Aleid Truijens: 'Die scholieren van LAKS hadden wel een punt, met hun grap'

Het was een grap, dus toch. Géén LAKS-jongeren in de Tweede Kamer. Ik vroeg me al even af of Sven Annen, voorzitter van de scholierenorganisatie, zelf wel stemrecht had, want de schat ziet eruit als 15. Hij blijkt 18.

Sven Annen, voorzitter van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS), staat de pers te woord nadat hij de politieke plannen van het LAKS heeft gepresenteerd. Beeld anp

Bij de NOS zijn ze woedend op Annen. Op aandringen van een NOS-verslaggever had hij gejokt dat ze - écht, geen grap! - van plan waren aan de verkiezingen mee te doen 'omdat politici te weinig luisteren'. Binnen no time brachten alle nieuwsmedia het nepnieuws. 'Buitengewoon schadelijk', gromt de NOS op haar website. 'Het schaadt het vertrouwen van het publiek in de journalistiek.'

Dat zijn grote woorden. Kom op, NOS, het zijn scholieren! Als deze actie een 'project' op school was geweest, om te laten zien hoe de media werken, hoe je nepnieuws kunt verspreiden en hoe je binnen een paar uur alle nieuwsmedia bereikt, dan had deze perfecte hoax, met gewichtige persconferentie en al, een tien verdiend. Annen heeft geen spijt. 'Ook negatieve aandacht is aandacht', zegt hij triomfantelijk. Dat klinkt dan weer vertrouwd puberaal.

Ze hadden wel een punt, die LAKS-scholieren. Een paar punten zelfs: de monomane gerichtheid op (examen)rendement en niet op de ontwikkeling van de leerling; de vermaledijde rekentoets - weg ermee. En ja, de basisbeurs moet terug. Verder willen ze meer inspraak en, heel lief, 'meer tijd voor docenten om voor te bereiden'. Welke partij neemt ze over in haar verkiezingsprogramma?

Het nepprogramma biedt een aardig inkijkje in wat leerlingen, en vaak hun ouders, graag willen. Zij houden niet per se van scholen die leerlingen - lekker goedkoop - zo snel mogelijk door de school jagen, met zo hoog mogelijke cijfers voor het eindexamen, ook al doen die scholen het goed op allerlei rankings. Waarom zou je niet een jaartje mogen blijven zitten?

Leerlingen willen, als alle mensen, aandacht voor wie zij zijn en wat zij kunnen, van leraren die aardig, betrouwbaar en rechtvaardig zijn. Ze willen gezien worden, vrienden maken en zich thuis voelen op de plaats waar ze vier, vijf of zes jaar een groot deel van hun leven doorbrengen.

Ouders en leerlingen hebben niet zo bar veel te vertellen in het onderwijs. De keuze van een school in het voortgezet onderwijs is een van de weinige momenten dat je invloed hebt. Scholen houden deze dagen hun 'open dagen'; ze vechten om de leerlingen. Tijdens die dagen is het op alle scholen ontzettend gezellig, met muziek, tekenateliers en geinige proefjes in de scheikundelokalen. Overal ruikt het naar koffie en appeltaart. En, zul je zien, allemaal bieden ze 'onderwijs op maat', aandacht voor kinderen met dyslexie, excellentieklasjes en fantastische ict-voorzieningen.

Waar moet je dan op letten? Allereerst op de reactie van je kind. Als dat meteen 'nee!' roept en weg wil, is aandringen zinloos. Kinderen kijken naar andere kinderen, of ze daarbij willen horen, en hebben dan ondoorgrondelijke criteria (althans de mijne: 'te artistiek', 'niemand voetbalt', 'stomme kleren'). Ze willen echt niet weten of je in de vierde Spaans of filosofie kunt kiezen en dat er in de vijfde een debattoernooi is. Dat is voor ouders wel interessant.

Op zo'n open dag zou ik praten met enkele leraren, niet met de schoolleiding. Ik zou eerst kijken naar het gewone programma, voor álle leerlingen, niet naar de feestelijke projecten of extra voorzieningen waarmee scholen geuren. Al zou ik wel willen weten wat een school doet aan muziek, film, toneel en sport.

Wat wil een school voor leerlingen zijn, staan die leerlingen wel voorop? Wat vindt de leraar belangrijk: diploma's, maatschappelijk succes, kritisch denken, persoonlijke ontwikkeling? Straalt de leraar enthousiasme uit, zorgzaamheid, humor? Is de school een gemeenschap? Is er uitwisseling, gezamenlijkheid, of zitten de leerlingen altijd achter hun laptop?

Ik zou vooral praten met leerlingen, die zijn meestal eerlijk. Wat is er leuk aan deze school, wat minder? Heb je veel huiswerk? Zijn de leraren goed? Ik zou niet vragen: 'Heeft deze school een pestprotocol?' - dat hebben ze allemaal - maar aan een leerling: 'Wordt hier veel gepest?', en aan een docent: 'Wat wordt ertegen gedaan?'

Als je dat allemaal weet ben je iets verder, al kan het natuurlijk nog steeds een drama worden. Maar dan richt dat kind later maar een onderwijspartij op.

Aleid Truijens is schrijfster, literatuurrecensente en biografe. Reageren? opinie@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden