombergs aanhangers aan het denken hebben gezet. Ook kan zijn New Yorkse verleden een handicap zijn bij het aantrekken van zwarte kiezers. En juist een grote opkomst onder hen, een belangrijk deel van het Democratische electoraat, zal nodig zijn om Trump te verslaan.

Ook wordt nu pijnlijk duidelijk dat Bloomberg verbaal amper opgewassen zal zijn tegen straatvechter Trump, mocht hij de nominatie winnen. De president keek naar zijn optreden en lachte zich dood. Trump, die Bloomberg vanwege zijn lengte voortdurend ‘Mini Mike’ noemt, had de afgelopen dagen al voorspeld dat de miljardair het slecht zou doen. ‘Mini Mike’s optreden was wellicht de slechtste ooit’, twitterde Trump. ‘Hij struikelde, hij zag er verward uit en hij was incompetent. Als dit hem niet uit de race gooit.’ De president sarcastisch: ‘Het was niet zo makkelijk wat hij allemaal deed.’

Het Amerikaanse verkiezingscircus is begonnen

Wat staat de Amerikaanse kiezers de komende maanden te wachten? Welke Democraat gaat proberen Trump van een tweede termijn af te houden? U leest het hier.

Hoe word ik president van Amerika? 
Op 3 november wordt duidelijk of de Democratische kandidaat Donald Trump van de troon kan stoten. Dit is de weg die hij of zij moet afleggen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden