Analyse

Alle ogen zijn gericht op de ziekenhuizen. Kunnen we versoepelen?

Pas na het passeren van de piek in de ziekenhuizen wil het kabinet maatregelen gaan versoepelen. Hoe is de situatie nu, aan de vooravond van een nieuw besluit in het Catshuis?

Verpleegkundigen en een arts draaien een covid-19 patiënt op zijn rug op de intensive care van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven. Beeld Rob Engelaar / Hollandse Hoogte
Verpleegkundigen en een arts draaien een covid-19 patiënt op zijn rug op de intensive care van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.Beeld Rob Engelaar / Hollandse Hoogte

Naar welke cijfers kijkt het kabinet?

Het is onduidelijk naar welke cijfers het kabinet komende zondag precies kijkt om te bepalen of de piek in de ziekenhuizen voorbij is. Pas als de piek is gepasseerd, zijn er versoepelingen mogelijk, zo benadrukten de demissionaire premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge afgelopen dinsdag tijdens hun persconferentie.

De Jonge vertelde daarbij dat er gekeken wordt naar de opname van nieuwe patiënten in het ziekenhuis. Als die afneemt, is de piek gepasseerd. Rutte daarentegen vertelde donderdag in de Tweede Kamer dat hij kijkt naar de totale bezetting van patiënten in het ziekenhuis. Een woordvoerder van het RIVM geeft aan dat zij in de modellen rekenen met ic-patiënten.

Bij de vaststelling of de piek is gepasseerd, kan het kabinet dus al naar drie verschillende cijfers kijken, nog los van de (oplopende) besmettingscijfers die ook een rol spelen.

Daar komt nog bij dat er twee verschillende partijen zijn die data verzamelen over de stand van zaken in het ziekenhuis, namelijk de Stichting Nice en het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Het ministerie van Volksgezondheid doet geen uitspraken over naar welk getal precies gekeken wordt. Pas volgende week, na het nemen van het besluit, komt er een nadere toelichting.

Als je naar al die verschillende getallen kijkt, is de piek in de ziekenhuizen dan al gepasseerd?

De situatie in de ziekenhuizen verslechterde de afgelopen weken. Met bijna 2.500 coronapatiënten, en bijna driehonderd nieuwe opnamen per dag, zijn de cijfers op het niveau van eind december.

Mogelijk is deze week een kentering gekomen in de stijgende trend. ‘De instroom stabiliseert de afgelopen dagen, en de bezetting ook,’ zegt voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg. ‘Dat is gunstig, maar het is te vroeg om te spreken van een daling.’

Dagelijks komen nu 290 nieuwe coronapatiënten in het ziekenhuis, net iets meer dan de 288 van vorige week. De instroom van nieuwe patiënten op de intensive care lijkt wel te dalen. Een week geleden kwamen er dagelijks 53 patiënten op de ic, deze week 46.

Ook bij de bezetting in het ziekenhuis is het beeld niet eenduidig. Op de intensive care lagen vrijdag 792 personen, iets meer dan de 784 van vorige week vrijdag. De totale bezetting, dus inclusief gewone ziekenhuisbedden, is iets lager met vijf patiënten minder dan vorige week.

Alle cijfers op een rij bevestigen het beeld dat de situatie in het ziekenhuis momenteel stabiliseert, maar dat er nog onvoldoende informatie is om te bepalen of daarmee ook een piek is bereikt.

Premier Rutte temperde vrijdagmiddag ook de verwachtingen voor versoepelingen door te benadrukken dat het kabinet ‘geen onverantwoorde dingen’ gaat doen. Mogelijk zijn versoepelingen pas half mei aan de orde, zo zei hij.

Is na het passeren van de piek in het ziekenhuis de derde golf voorbij?

Bij de coronapandemie is continu sprake van grote onzekerheid. Bij de presentatie in de Tweede Kamer somde Jaap van Dissel van het RIVM een reeks van ongewisse factoren op. De komst van nieuwe mutanten, het vaccinatietempo, en de precieze gevolgen van versoepeling maken een gedetailleerde voorspelling nogal hachelijk.

In de rekenmodellen van het RIVM zijn dan ook grote marges opgenomen en kan een voorspelde daling ook zo weer omslaan in een stijging. Een daling van de instroom van patiënten hoeft immers niet continu aan te houden.

Als meer mensen besmet raken, kan dat een week later voor grotere toestroom in het ziekenhuis zorgen. Aangezien juist de afgelopen week het aantal gemelde besmettingen weer een stijgende trend vertoont, kan dit betekenen dat de huidige afvlakking van de instroom tijdelijk is.

Veel hangt daarbij ook af van het effect van vaccinatie. Hoe meer ouderen een prik hebben gehad, hoe lager de toestroom van nieuwe patiënten. Onder 80-plussers is al sprake van een daling van het aantal ziekenhuisopnamen. Maar bij de zeventigers en zestigers is de vaccinatiegraad nog onvoldoende, en loopt het aantal ziekenhuisopnamen juist op.

De komende weken zal wel een steeds groter deel van deze groep een prik krijgen. Kuipers: ‘We moeten het niet hebben van de maatregelen voor een substantiële daling, daar zijn vaccinaties voor nodig’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden