Alle geldmakelaars wisten Zuid-Holland te vinden

De provincie Zuid-Holland heeft voor 1,7 miljard gulden geleend aan bedrijven en woningcorporaties. Dat werd deze week bekend doordat een van die bedrijven, Ceteco, failliet dreigt te gaan....

Van onze verslaggever Ferry Haan

'We wisten allemaal waar we moesten zijn. Bij Karel Baarspul, financieel ambtenaar van de provincie Zuid-Holland. Natuurlijk wisten wij dat het allemaal niet helemaal in de haak was. Een provincie die bank speelt, dat kan niet. Maar als wíj geen zaken deden met de provincie, dan deden onze concurrenten dat.' Aldus een van de vele geldmakelaars die het provinciehuis 'hielpen' met zijn nieuwe rol als bankier.

De provincie Zuid-Holland heeft voor in totaal 1,7 miljard gulden aan leningen uitstaan. Karel Baarspul was de handelend ambtenaar. Hij had sinds 1995 een mandaat om tot bedragen van 200 miljoen gulden zonder overleg met hogerhand te werk te gaan.

Zijn baas Cees Bloemendaal gaf hem de vrije hand. Op zijn beurt had Bloemendaal geen enkele last van de top van het provinciehuis.

De provincie liep pas tegen de lamp toen het handelsbedrijf Ceteco, waaraan de provincie ook geld had geleend, surseance moest aanvragen. Een strop van 47,5 miljoen gulden dreigt.

Geldmakelaars laten een financiële buitenkans niet graag schieten. En in Zuid-Holland lag een buitenkans. Na een voorzichtig begin, waarbij de provincie leende van andere overheden en uitleende aan solide partijen als woningcorporaties, durfde zij steeds meer. Alle grote geldbemiddelaars liepen bij het provinciehuis de deur plat om hun nieuwe financiële ideeën te spuien: Haighton & Ruth, NTLA, Prebon, Intercessie, AOT en de geldmakelaars van de grote banken.

Deze makelaars in geld brengen binnen minuten partijen bij elkaar die miljarden guldens over, of juist hard nodig hebben. Ook minister Zalm van Financiën doet geregeld voor miljarden guldens zaken met dergelijke makelaars.

De grootste speler in deze markt is Haighton & Ruth. J. Santos, die werkt voor dit kantoor, zegt dat hij altijd 'ethisch met de provincie Zuid-Holland is omgegaan'. 'Een lening van een bijna failliet bedrijf als Ceteco zou ik nooit bij de provincie hebben aangeboden.

'Bij een grote bank als bijvoorbeeld ABN Amro doe ik dat wel. Van hen weet ik dat ze de expertise in huis hebben om goed te beoordelen of ze aan een bedrijf als Ceteco moeten lenen.'

Karel Baarspul, de gewraakte financiële ambtenaar bij de provincie Zuid-Holland, had deze expertise niet. Hij las trouw alle jaarverslagen van bedrijven die de makelaars hem toezonden. Hij beoordeelde aan welke bedrijven hij wel en niet leningen verstrekte. Hij wist precies met welke bedrijven hij in zee ging, maar kennelijk kon hij hun financiële staat niet beoordelen.

Makelaars die met hem zaken deden, omschrijven hem als 'integer en solide': 'Baarspul is een beetje formeel'; 'Ik heb nooit met hem gesquasht, zoals ik dat wel met andere klanten doe'.

De makelaars vrezen dat Baarspul nu 'het Barbertje zal zijn dat in Zuid-Holland moet hangen'. Ze vinden het onbegrijpelijk dat de politieke leiding zegt niets van de leningen te weten.

Baarspul verdiende blijkens het provinciale jaarverslag vorig jaar meer dan 7 miljoen gulden voor de provincie. 'Zo'n bedrag verdien je niet zomaar. Ze hebben daar zitten slapen of bewust een oogje toegeknepen', verklaart een van hen.

De geldmakelaars zijn huiverig om met naam en toenaam in de krant te komen. De potentiële schade kan groot zijn. Want minstens een van hen heeft misbruik gemaakt van de naïviteit van Baarspul.

Hij verkocht de provincie een lening aan Ceteco van vele miljoenen, slechts dagen voordat dit bedrijf met een winstwaarschuwing kwam. Uiteindelijk luidde deze waarschuwing het faillissement van Ceteco in.

Haighton & Ruth was die makelaar niet. Santos weet ook niet wie die deal wel heeft gesloten. Hij heeft zich verbaasd over de hele affaire: 'We noemen onszelf hier vaak enorme eikels omdat we niet gretiger op dergelijke kansen duiken. Ik begrijp de concurrenten niet, maar ik heb vaak al moeite genoeg om mezelf te begrijpen.'

Hoewel hij grote waardering heeft voor de ambtenaar Baarspul, is ook diens motivatie hem een raadsel: 'Een ambtenaar krijgt geen grote bonus aan het eind van het jaar. Hij kan slechts een loonschaal of een periodiek omhoog gaan. Wat is dan de drive van zo'n man?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden