all is lost

Er is er maar één die deze rol geloofwaardig neer kan zetten en dat is de 77-jarige Robert Redford.

drama


All Is Lost. Regie J.C. Chandor


Met Robert Redford In 10 zalen


All Is Lost verdient het een genreklassieker te worden, al was het maar als instructiefilm voor beginnende solozeilers. Alles wat mis kan gaan, gaat mis tijdens een eenzame zeiltocht midden op de Indische Oceaan. De film opent met een doembeeld: de boot op zijn kop, de zeiler die zijn testament noteert voor het briefje in de fles. Het spijt me, schrijft hij aan familie, misschien wel van meer dan enkel die tocht. Maar hij heeft het geprobeerd. Dat betekent dan misschien niets, erkent hij. Maar toch.


Vervolgens springen we terug in de tijd, waar een vrij in zee dobberende container (uit China, met gymschoenen) een forse scheur trekt in de boot. De rustig beredeneerde wijze en koeltjes uitgevoerde manoeuvre waarmee het hoofdpersonage zijn boot bevrijdt uit de penibele situatie en vervolgens oplapt, maakt diepe indruk. Hier zegeviert menselijk vernuft, dit is iemand die zich niet zomaar laat knechten door de elementen. Die iemand wordt gespeeld door Robert Redford, op 77-jarige leeftijd vermoedelijk de enige Hollywoodacteur die zo'n rol volstrekt geloofwaardig gestalte kan geven.


Honderd minuten lang zien we hem vrijwel dialoogloos handelen, improviseren en strijden, zonder scenariogrepen of verdere flashbacks. Het bijzondere aan Redford is dat die nauwelijks lijkt te acteren, maar eerder existeert: hij doet gewoon wat hij moet doen, vergroot de emoties nooit uit. Zo is het aan de kijker om gevoelens te projecteren op dat gelooide gelaat, waarin de ogen soms diep weggestopt zitten, om dan weer even te fonkelen. Eén grandioze, langgerekte uitroep - 'fuuuuuck!' - zegt alles wat er te zeggen valt.


De Amerikaanse regisseur en scenarist J.C. Chandor gooide eerder al hoge ogen met zijn drukbevolkte beursfraudethriller Margin Call (2011) en toont zich hier een bekwaam minimalistisch filmer. Aan boord zijn de mogelijkheden op drama beperkt: storm, meer storm, passerende boten, dorst, haaien. Wat All Is Lost onderscheidt van meer spectaculaire zeeavonturenfilms is de cadans; Chandor dient de pech zo gestaag en onbewogen op, dat zijn film behalve tragisch soms ook onverwacht komisch is.


Zijn zeiler móét dit gevecht wel verliezen, lijkt het.


Het is verleidelijk om All Is Lost te zien als één grote parabel over de westerse man die ten onder gaat aan zelfoverschatting. Maar Chandors als waan of godsbesef uit te leggen einde nodigt uit tot meerdere interpretaties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden