Alle ogen gericht op CDA en D66: steunen zij Ruttes Oekraïnedeal?
Nu Rutte zijn geitenpaadje voor het Oekraïneverdrag lijkt te hebben gevonden, dringt de vraag zich op: komt dat verdrag er nou of niet? De 2,5 miljoen Nederlanders die in april tegen de EU-overeenkomst met het land stemden, komen vanmiddag een klein stapje dichterbij het antwoord. Vanaf ongeveer 16.00 uur zijn alle ogen gericht op het CDA en D66: gaan zij overstag en steunen ze het door Rutte zo fel bepleitte verdrag alsnog?
Op de Europese top in Brussel zal Rutte vanmiddag naar alle waarschijnlijkheid de garantie krijgen van zijn Europese collega's dat het Oekraïneverdrag geen verkapte aanvraag is voor een EU-lidmaatschap. Met die garantie is een grote wens van Nederland gehonoreerd en wordt de kans dat Rutte het verdrag wil ratificeren alleen maar groter. Herhaaldelijk hamerde hij op het belang om als Europa één machtsblok te vormen tegen Russische 'bedreiging'.
CDA en D66 twijfelen
De VVD en PvdA willen het EU-associatieakkoord met Oekraïne al langer ratificeren, maar missen een meerderheid om een vereiste goedkeuringswet door de Eerste Kamer te krijgen. Daarvoor hebben ze de steun van het CDA en D66 nodig.
Maar beide partijen twijfelen nog of ze Rutte de gewenste meerderheid gaan geven om het verdrag te ratificeren. Ze zouden daarmee ingaan tegen de wens van de meerderheid van het volk en dat is een electoraal risico. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart zal de betrouwbaarheid van de politici - luisteren ze naar de wensen van de meerderheid ? - een belangrijk thema zijn.
CDA-leider Buma legt zijn tegenstem zo uit: 'Doe je dat niet, dan oogst je nog meer verlies van vertrouwen in de politiek en nog meer cynisme tegenover Den Haag en Brussel.' Ingewijden vertellen dat Buma ook vandaag bij zijn tegenstem blijft, ondanks de garanties die Rutte in Brussel weet binnen te slepen.
Hiermee is nog niet gezegd dat de CDA-fractie in de Eerste Kamer het verdrag ook afwijst. Integendeel. CDA-senatoren en andere partijprominenten hinten tegen de Volkskrant en andere media op een mogelijke meerderheid in de Senaatsfractie, die zo toch voor de deal zou stemmen. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, gisteren in het Europadebat: 'Kamerleden stemmen zonder last of ruggespraak. Ook in Eerste Kamer.'
Ook D66 is een partij die eigenlijk vóór het Oekraïneverdrag is, maar mogelijk toch tegen gaat stemmen. Dat hangt af van de garanties die Rutte vandaag kan regelen op de Europese top, zegt D66-Kamerlid Kees Verhoeven steeds. Begin november gaf hij Rutte 'knarsetandend' extra tijd om een 'oplossing te vinden' voor de zorgen van de nee-stemmers. Met die uitspraak kreeg Rutte een Kamermeerderheid om het verdrag niet meteen al van tafel te vegen. Ook D66 zal vanmiddag na circa 16.00 uur kleur bekennen: volgen ze Rutte of niet?
Kiezersbedrog
De flankpartijen staan intussen alvast in de startblokken om het CDA en D66 kiezersbedrog te verwijten, zoals ze het ook premier Rutte kwalijk nemen dat hij nu al acht maanden weigert de wens van het volk - 'nee' tegen het Oekraïneverdrag - uit te voeren.
'Als je ergens 'nee' tegen zegt en het is een geldig referendum, dan is het verdrag van tafel', zei SP-Kamerlid Jastper van Dijk gisteren nogmaals in de Kamer tegen Rutte. Harm Beertema valt hem bij: 'Het verdrag moet van tafel. Beschadig onze parlementaire democratie niet verder. Toon u eindelijk een leider van dit land.'
Louis Bontes van VoorNederland (VNL) noemde Rutte in hetzelfde debat zelfs een 'democratie-hatende premier': 'De stem van ruim 2,5 miljoen Nederlanders wordt al maanden compleet genegeerd.'
