Alle niveaus in één klas

Schoolkeuze uitstellen – in de Bijlmer gebeurt het al. ‘Je vraagt een vmbo’er wat hij ziet en een vwo’er wat hij denkt.’..

Goed idee, vinden de tweedeklassers Scott en Anthony, om leerlingen van alle niveaus wat langer bij elkaar te houden en pas later definitief te kiezen voor het schooltype waarin examen wordt gedaan. ‘Zo kun je van elkaar leren’, zegt Anthony.

En hij kan het weten. Hij ging van de basisschool met een vmbo-t/havo-advies, maar zit op de Open Schoolgemeenschap Bijlmer (OSB) in dezelfde klas als Scott, die met vmbo-basisberoeps binnenkwam.

Scott en Anthony zitten samen in de klas met latere havisten en vwo’ers. De OSB verenigt in de eerste twee jaar alle schooltypen. Voor sommige kinderen is er zelfs nog een derde jaar om te bepalen of het havo of vwo wordt. Voor zover directeur Saskia Grotenhuis weet, is de OSB de enige school in het land die dit doet.

Het lesniveau is niet te moeilijk, vindt Anthony. ‘Vorig jaar vond ik wiskunde heel lastig, maar dat gaat nu al veel beter.’ Hij verwacht stellig na dit jaar door te kunnen naar kaderberoeps, een niveau hoger dan zijn schooladvies.

Natuurkundedocent Joost Lengkeek doet proefjes over het verhitten van metaal. Alle 24 leerlingen beantwoorden enthousiast zijn vragen, maar er zijn verschillen. ‘Meester, hoe heette dat metaal ook weer’, vraagt David, die net als de drie jongens aan zijn tafel enthousiast zit te schrijven. Uit die hoek kwamen eerder al de slimste antwoorden. ‘Constantaan’, zegt Lengkeek, ‘met een c.’

Het kost veel voorbereidingstijd, lesgeven aan zo’n gedifferentieerde klas, zegt Lengkeek. Je moet van iedereen het niveau goed in de smiezen hebben en bijhouden. ‘Bij een proef vraag je de vmbo’ers vooral wat ze zien gebeuren, en de vwo’ers waarom ze denken dat dat gebeurt.’ Er is veel extra overleg nodig tussen docenten. ‘Maar hoe dan ook geeft het een realistischer beeld van de samenleving waarin ze straks allemaal werken.’

De OSB ging in 1971 als experimentele school open in de ultramoderne Bijlmermeer, volgens de idealen van toen. ‘Maar de middenschool (het mislukte experiment met één onderwijstype voor alle kinderen tussen 12 en 15 jaar, red.) ging te veel uit van gelijkheidsdenken’, zegt vmbo-deelschoolleider Loes van der Zanden. ‘Je moet niet uitgaan van gelijkheid, maar juist van de bestaande verschillen in de klas, en iedereen op zijn niveau uitdagen.’

En zo gebeurt het geregeld dat leerlingen met een vmbo-advies binnenkomen en in vwo eindexamen doen. ‘Andersom komt ook voor’, geeft Grotenhuis toe. De crux is dat je hen sociaal samenbrengt, maar op kennis differentieert, zegt Grotenhuis. ‘Knettermoeilijk, want voor alle niveaus moet je stof en toetsen bieden.’ De vrees van ouders dat gymnasiasten en zorgleerlingen tekortkomen, is geen onzin, zegt Grotenhuis, ‘tenzij je investeert in kleine klassen, leraren en orthopedagogen’.

De minister is al uitgenodigd. Want, zegt Grotenhuis, ‘eigenlijk zouden alle scholen dit moeten invoeren’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden