Albanezen grijpen vaker naar geweld in Kosovo

In Kosovo heeft een autobom de Servische rector van de universiteit van Pristina en zijn chauffeur zwaar verwond. Het is de laatste in een lange reeks van aanslagen in de streek waar een Albanese meerderheid sinds 1989 streeft naar onafhankelijkheid van Servië....

BART RIJS

Van onze correspondent

Bart Rijs

BELGRADO

Eerdere aanslagen zijn opgeëist door het Kosovo Bevrijdingsfront (UCK). De situatie in Kosovo is de laatste tijd verslechterd omdat er geen zicht is op een politieke oplossing.

De aanslag op rector Radivoje Papovic was zorgvuldig voorbereid. De daders maakten gebruik van een gestolen auto die ze twee dagen eerder hadden geparkeerd langs de route van het huis van de rector naar de universiteit. Op het moment dat Papovic langsreed, werd de bom met behulp van afstandsbediening tot ontploffing gebracht.

De rector, een parlementslid van Milosevic' Socialistische Partij, is een van de meer uitgesproken Servische nationalisten in Kosovo. De universiteit van Pristina wordt geboycot door de Albanezen omdat de autoriteiten hen dwingen het Servische curriculum te volgen. Zeventienduizend Albanezen studeren onder moeilijke omstandigheden aan een ondergrondse universiteit.

De Socialistische Partij in Kosovo legde de schuld van de bomaanslag op de rector bij 'Albanese extremisten' . Het zou de eerste keer zijn dat een hoge Servische functionaris het slachtoffer is van de UCK. Tot nu toe had het Bevrijdingsfront het alleen voorzien op de politie en medewerkers van de staatsveiligheidsdienst. De afgelopen weken werden drie Albanezen doodgeschoten door het UCK omdat ze connecties zouden hebben met de Servische politie en autoriteiten.

De UCK is een mysterieuze organisatie die een jaar geleden voor het eerst in de openbaarheid trad. Hun communiqués verschijnen in de Stem des Volks, het blad van een radicale Albanese partij. Het blad schrijft dat het UCK de kiem is van het leger van de republiek Kosova. Het Bevrijdingsfront zou mede worden gefinancieerd door Albanese gastarbeiders in West-Europa.

Tot voor kort kwam het geweld in Kosovo bijna uitsluitend van Servische zijde. Toen Milosevic in 1989 een eind maakte aan de autonomie van Kosovo werden Albanezen tweederangs burgers. Hoewel ze 90 procent van de bevolking uitmaken, beschouwen Serviërs de streek als hun eigendom. Albanezen krijgen geen werk, het onderwijs in hun moedertaal is stopgezet, en volgens mensenrechtenorganisties lijden ze onder systematisch geweld van de politie.

Uit angst dat de Serviërs onrust zouden aangrijpen om etnische zuiveringen te beginnen, zagen de Albanezen af van verzet. Maar in een door de Servische autoriteiten als onwettig bestempeld referendum stemden ze in 1991 massaal voor een 'onafhankelijke Republiek Kosova' en kozen ze de literatuurcriticus en leider van de Democratische Liga van Kosovo (LDK) Ibrahim Rugova tot hun eerste 'president'. Onder zijn leiding zetten de Albanezen hun eigen half-legale onderwijs, gezondheidszorg en sociale hulp op. Maar de Servische repressie bleef onverminderd en de situatie verbeterde niet.

Rugova hoopt dat de internationale gemeenschap Servië zal dwingen de onafhankelijkheid van Kosovo te accepteren. Maar veel van de anderhalf miljoen Albanezen in de streek raakten gedesillusioneerd toen de sancties tegen Servië na het Dayton-akkoord werden opgeheven zonder dat hun situatie verbeterde. De kritiek op het beleid van Rugova groeit, vooral onder Albanese intellectuelen en studenten.

De Albanese schrijver Adem Demaqi heeft zich opgeworpen als belangrijkste tegenstander van het huidige beleid. 'Geketende volkeren staat elke manier van vrijheidstrijd vrij', staat er in zijn partijprogramma. Demaqi pleit voor actief, maar geweldloos protest tegen de Servische autoriteiten.

De Servische staatstelevisie legde verband tussen de bomaanslag en de dagelijkse demonstraties in Belgrado. De nieuwslezer zei dat de oppositie contact houdt met Demaqi en meewerkt aan een buitenlands complot om de afscheiding van Kosovo te bewerkstelligen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden