Albanese families schuilen voor bommenregens

Uit het aardedonker onderaan de keldertrap kijken angstige gezichten omhoog naar het licht van een kleine zaklamp die naar beneden komt....

In het centrum van Slupzane staat geen huis meer dat niet is getroffen door granaatscherven. De meeste huizen en winkels hebben voltreffers gehad. De straatjes liggen bezaaid met dakpannen, glasscherven en brokken steen. Sinds donderdag schiet het Macedonische leger honderden projectielen per dag op het dorp, dat geldt als een bolwerk van de Albanese rebellen.

Soldaten van dat leger zijn de enigen die zich zondagmiddag op straat wagen. Zij schuilen voor de beschietingen als voor een regenbui, en zodra het even stil wordt inspecteren zij het dorp. De families in de kelder hebben niet zoveel moed.

Sinds donderdag zitten ze nu onder de grond. Die dag begon het 'grote offensief' van het Macedonische leger tegen de rebellen in een tiental dorpen in de omgeving van de grensstad Kumanovo. En Slupzane is, met het naburige Vaksince, het belangrijkste doelwit van de mortieren, tanks en helikopteraanvallen van het Macedonische leger.

De overheid heeft de burgers zondagochtend opnieuw opgeroepen hun dorpen te verlaten. De oproep, via de Macedonische televisie, heeft Slupzane niet bereikt: de stroom en de telefoonlijnen zijn in de dorpen afgesneden. Volgens de regering worden de vierduizend inwoners van Slupzane en de ruim twintigduizend inwoners van de omringende dorpen door de rebellen vastgehouden en gebruikt als 'menselijk schild'. Maar zelfs als de ontruimingsboodschap hun wel had bereikt, zouden ze niet vertrokken zijn, zegt Aledin Osmani. Hij is een tijdelijke bewoner van een andere kelder in Slupzane, een al even bedompte ruimte die hij deelt met zeker veertig familieleden. 'Waar kunnen we heen?', zegt hij, 'als we naar de Macedoniërs gaan mishandelen ze de mannen en verkrachten ze onze vrouwen.'

Het leger bestookt Slupzane ook zondag. Kort nadat Hajdini Sadiku terug zijn kelder in gedoken is, explodeert tweehonderd meter verderop de eerste granaat van een nieuwe serie. Roodbruine rook stijgt op boven een woonhuis dat is getroffen. Iedereen maakt dat hij binnen is, voor de volgende bui. In de hoofdstraat pikt een troep kraaien de buik van een paard leeg. De lijken van de beesten worden aan hun lot overgelaten.

Alleen mensen worden begraven. Een opgedroogde bloedplas in een zee van glas markeert de plaats waar een granaat de 50-jarige Ramzi Osmani doodde, de broer van Aledin. Ramzi Osmani is een van de zeven burgers die van donderdag tot zaterdag zijn omgekomen. Zeker twintig burgers zouden gewond zijn geraakt.

De rebellen lijken door de aanhoudende beschietingen niet aangedaan. Commandanten rijden ongehinderd heen en weer tussen de dorpen, en inspecteren hun soldaten die in hun provisorische posities de buien laten overwaaien.

'Wij houden stand', zegt commandant 'Sokoli' (havik) beslist. Hij drinkt thee met zijn medecommandanten, terwijl buiten de beschietingen doorgaan. De commandant houdt vol dat de rebellen geen oorlog willen. 'Zodra de Macedoniërs ophouden op ons te schieten, en serieus met ons gaan praten over onze eisen, is het wat ons betreft afgelopen.' De Macedonische regering discussieert ondertussen over het uitroepen van de oorlogstoestand, die het leger en de politie bijna onbeperkte bevoegdheden zou geven.

De Europese Unie heeft Macedonië opgeroepen het niet zover te laten komen. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Anna Lindh veroordeelde zondag namens de EU 'de terroristische daden van de Albanese extremisten', die vorige week tien politiemannen en soldaten doodden. Maar zij waarschuwde Macedonië niet 'in de val van deze provocaties te stappen'.

De Hoge Vertegenwoordiger van de EU Solana arriveerde gisteravond in Skopje voor overleg met de regering. 'In plaats van overleg over een oorlogstoestand, moeten we spreken over een toestand van vrede,' aldus Solana, die toegaf dat Macedonië 'door een moeilijke periode gaat'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden