'Alijev leefde al te lang van ons bloed'

Twee doden en honderd gewonden zijn het saldo van de rellen die in de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe uitbraken na de verkiezingen van woensdag....

Verpleegster Aida Merzojeva staat reddeloos tussen de glasscherven in polikliniek 1 in Bakoe. Ze wijst naar de gietijzeren prullenbak die een woedende demonstrant een uur geleden naar binnen heeft gegooid. 'Dit noemen ze democratie', briest ze. 'Als door een wonder is een zwangere vrouw hier niet gewond geraakt.'

De chaos is compleet in het centrum van de Azerbeidzjaanse hoofdstad. Bij bloedige rellen tussen drieduizend betogers, leger en politie zijn twee doden en honderd gewonden gevallen. De oppositie accepteert de uitslag van de presidentsverkiezingen niet. OVSE-waarnemers hebben grootschalige fraude en intimidaties geconstateerd. Maar de nieuwslezeres op de Azerbeidzjaanse tv zegt blij dat de verkiezingen eerlijk en democratisch zijn verlopen.

Volgens officiële uitslagen heeft de politiek onervaren Ilham Alijev de verkiezingen gewonnen met 79,5 procent van de stemmen. De laatste wens van de ernstig zieke, machtsbeluste huidige president Heydar Alijev gaat daarmee in vervulling: zijn enige zoon volgt hem op als president van de olierijke Kaukasische staat.

De artsen roken nerveus een sigaret voor de ingang van hun kliniek. Eerst overleed voor hun ogen een met bloed besmeurd, door de politie in elkaar geslagen oppositielid. Daarna trok een woedende menigte de straat door, gooiend met stoeptegels en prullenbakken. Vervolgens zijn tientallen gewonde demonstranten en agenten binnengebracht die snel moesten worden verbonden.

Niet alleen de machthebbers in Azerbeidzjan blijken gespecialiseerd in leugens, de oppositie kan er ook wat van. De demonstranten waren de hele nacht na de verkiezingen al opgejut door tegenkandidaat Isa Gambar en zijn partij Mussavat, die vanaf één uur ' s ochtends de overwinning uitriepen. De lange stokken waarmee hun aanhangers zich tegen de politie bewapenden, lagen toevallig al klaar voor het partijbureau.

'Het volk was lamgeslagen, maar nu zijn we niet bang meer. We gaan door tot de dood of de overwinning!', zegt een opgefokte Eldjim Alijev. 'Ik ben jurist en ingenieur, maar door dit corrupte regime krijg ik nergens werk. Alijev heeft lang genoeg van ons bloed geleefd.' Na een vernielende tocht door de straten waarbij vele auto's het moeten ontgelden, verzamelen ongeveer drieduizend betogers zich donderdagmiddag op het Vrijheidsplein.

Een militaire vrachtwagen rijdt dwars door de menigte, gevolgd door politiemannen en militairen die met hun wapenstokken op de mensen inslaan. Met traangas, honden en waterstralen lukt het na een uur de menigte te verdrijven.Enkele tientallen betogers worden gearresteerd. Triomfantelijk op hun schilden slaand marcheren de militairen door Bakoe, voor ze in vrachtwagens worden afgevoerd.

'Het was een volstrekt vreedzame betoging, die wij van tevoren hadden aangekondigd bij het stadsbestuur', zegt Erdamis Joesibov, lid van de Mussavat-kiescommissie na afloop van de rellen in het belaagde partijkantoor. Mannen met bloedende hoofden lopen in en uit. Hoewel internationale waarnemers zijn klacht over oneerlijk verlopen verkiezingen steunen, is de waarheid niet voldoende voor Joesibov. Hij spreekt over 40 duizend betogers, over met jachtgeweren schietende geheim agenten, en over hoe de politie zelf verantwoordelijk is voor alle vernielingen, om de oppositie in diskrediet te brengen.

Een Azerbeidzjaanse cameraman die met gevaar voor eigen leven het strijdtoneel filmt, haalt zijn schouders op na de vraag of zijn materiaal zal worden uitgezonden. 'Waarschijnlijk niet. Ik ga daar niet over helaas. Ik film gewoon wat ik zie.' Hij heeft zijn werk niet voor niets gedaan, blijkt die avond. De rellen worden uitgebreid in beeld gebracht. 'De provocateurs van Mussavat organiseerden deze wetteloze slachting', verschijnt onder in beeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden