Reportage

Alle nieuwkomers op één Drentse school

In Hoogersmilde werd een middelbare school voor asielzoekerskinderen uit de grond gestampt. Deze week volgen ze enthousiast hun eerste lessen. 'Ik moet ze afremmen.'

Lerares Hetty de Boer op de nieuwe school voor asielzoekerskinderen in Hoogersmilde. Beeld Guus Dubbelman

'Ik heb het voor de pauze al uitgelegd. I said it before the break. Jullie gaan deze grammatica-oefening maken. Uit je hoofd. By heart.'

Docent Hetty de Boer deelt werkbladen uit aan de kinderen, die in leeftijd variëren van pakweg 13 tot 17. Dan pakt ze de bordenwisser en veegt met grote halen de vervoegingen van de werkwoorden 'hebben' en 'zijn' weg.

De leerlingen gaan aan de slag, sommigen vastberaden, anderen kijken wat weifelend in het rond. Een van hen legt een ander in het Arabisch uit wat de bedoeling is.

Zelfportretten van leerlingen uit Syrië en Bosnië. Beeld .

Oranje

Deze kinderen wonen hier enkele kilometers vandaan, in vakantiepark Oranje, waar sinds kort honderden vluchtelingen worden opgevangen, vooral uit Syrië. Deze week gaan de kinderen voor het eerst naar school, in een knus gebouwtje in Hoogersmilde, met uitzicht over de velden. Daar verrees onlangs een van de weinige middelbare scholen alleen voor asielzoekers.

Niet zo lang geleden stond het gebouw aan de Drentse Hoofdvaart leeg. De voormalige basisschool was er niet best aan toe: de verf bladderde van de muur en dieven hadden kranen en koperen leidingen gesloopt. Aan de weg stond een bord 'Te koop', maar niemand had plannen met het pand.

Dat veranderde in oktober. Toen zat Frans Klaassen voor het eerst om de tafel met een wethouder van Midden-Drenthe, de gemeente die verantwoordelijk is voor de leerplichtige asielzoekers in Oranje. Kon de Jade Zorggroep, waar Klaassen werkt, niet een middelbare school opzetten voor deze kinderen? O ja, er was wel haast bij. Op 1 december moest de school gereed zijn.

Klaassen dacht dat dat moest lukken. De Jade Zorggroep vangt 250 minderjarige alleenstaande asielzoekers op in woongroepen. Jade stampte in Almere ooit binnen twee weken een opvangcentrum uit de grond. En ervaring met onderwijs had de groep ook. In Assen, Deventer en Winschoten beheert Jade middelbare scholen voor asielzoekerskinderen.

Zelfportretten van leerlingen uit Syrië en Bosnië. Beeld .

Nieuwkomers

Dat een zorginstelling zulke scholen sticht, is vrij uniek. De meeste asielzoekerskinderen gaan naar gewone scholen met aparte klassen voor nieuwkomers. Van daaruit stromen ze, zodra ze de taal beheersen, door naar het reguliere onderwijs. Circa tachtig middelbare scholen hebben zulke klassen voor kinderen die de Nederlandse taal nog niet machtig zijn. Daarin zitten niet alleen asielzoekers, maar bijvoorbeeld ook kinderen van Poolse gezinnen die zich in Nederland vestigen.

Soms lukt het niet een school te vinden, zegt Klaassen. 'Vijf jaar geleden hadden we in onze opvanglocatie in Assen zestig minderjarige asielzoekers die we niet kwijt konden. Scholen vonden de groep te groot, waren bang dat ze een slechte naam zouden krijgen of in financiële problemen zouden komen. Toen hebben we in overleg met de gemeente zelf een school opgezet, onder de paraplu van Scholengemeenschap Vincent van Gogh in Assen.'

Zo'n school kan verschillende programma's aanbieden aan kinderen die waarschijnlijk mogen blijven en kinderen die zullen worden uitgezet. 'De eerste groep proberen we snel Nederlands te leren, zodat de leerlingen naar een gewone school kunnen. De tweede groep leert Engels of Frans en rekenen. Ook trainen we in weerbaarheid, zodat de kinderen zich waar ook ter wereld kunnen handhaven.'

Zelfportretten van leerlingen uit Syrië en Bosnië. Beeld .

Flinke niveauverschillen

Eind oktober gaf de wethouder van Midden-Drenthe Jade de opdracht om in zijn gemeente ook zo'n school te beginnen. Er was nog een maand de tijd. Eerst benaderde Klaassen het Vincent van Gogh-college, om te vragen of ook deze school mocht meedoen. Toen kwam de gemeente met een pand: de oude basisschool in Hoogersmilde. De lokalen kregen een likje verf, loodgieters kwamen nieuwe waterleidingen en een nieuwe cv-installatie aanleggen. En de kleutertoilletten met klapdeurtjes konden er wel uit.

Ondertussen zocht Klaassen personeel. Geen gemakkelijke opdracht, zegt hij, want zo'n school vergt andere kwaliteiten van een docent dan een reguliere school. Zo zijn er flinke niveauverschillen tussen de kinderen. Sommigen hebben in het land van herkomst goed onderwijs gehad en snakken naar wiskundelessen op vwoniveau. Maar er kunnen er ook een paar tussen zitten die nog niet kunnen lezen en schrijven.

Begin deze week verwelkomden de zes docenten de circa tachtig leerlingen. Ze komen niet alleen uit vakantiepark Oranje, maar ook uit het opvangcentrum voor minderjarige alleenstaande asielzoekers in Geeuwenbrug. Zij gingen eerst naar Assen, maar Hoogersmilde is dichterbij.

Zelfportretten van leerlingen uit Syrië en Bosnië. Beeld .

Dankbaar

De eerste week verliep nog wat chaotisch, zeggen de docenten. Ze kennen de namen van de kinderen nog niet goed en de klassen zijn nog niet optimaal ingedeeld. Deze week maakten de leerlingen toetsen, zodat ze volgende week in niveaugroepen les kunnen krijgen. 'Dan moet het beter gaan', zegt Klaassen.

De kinderen zijn in ieder geval enthousiast dat ze weer naar school kunnen. 'Ik merk de dankbaarheid', zegt Hetty de Boer, die Nederlands, sociale vaardigheden en kennis van de Nederlandse samenleving doceert. 'De kinderen zijn erg gemotiveerd, ze slurpen informatie op, stellen continu vragen. Af en toe moet ik ze afremmen.'

Docent Esther de Vries, die creatieve vakken geeft, heeft soortgelijke ervaringen. 'De kinderen waren net boos dat ik ze een tekenles wilde geven. Ze wilden Nederlands leren. Toen heb ik er woorden bij gegeven, die ze in de tekening konden schrijven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden