nieuws

Alarmbellen rinkelen na KLM-vluchten, vijf besmette passagiers uit Zuid-Afrika mogen thuis in quarantaine

Op twee KLM-vluchten vanuit Zuid-Afrika is een opmerkelijk hoog aantal coronabesmettingen vastgesteld. 61 van de circa 600 vrijdag op Schiphol gelande passagiers blijken het virus onder de leden te hebben. Vijf besmette passagiers mogen thuis in quarantaine.

Nick de Jager en Xander van Uffelen
Het Rode Kruis brengt met busjes passagiers die positief zijn getest uit Zuid-Afrika naar een hotel, waar zij verplicht in quarantaine moeten. Beeld ANP
Het Rode Kruis brengt met busjes passagiers die positief zijn getest uit Zuid-Afrika naar een hotel, waar zij verplicht in quarantaine moeten.Beeld ANP

Hoewel nog niet is vastgesteld of de reizigers besmet zijn met de voor het eerst in Zuid-Afrika vastgestelde omikron-variant, rinkelen de alarmbellen. In zestien maanden tijd wist de GGD Kennemerland tot vrijdag slechts 48 positieve reizigers op vluchten uit dat land te vinden. De registratie van passagiers met een positief testresultaat is normaal gesproken een grote onderschatting van het daadwerkelijk aantal reizigers met een besmetting. Op de vluchten die vrijdag aankwamen moest iedereen een test ondergaan en bleek ongeveer een op de tien passagiers positief.

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) dat iedereen die sinds maandag vanuit zuidelijk Afrika in Nederland arriveerde, door de GGD’s zal worden opgeroepen voor een test. Het gaat om reizigers uit Botswana, Zuid-Afrika, Zimbabwe, Lesotho, Eswatini (Swaziland) en Namibië. Sinds vrijdag geldt voor die landen ook een inreisverbod voor niet-EU-burgers. Zaterdag werd Mozambique aan die lijst toegevoegd.

Goede registratie

Of de mutatie daarmee buiten de deur kan worden gehouden, valt te bezien. Een uit Egypte reizende Belg bij wie de variant is vastgesteld, was niet in de buurt van zuidelijk Afrika geweest. Weinig landen op het continent hebben de registratie op orde als Zuid-Afrika. De regering reageerde dan ook verbolgen op de ingestelde reisrestricties vanuit alle kanten van de wereld, omdat zij voelt dat Zuid-Afrika gestraft wordt voor hun grondige onderzoek naar het virus. Tegelijkertijd doet het hoge aantal besmettingen op de KLM-vluchten afvragen hoe goed de controle op de luchthavens van Kaapstad en Johannesburg was.

Ook zijn de 61 besmette reizigers in contact geweest met reizigers die afgelopen vrijdag bij aankomst op Schiphol negatief testten, zowel voor, tijdens als na de vlucht. Passagiers beklaagden zich in Nederlandse media over hoe zij na landing op Schiphol werden behandeld. Zo was er weinig eten en drinken, maar belangrijker voor virusverspreiding: de reizigers konden niet los van elkaar worden geïsoleerd. Tot wel vijftien uur lang - de tijd tussen het landen van de vliegtuigen en het ontvangen van de laatste testresultaten - zaten de passagiers bij elkaar in afgesloten ruimtes.

Schiphol spreekt over een ‘ontzettend uitzonderlijke’ situatie, omdat de Nederlandse regering inreismaatregelen nam op het moment dat het vliegtuig in de lucht hing. Ook duurde het verstrekken van de testuitslagen van de passagiers langer dan verwacht.

Quarantainehotel

Bijna alle besmette reizigers gaan naar een bewaakt quarantainehotel in de buurt van het vliegveld, een paar van hen worden gevolgd door hun geliefde. Als zij na vijf dagen geen klachten hebben ontwikkeld, mogen zij naar huis - met klachten pas na zeven dagen. Vijf geïnfecteerden mogen thuis in isolatie. Volgens de GGD Kennemerland, verantwoordelijk voor het bron en contactonderzoek op de Nederlandse luchthavens, is dat veilig, omdat zij alleen wonen en dus niemand kunnen besmetten.

Het is de bedoeling dat de rest van de passagiers in thuisquarantaine gaat. Daarvoor gelden de landelijke richtlijnen: tien dagen aan huis gekluisterd, tenzij een negatieve testuitslag op dag vijf. De GGD Kennemerland zal reizigers die in nauw contact (binnen anderhalve meter in het vliegtuig) zijn geweest met besmette personen opbellen.

De 61 besmettingen zijn ook opmerkelijk hoog gezien het momenteel nog erg lage aantal besmettingen in heel Zuid-Afrika. Een week geleden werden er slechts enkele honderden besmettingen ontdekt. De aantallen lopen de laatste dagen snel op. Het meest recente cijfer, van donderdag, noteerde 2456 positieve gevallen. Vooral in de provincie Gauteng, met Johannesburg als belangrijkste stad, grijpt de omikron-variant snel om zich heen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden