Al in de eerste bocht sneuvelt de droom

Ruim drie jaar werkte bondscoach Jeroen Otter met zijn jongens aan de volwassenwording van het shorttrack in Nederland. En juist toen de bekroning daar leek, was er die val in de finale van de relay.

SOTSJI - Het koningsnummer van het shorttrack neemt bijna zeven minuten in beslag, maar voor Nederland was de wedstrijd gisteren binnen enkele seconden voorbij. Freek van der Wart kwam ten val in de eerste bocht van de 45 rondjes en vergooide een reële kans op een medaille.


Van der Wart bleef met zijn rechterschaats achter een Kazachstaanse concurrent haken en ging onderuit. Ook een Chinese schaatser kwam ten val. Rusland en Amerika namen die onverwachte meevaller te baat om er meteen vandoor te gaan. De eindstrijd tussen vijf landen veranderde daarmee in een duel tussen twee naties. Victor An besliste dat in het voordeel van Rusland en veroverde zijn derde gouden medaille. Hij won eerder op de avond al de individuele 500 meter.


Voor Nederland en China zat er na de valpartij niets anders op dan een lange achtervolging in te zetten. Ze wisten dat brons haalbaar was, ondanks de grote achterstand op Kazachstan. Dat land had van de vijf finalisten de zwakste schaatsers.


Het duurde nog 35 chaotische ronden voordat Nederland en China hun achterstand hadden weggewerkt. In de laatste tien ronden zouden zij uitmaken voor wie het brons zou zijn. Met vier ronden te gaan, nam Kerstholt het voortouw. Hij schoof op naar de derde plek. Maar de laatste Nederlandse schaatser, Daan Breeuwsma, was op dat moment te moe om een venijnige Chinese slotaanval te kunnen afslaan.


De vierde plaats was het teleurstellende resultaat voor de shorttrackers, die zich gedesillusioneerd op het ijs liet vallen. Ze waanden zich vooraf kansrijk voor de zege, na de afgelopen jaren zilver en brons te hebben gepakt bij de WK shorttrack. Van der Wart: 'Vier jaar geleden waren we niet op de Spelen. Onze revanche moest goud zijn. En dan lig je eruit in de eerste bocht. Het ergste is: we hebben niet kunnen laten zien hoe goed we zijn. Dit is voor mij de ultieme deceptie.'


De schaatsers waren er heilig van overtuigd dat de scheidrechter de wedstrijd direct na de vroege val had moeten onderbreken. Ze waren nog niet voorbij de eerste helft van de eerste bocht, toen twee rijders onderuit gingen. Dan is een herstart gebruikelijk.


Maar eerder dit toernooi, bij de finale van de 500 meter vrouwen, nam de scheidsrechter die gelegenheid evenmin te baat, toen drie van de vier vrouwen ten val kwamen. De schaatsster in vierde positie, de enige die bleef staan, pakte vervolgens het goud.


Bondscoach Jeroen Otter beklaagde zich over die arbitrale beslissing, ook al stond er geen Nederlandse rijdster in die finale. Hij zei dat het slechte reclame was voor het shorttrack, doordat de schaatsers niet in de gelegenheid werden gesteld hun talent te tonen.


Otter, die doorgaans heel koel blijft onder de hectiek op de shorttrackbaan, kon gisteren tranen van frustratie nauwelijks onderdrukken. Hij had in Sotsji het shorttrack op de kaart willen zetten voor de Nederlandse jeugd. 'Ik vind dit zo balen. Ik had willen laten zien dat een medaille maakbaar was, dat je alles kunt bereiken. En dat wordt je door zo'n starter ontnomen. Voor mij was duidelijk wat hij moest doen, maar die man dacht waarschijnlijk: naar huis, aan de whisky. Hij heeft zitten slapen.'


Mont Blanc

Otter heeft zijn getalenteerde groep schaatsers de afgelopen vier jaar proberen voor te bereiden op het onvoorspelbare. Hij heeft bij zes eerdere Winterspelen ervaren dat sporters altijd voor verrassingen worden geplaatst. Hij vat zijn aanpak altijd samen met de slagzin: 'Comfortabel worden met het oncomfortabele.'


Om zijn schaatsers te laten wennen aan het ondenkbare stelde hij ze bloot aan een militair trainingskamp. Hij liet ze onaangekondigd vanuit de Pyreneeën naar huis fietsen. En hij speelde met de gedachte om ze de Mont Blanc te laten beklimmen. In zijn visie moet een shorttracker kunnen improviseren als de spanning het hoogst is.


Het lukte de schaatsers gisteren onvoldoende die lessen in praktijk te brengen. In hun voorbereiding hadden ze alleen scenario's doorgenomen die zouden uitmonden in de winst. Met een vroege valpartij was geen rekening gehouden. Nooit eerder kwamen ze ten val in de eerst bocht. Van der Wart: 'Er was geen plan B. We zijn nooit bezig met vallen.'


Na de schuiver beseften ze al snel dat een bronzen medaille nog mogelijk was. Maar ze moesten improviseren op topsnelheid. Pogingen van Niels Kerstholt om de anderen tot rust te manen en de Chinezen het kopwerk te laten verrichten, mislukten. Daardoor werd wellicht te veel energie verspeeld. Vooral Breeuwsma, die in de aanloop naar de winter wegens ziekte wekenlang uitgeschakeld was, miste vrijdag de kracht om zeven keer op volle snelheid te schaatsen.


Hij had de pech dat hij ook de laatste twee ronden moest schaatsen. Normaal gesproken neemt Knegt die voor zijn rekening. Maar door de val was de vaste aflossingsvolgorde waarin ze al vier jaar rijden verdwenen. Kerstholt probeerde die terug te brengen, opdat Knegt de beslissende meters met een Chinees kon uitvechten. Maar die boodschap kwam in de chaos niet over.


Breeuwsma: 'Ik kon niet zeven beurten plankgas. Ik was al dood bij de op een na laatste aflossing . Ik riep ook nog: Sjinkie kan het beter doen. Maar het kwam niet over. Alles is voor niks geweest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden