Alle muizen, overal

Buitenlandse uitgeverijen verdringen zich om de rechten te verwerven van een gigantisch poppenhuis vol muizen. Dat het zo goed zou lopen had niemand verwacht en zeker niet maakster Karina Schaapman.

Een dag na het interview stuurde Karina Schaapman de volgende mail: 'Zojuist zaterdagochtend om 9 uur werd er aan de deur geklopt. Ik doe open en ik zie een man die ik niet ken. Hij zegt dat hij alleen maar even langskomt om een kus te geven. Hij stelt zich voor en vertelt dat hij vanmorgen uit het ziekenhuis is ontslagen. Geëmotioneerd vertelt hij dat hij Het Muizenhuis heeft gekregen op zijn ziekbed en dat hij het zo mooi vond. Dat hij zo heeft moeten huilen en dat het hem door een moeilijke tijd heeft geholpen. Leuk he? Ik had niet verwacht dat het boek zo'n functie voor mensen kan hebben. Dat bedenk je echt niet bij een kinderboek.'


Schaapman is volledig ondersteboven van het grote succes dat haar kinderboek Het muizenhuis heeft. 'Soms word ik wakker en denk ik: is dit echt? Ik lig toch niet te dromen hè?'


Drie jaar lang werkte Schaapman aan het decor voor het boek, een gigantisch poppenhuis van 3 meter hoog dat vrijwel volledig de ruimte van haar woonkamer aan de Amsterdamse Weesperzijde vult. 'Van 's ochtends vroeg tot aan het avondeten bouwde ik aan het huis, om vervolgens na het avondeten weer verder te gaan. Mijn kinderen riepen wel eens gekscherend: 'Ik wil mijn moeder terug.'


Al die arbeidsuren zijn direct terug te zien in het muizenhuis, het is tot in detail uitgewerkt. Van de zoompjes in de theedoeken en gebreide sokjes die onder een bed slingeren tot miniatuurkunstwerken aan de muur die door kunstenaars als Merijn Bolink en haar man Eli Content zijn gemaakt. In de nok van het muizenhuis zit een zeemansmuis die getatoeëerd is door Henk Schiffmacher. Schaapman wordt zelf ook enthousiast als ze al die details weer ziet. 'Ik ben zo blij dat ik me er niet makkelijk van af heb gemaakt. Ik heb een grote hekel aan breien, maar ik heb het tóch gedaan, omdat gebreide truitjes er gewoon mooier uitzien dan katoenen. Op de foto's in het boek betaalt het zich allemaal terug.'


Dat het boek nu zo'n succes is, noemt Schaapman 'een cadeautje'. Hoewel het pas sinds 1 september in de boekhandels ligt, zijn er al 34 duizend exemplaren van verkocht en is de vijfde druk met nog eens tienduizend stuks onderweg. Volgens Mascha de Vries, redacteur van uitgeverij Rubinstein (bekend van de Gouden Boekjes, red.) is dit uniek. 'Normaal drukken we drieduizend exemplaren van een boek en daar doen we dan twee jaar mee.'


Toch is het succes van Schaapmans boek niet volledig onverwacht. Tot tweemaal toe zette ze het miniatuurhuis in de winter voor haar raam. Ze hoorde dan de reacties van de mensen die passeerden. Van ingetogen gefluister tot bulderend lachen. Ze vindt al die positieve reacties 'verbijsterend'. 'Dat vrouwen en kinderen het leuk zouden vinden, had ik verwacht, maar werkelijk iedereen reageert enthousiast. Man, vrouw, autochtoon, allochtoon, het maakt niet uit. Blijkbaar roept het muizenhuis een universeel gevoel op, iedereen herkent het en zou zo willen leven.'


De ongecompliceerde wereld die het muizenhuis toont, is volgens Schaapman de verklaring voor het succes. 'Je mag even vergeten wat je aan geldzorgen of scheidingsperikelen hebt, je mag weer dromen. Het is invoelbaar, iedereen is kind geweest en dat kind in je voel je weer. Mensen zoeken favoriete kamertjes op en vragen zich af wat er zich in dat ene kamertje zal afspelen.'


Het succes beperkt zich niet alleen tot Nederland. Rond kerst verschijnt de eerste vertaling in het Japans, in februari volgt Frankrijk, en ook lopen er onderhandelingen met Engeland, Litouwen, Noorwegen, Zweden, Denemarken, Duitsland en Korea 'De vraag is niet zozeer óf deze landen het gaan uitgeven, maar welke uitgeverij de rechten mag hebben', aldus redacteur De Vries.


Voor september 2012 staat het tweede deel van het boek gepland. Hiervoor zal het decor worden uitgebouwd met een theater, waar muis Sam zal spelen en muis Julia komt kijken. Ook voor deel drie is de verhaallijn al deels bekend. Het speelt zich gedeeltelijk af in het circus, waar Schaapman zelf ook een deel van haar jeugd heeft doorgebracht.


Omdat kinderen vroegen waar je het muizenhuis kunt kopen, toert Schaapman nu met een klein prototype van het muizenhuis langs kinderboekwinkels en musea om kinderen te laten zien hoe je zelf zo'n huis bouwt. De laatste ontwikkelingen rond het muizenhuis zijn via een blog en op Facebook te volgen, en vanaf januari krijgt het muizenhuis een permanente expositie in de openbare bibliotheek in Amsterdam. Een tentoonstelling in een openbare ruimte is een droom die uitkomt voor Schaapman: 'Kun je het je voorstellen? Dat er gewoon generaties kinderen hiermee opgroeien? Het muizenhuis is te veel om in een keer te bevatten, nu kunnen kinderen terugkomen en elke keer iets nieuws ontdekken.'


Maar veel gekker dan dit zal het volgens Schaapman niet worden. Het aanbod van documentairemakers om de reacties op het muizenhuis te filmen en het voorstel van een Canadese televisieproducent om er een animatieserie van te maken, heeft Schaapman afgeslagen. 'Ik heb ook aanbiedingen gekregen voor een merchandiselijn, maar vooralsnog wil ik het niet. Laat het boek gewoon het boek zijn, dat is genoeg.'


Karina Schaapman wordt op 6 juni in 1960 in Leiden geboren. In 2000 debuteert ze als schrijfster met het boek Schoolstrijd, over de strijd die ze met de gemeente Amsterdam voert over het onderwijsniveau van de school van haar kinderen. Van 2002 tot 2008 zit Schaapman namens de Partij van de Arbeid in de Amsterdamse gemeenteraad. In 2004 verschijnt het boek Zonder Moeder, over haar jeugd en prostitutieverleden. Het Muizenhuis is haar derde boek.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden