NieuwsPolitiegeweld

Al in de eerste minuten ging het mis, blijkt uit uitgelekte bodycamvideo’s arrestatie George Floyd

Hoewel een rechter nog uitspraak moet doen of de beelden kunnen worden vrijgegeven, heeft een Britse krant opnamen gepubliceerd van de bodycams van twee agenten die betrokken waren bij de arrestatie van George Floyd. De transcriptie van de filmpjes was vorige maand al naar buiten gekomen.

Eerder waren al beelden van omstanders gepubliceerd waarop te zien is hoe agent Derek Chauvin 8 minuten lang zijn knie in de nek van George Floyd drukt.Beeld AFP

De beelden, gepubliceerd door de tabloid Daily Mail, maken nog eens duidelijk dat het al in de eerste minuten van het contact tussen Floyd en de agenten misging. Te zien is hoe een van de agenten, Thomas Lane, snel zijn wapen trekt en op Floyd richt als deze volgens Lane niet snel genoeg zijn handen op het autostuur zet.

Floyd zat toen in zijn auto, samen met een kennis, niet ver van de winkel waar hij kort daarvoor met vervalst geld zou hebben betaald. Nadat een winkelmedewerker de politie had gewaarschuwd, liepen Lane en zijn collega J. Alexander Kueng richting de auto van Floyd. De inwoner van Minneapolis, die later zijn arrestatie niet zou overleven, schrikt meteen als Lane met zijn wapenstok op zijn raampje tikt. 

Lane roept dat Floyd zijn beide handen moet laten zien. Hij is duidelijk bezorgd dat Floyd gewapend is. Na veertien seconden trekt de agent zijn wapen en richt deze op Floyd, omdat hij vindt dat deze niet snel genoeg reageert. Floyd is zichtbaar geschrokken en vraagt aan Lane wat hij heeft gedaan. ‘Sorry, sorry, sorry, alsjeblieft, ik heb niets gedaan’, zegt Floyd die vragen blijft stellen aan de agent. ‘Schiet me alsjeblieft niet neer', smeekt hij als Lane zegt dat hij moet uitstappen.

Andere agent rustig

Op de tweede video, van Kuengs bodycam, is te zien hoe de twee agenten naar de auto van Floyd lopen als ze met de winkelmedewerker hebben gesproken. Opvallend is dat Kueng, die naar de andere kant van de auto is gelopen, heel rustig is. Terwijl te horen is dat zijn collega naar Floyd schreeuwt, stelt hij zich juist terughoudend op. Hij roept niet dat Floyds vriend, die de deur heeft opengedaan, zijn handen moet laten zien. Kueng vraagt daarentegen op rustige toon aan de man wat ze aan het doen zijn.

De twee agenten nemen Floyd daarna mee en proberen hem in hun politieauto te zetten. Later, als nog twee agenten arriveren, loopt de arrestatie uit de hand. Hoofdverdachte Derek Chauvin plaatst dan ruim acht minuten lang zijn knie op Floyds nek. De vier agenten zijn aangeklaagd en riskeren een celstraf van enkele tientallen jaren. Chauvin moet zijn rechtszaak in de gevangenis afwachten. De andere agenten zijn op borgtocht vrijgelaten. Ze zijn allemaal ontslagen.

De rechtbank in Minneapolis onderzoekt hoe de Daily Mail de video’s in handen kreeg. De Britse krant zegt dat de 28 minuten aan videomateriaal zijn gelekt naar de krant, maar wil niet zeggen wie dit heeft gedaan. Een rechter liet vorige maand toe dat onder andere journalisten de bodycambeelden van de twee agenten mochten zien. Diverse media hebben een verzoek ingediend om de video’s te publiceren, maar de rechter heeft hierover nog geen beslissing genomen.

Geen vervolging

De advocaten van Lane en Kueng vinden dat de filmpjes duidelijk maken dat het tweetal niets verkeerds heeft gedaan. Ze willen dat de agenten niet worden vervolgd. De raadsman van Lane wijst er onder andere op dat de agent voorstelde Floyd op zijn zij te leggen nadat hij vele malen had aangegeven dat hij niet kon ademen. Chauvin wilde hier echter niets van weten. ‘Nee, laat hem', zei Chauvin toen. ‘Hij blijft waar we hem vast hebben.’ Daarna bleef de agent met zijn knie nog minutenlang drukken op de nek van Floyd.

Critici van de massale Black Lives Matter-protesten die na de dood van Floyd ontstonden, grepen de bodycamvideo’s aan om te betogen dat de beelden een ander beeld geven van de arrestatie. Gewezen werd onder andere op de voortdurende weigering van Floyd om te luisteren naar de agenten. Ook wilde hij na zijn aanhouding niet in het politiebusje stappen, ondanks herhaald aandringen van Lane en Kueng. Floyd stribbelt ook tegen als de agenten hem proberen naar binnen te werken. ‘Ik ben claustrofobisch’, roept Floyd.

Chauvin en de vierde agent, die inmiddels waren gearriveerd, hadden zich toen nog niet bemoeid met de arrestatie. ‘Bedankt Britse media’, twitterde de rechtse Amerikaanse publicist Ann Coulter, lange tijd een aanhanger van president Trump. ‘Dit is niet goed voor het Openbaar Ministerie.’ De advocaat van de familie van Floyd betoogde echter dat de kracht van de video’s is dat ze laten zien dat hij geen bedreiging vormde voor de agenten. ‘De agenten benaderden hem met getrokken wapens, simpelweg omdat hij een zwarte man was’, aldus raadsman Ben Crump. ‘Hij vormde op geen enkel moment een gevaar voor ze.’

Amerika na de dood van George Floyd

De Amerikaanse Black Lives Matter-protesten, in alle hevigheid opgelaaid na de moord op George Floyd, zijn twee maanden later niet uitgedoofd. Sterker: na ingrijpen van de federale overheid en de komst van tegendemonstranten is het geweld verhevigd en de dynamiek complexer geworden. Wie zijn de hoofdrolspelers op straat?

George Floyd zei meer dan twintig keer dat hij geen lucht kreeg tegen de vier agenten die hem in mei hardhandig arresteerden in Minneapolis. De transcripten schetsen een aangrijpend beeld van het laatste halfuur van Floyds leven. ‘Zeg tegen mijn kinderen dat ik van ze hou. Ik ga eraan’

Trump heeft in een interview het politiegeweld tegen zwarte Amerikanen gerelativeerd door te zeggen dat er ‘meer witte Amerikanen’ gedood worden door agenten. Onderzoek toont echter aan dat zwarte Amerikanen disproportioneel vaker gedood worden door politiegeweld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden