Albert Heijn wint zijn strijd tegen de veilingklok

Jarenlang hebben grootwinkelbedrijven en handel de kop van de veilingen gek gezeurd. Het moest allemaal anders. Vooral Albert Heijn, topman van Ahold en dus ook van Albert Heijn, maakte er een gewoonte van om af en toe hard tegen de schenen van de veilingbesturen te schoppen en de rampen te...

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Maar Albert Klok en de zijnen lijken het pleit te hebben gewonnen. Er komt een fusie van zes grote groente- en fruitveilingen met samen een omzet van drie miljard gulden ofwel 80 procent van de markt. Drie andere veilingen overwegen hun deelname nog terwijl ook alle andere zijn uitgenodigd mee te doen. Maar bovendien zal de gehate veilingklok na honderd jaar te hebben geheerst zijn rol verliezen.

Prof C. Veerman, die de commissie voorzat die het fusieplan heeft ontworpen, verwacht dat de fusie de prijzen voor groente en fruit met 10 procent kan verhogen. Maar dat is volgens hem niet het belangrijkste. 'Voor supermarkten gaat het niet zozeer om de prijs. Kwaliteit en beschikbaarheid zijn veel belangrijker. Wat die nieuwe organisatie moet doen is aan tafel gaan zitten met de supermarkten, horen wat die willen hebben, dan als een haas naar huis en zorgen dat dat er ook komt.'

Volgens Veerman staat 'als een paal boven water' dat de rendementen voor de tuinders op deze manier aanzienlijk zullen verbeteren. Sterker nog: 'Er is geen andere weg. Of het nu al te laat is? Dat kan ik niet zeggen. Maar het is wel de allerhoogste tijd.' De concurrentie tussen de veilingen zette de prijzen onder druk, maar dat had weer niet tot gevolg dat supermarkten meer gingen kopen. Die weken uit naar het buitenland waar grotere partijen te koop waren.

Dat de jaren slepende discussie over de veilingklok, met tuinders als voorstanders en handel en supermarkten als tegenstanders, zo plotsklaps is doorbroken, heeft volgens Veerman alles te maken met de 'misère in de tuinbouw'. Het werd steeds duidelijker dat er iets moest gebeuren om de tuinbouw te redden. En een simpele fusie van veilingen had geen zin, althans: was bij lange na niet genoeg.

Verenigde Tuinbouwveilingen Nederland krijgt de vorm van een bv, waarvan de aandelen in handen komen van de deelnemende veilingcoöperaties. Aan deze bv wordt het Centraal Bureau Tuinbouwveilingen als stafafdeling toegevoegd. Bij het CBT werken 100 mensen, maar voor een deel ervan zal geen plaats zijn in het nieuwe bedrijf. Ook een deel van de veilingmedewerkers zal weg moeten, en een deel van de gebouwen zal worden afgestoten. Details zijn nog niet uitgewerkt; dat zal volgend jaar zijn beslag moeten krijgen. VTN gaat op 1 januari van start en zal een jaar later volledig operationeel zijn.

VTN kan optreden als klant van de tuinder, als bemiddelaar tussen tuinder en afnemer of als 'ouderwetse' veiling. Die laatste functie zal snel afnemen, verwacht Veerman. De organisatie zal een flinke greep krijgen op de tuinders, op wat ze produceren en hoe.

De reacties van alle betrokkenen zijn positief tot juichend. F. Hoogervorst, voorzitter van de tuinderorgansatie van LTO-Nederland: 'Ik ben vreselijk blij. Dit is een geweldige doorbraak voor de Nederlandse tuinbouw.' Hij denkt dat de tuinders massaal zullen instemmen met het plan.

H. van Es, directeur van de Bond van Nederlandse Groenten- en Fruitexporteurs: 'Dit is een prima zaak.' En F. Janssen van de Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, de organisatie van supermarkten: 'Die fusie is goed nieuws. En dat de klok gaat verdwijnen is geweldig nieuws.' Albert Heijn is nu voorzichtig, maar vindt het 'op zich prima' als de nieuwe structuur 'efficiënter, professioneler en flexibeler' is dan de oude.

Gek genoeg zijn tuinders en winkelketens het roerend met elkaar eens over het (vrijwel) afschaffen van de veilingklok. Die functioneerde prima in een tijd dat er nog honderden, zo niet duizenden inkopers op de markt waren. Maar dat ligt nu anders. In Nederland wordt 64 procent van groente, fruit en aardappelen via enkele supermarktketens verkocht, en in heel Europa nemen nog geen twintig ketens 70 procent van de markt voor hun rekening. De supermarkten willen enorme hoeveelheden identiek produkt volgens hun specificaties kunnen afnemen en dat kan niet via de veiling.

Janssen van het CBL: 'Met de leveranciers van koffie en van wasmiddelen zitten we elke week aan de tafel. Dan bedenken we acties en nieuwe produkten. Het zou fantastisch zijn als dat met die nieuwe organisatie ook kon. Kunnen we nieuwe groenten bedenken. Of kunnen we van de broccoli vaststellen dat we die zonder stengels willen hebben, want die gooit toch iedereen weg.'

Als iedereen zo enthousiast is: waarom heeft het dan zo lang geduurd? Veerman: 'Veilingen zijn coöperatieve organisaties en dus democratisch. dat wil zeggen dat je zoiets niet kunt opleggen, je moet een meerderheid hebben.'

De veilingen die de intentieovereenkomst hebben getekend zijn de veilingen Holland Zeeland (CHZ), RBT Breda, De Kring, Utrecht, Westland en Zuidoost-Nederland (ZON). De drie die zich nog beraden op toetreding zijn KZIJ bij Kampen, WFO in Zwaagdijk en de veiling Geldermalsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden