Lezersbrieven

Alle partijen verdedigen de vrijheid, maar niet dezelfde vrijheid

Geachte redactie

De ingezonden brieven van zaterdag 10 maart.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: Zonder jezelf regels op te leggen, ben je een stuk minder vrij

Max Pam heeft D66 afgetrokken van de lijst met partijen die kans maken op zijn stem bij de verkiezingen. Te betuttelend. Maar hij is helaas niet helemaal genezen. Hij verlangt ernaar de vrijheid van onderwijs te schrappen, omdat die vrijheid te betuttelend is.

Zoals zo vaak in de politiek botsen hier de vrijheden. Alle partijen verdedigen de vrijheid, maar niet dezelfde vrijheid. D66 verdedigt de keuzevrijheid in zulke hoge mate dat je niet mag kiezen, want dan hef je de keuzemogelijkheden op. Je mag niet kiezen voor een conservatief wereldbeeld. Je mag er niet voor kiezen minder Europa af te dwingen via een referendum. Je mag er niet voor kiezen je kinderen bijbelse normen en waarden mee te geven op de plek waar ze, van overheidswege verplicht, dagelijks beïnvloed worden. Je moet je dus wél intellectueel ontwikkelen op je school, maar dan op de zogenaamd moreel-lege, pragmatische wijze.

Maar dat willen we niet. We houden van onze keuzes, soms zelfs van keuzes die onze voorouders maakten en we willen een deel van die keuzes doorgeven. Een individu wordt niet gelukkiger, beter of welvarender van keuzevrijheid alleen. Je kunt geen autonome persoonlijkheid vormen zonder jezelf regels op te leggen. En het is irrationeel daarbij niet te leren van de mensen om je heen. Sterker, je kunt je nauwelijks stabiel ontwikkelen als je geen normen en waarden krijgt opgelegd in je jeugd.

Complexer nog: we zouden allemaal een stuk minder vrij zijn, als we niet waren gebonden aan de wetten die de generaties voor ons hebben opgesteld. Ik sprak in dat verband over vrijheid met een Irakees: 'Nederland vrij?! In Bagdad mag en kan alles! Mijn eerste gesprek met een Nederlander was een lange lijst verboden van een politieagent: heerlijk.' Voor welke vrijheid kiezen we?

Net als Max Pam voel ik me, al met al, het best op mijn plek op de rechterflank van de linkse sociaaldemocratie. Het is pijnlijk voor Pam, maar mijns inziens staat daar de ChristenUnie.

Albert Mark van Leeuwen, Lexmond

Fiets

Hans Huijboom uit Amsterdam zag in Duitsland het woord 'fiets' en concludeerde dat men dit gewoon hip vindt. Niets is minder waar. Het woord fietse is in de Grafschaft Bentheim het gewone (ouderwetse) dialectwoord voor het Duitse Fahrrad. Tussen Bad Bentheim en Emlichheim rijdt vanaf april tot oktober buslijn 100 met een aanhangwagen, Fietsenbus geheten.

Leo Janssens, Schüttorf (D)

Het foldertje dat Hans Huijboom in Duitsland zag.

Excuusguus

Bij het vinden van een geschikte kandidaat om Jos Nijhuis op te volgen in de raad van bestuur van Schiphol, gaat de voorkeur uit naar een man, omdat er anders meer vrouwen dan mannen in de raad zouden zitten (Ten eerste, 9 maart).

Toch wel sneu voor die toekomstige bestuurder: de wetenschap dat hij daar alleen maar zit als excuusguus en niet vanwege zijn kwaliteiten....

Colette Fleur, Leiden

Machobak met luier

Wat een prachtig hilarisch artikel over Kristel Groenenboom die mannelijke vooroordelen zo vrouwhaftig aanpakt. Geweldig! Maar wat een vreemd vooroordeel over vrouwen die zich door hun mannen in een kleine auto laten stoppen. Ik rijd al 48 jaar graag in een kleine auto, kies ze zelf uit en stap er zelf in. Fiat 600, NSU prinz 4, Mini, Seat marbella, Suzuki alto en splash, Ford ka, en nu een Toyota aygo. Ik hou niet van machobakken of daarin nu een man of vrouw achter het stuur zit. Smaken verschillen, ik vind ze niet mooi. En de nieuwe norm, machobak met luier (die ijzeren plaat aan de achterkant): ronduit hilarisch.

Isabelle Coenen, Everdingen

Kennismigratie

De kop 'Kennismigratie' boven het Commentaar van Sander van Walsum is goed gekozen, maar dekt de verkeerde lading. Het is niet vreemd dat er meer buitenlandse studenten in Nederland studeren dan Nederlandse studenten in het buitenland. Afgemeten aan de bevolkingsomvang studeren juist relatief veel Nederlanders in het buitenland.

De andere vorm van kennismigratie, namelijk het 'migreren' naar het Engels als academische voertaal, is fnuikend voor het niveau van kennis op alle vakgebieden (niet alleen Nederlandse taal- en letterkunde). Of het nu om een studie geschiedenis, psychologie of informatiekunde gaat, echte academische diepgang kan alleen bereikt worden door er in je moedertaal over te communiceren.

In de meeste gevallen zal de genoten opleiding verzilverd worden op de Nederlandse arbeidsmarkt. Juist daarom is het nodig alle registers en nuances van de Nederlandse taal actief te beheersen en niet belemmerd te worden door residuen van steenkolenengels.

Bert Vrinzen, Vinkeveen

De vrouwelijke patiënt

Internationale Vrouwendag, het zal wel weer een vergelijking worden in hoeverre vrouwen economisch meetellen. Maar nooit hoor je wat over de ongelijkheid van de vrouwelijke ten opzichte van de mannelijke patiënt. Hoewel steeds meer vrouwen een beroep als specialist of huisarts uitoefenen, heeft dit niet geleid tot een volledige erkenning van de vrouwelijke patiënt. Artsen schrijven immers zonder wroeging medicijnen voor die niet op vrouwen zijn getest. Het gevolg: meer bijwerkingen.

Ik blijf mij erover verbazen, vooral over de stilte op dit punt waarin in de 40 jaar dat ik dit item volg 0 procent vooruitgang werd geboekt. Daarom hoop ik dat steeds meer vrouwen in spreekkamers de vraag stellen of het voorgeschreven medicijn wel op vrouwen is getest. Alleen dan kunnen we deze blinde vlek in de medische wereld veranderen.

Mariël Ellens, Zutphen


Wetenschap en toeval

Toeval is overal, maar niet alles is toeval

Interessant interview met hoogleraar wiskundige fysica Klaas Landsman. Het deed mij denken aan het kind dat zijn handen voor de ogen houdt en tegen zijn ouders zegt: 'Jullie kunnen mij niet zien!' Het door Landsman weergegeven standpunt gaat voorbij aan het wetenschappelijk uitgangspunt dat afwezigheid van bewijs (hier: waarneming) geen bewijs van afwezigheid is. Natuurlijk is toeval overal, maar niet alles is toeval.

Wij kunnen niet in elk specifiek geval toeval en oorzaak precies onderscheiden zolang wij niet alle factoren kunnen waarnemen. Dat laatste valt echter nooit aan te tonen. Als toeval alles regelt, zouden allerlei maatregelen in politiek, economie, gezondheidszorg enzovoort zinloos zijn, want het uiteindelijk effect is toch alleen maar afhankelijk van toeval.

Het is wel toevallig dat in zijn rijtje van wetenschappelijke disciplines juist vertegenwoordigers uit het gebied van management van maatschappij en samenleving ontbreken. Of misschien toch niet toevallig?

dr. L.W.D. van Raamsdonk, Zetten

Beeld Bas van der Schot

Hoogmoedig

Er is niets nieuws onder de zon. Het is van alle tijden dat, als we iets niet kunnen begrijpen of verklaren of voorstellen, we onze toevlucht nemen tot het begrip 'toeval'.

Is het niet ietwat hoogmoedig om, zonder onweerlegbaar bewijs, af te schaffen dat wetten een wetgever hebben, dat gevolgen een oorzaak hebben? We zouden ons er ook bescheiden bij kunnen neerleggen dat het eindige nu eenmaal het oneindige niet kan bevatten, het tijdelijke niet het eeuwige en het geschapene niet het ongeschapene. Om vervolgens iets zinnigs te gaan doen.

Henk Smit, Schagen

Vraag en antwoord

Eens in de zoveel tijd geeft de ene rubriek van de Volkskrant antwoord op vragen uit een andere rubriek in dezelfde editie. Zo lees ik op 6 maart in O&D de kop: 'Waar zijn de vrouwen aan de top?' En staat het antwoord al op de volgende pagina in Wetenschap: Alles is toeval, en dat is alles.

Arjen Oldenhuis, Rotterdam


Salaris van ING-topman Hamers

Ga weg bij ING

Ben je boos, verlaag dan nu de marktwaarde van de bank en zijn topmannen door massaal weg te gaan bij de ING.

Henk Hilstra, Texel

ING-topman Ralph Hamers. Beeld Martijn Dijkstra / Lumen

Van ING naar Triodos

Waarom stappen jullie niet over naar een andere bank? De Triodos bank bijvoorbeeld. Dat heb ik ook gedaan na de vorige bonustoekenning. Bevalt me prima!

Yvonne Brouwers, Culemborg

Op de bank

Eredivisie? Het is inmiddels de vraag of Hamers wel een plaatsje op de bank verdient.

Boudewijn Otten, Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.