Al het geld op mensen, niet op dode dino’s

Vraag: wat heeft de grootste investeerder van de Verenigde Staten, Warren Buffett, gemeen met de gif spuwende Iraanse president, Mahmoud Ahmadinejad?...

Ahmadinejad verklaarde vorige week dat Israël ‘binnenkort zal worden weggevaagd van de wereldkaart’.

Ik hoorde de Iraanse leider op de radio, terwijl ik het hoofdkantoor van Iscar verliet, Israëls beroemde precisie-instrumentenbedrijf, dat in de buurt van de Libanese grens gesitueerd is. Iscar is het eerste overzeese bedrijf dat Buffett kocht voor zijn holding, Berkshire Hathaway.

Buffett betaalde 4 miljard dollar voor 80 procent van het bedrijf. De deal vond plaats een paar dagen voordat Hezbollah Israël in juli 2006 aanviel. Ik vroeg de president-directeur van Iscar, Eitan Wertheimer, naar de reactie van Buffett toen hij besefte dat hij 4 miljard dollar had betaald voor een bedrijf waar de raketten van Hezbollah op de parkeerplaats insloegen.

Buffett haalde zijn schouders op, herinnerde Wertheimer zich: ‘Hij zei dat hij niet geïnteresseerd was in het volgende kwartaal. Hij was geïnteresseerd in de komende twintig jaar.’ Wertheimer vertelde dat hij tijdens de oorlog de helft van zijn werknemers met verlof had gestuurd. De andere helft, voor een deel bestaande uit robotten, hield de fabriek draaiende. Sterker nog, er werd die maand een productierecord bereikt.

Dus op wie zou u uw geld zetten?

Van buiten lijkt het alsof Israël voortdurend in beroering is, vooral omdat het politieke leiderschap op dit moment tegen het licht wordt gehouden. Maar Israël bezit een sterk maatschappelijk middenveld. De economie groeit explosief. De shekel is sinds begin 2007 ten opzichte van de dollar bijna 30 procent meer waard geworden.

De reden? Israël weet goed te concurreren in de wereld. Het bezit een bevolking die afkomstig is uit honderd landen, met een bedrijfscultuur waarbinnen de individuele werknemer sterk wordt gestimuleerd en waar non-conformisme de norm is. Terwijl u sliep, is Israël van sinaasappelen overgestapt op het ontwikkelen van software, of zoals men hier zegt, van Jaffa naar Java.

Deze ontwikkeling wordt goed geïllustreerd door recente kwartaalcijfers over het aantrekken van durfkapitaal voor startende ondernemingen. Israël, met 7 miljoen inwoners, haalde bijna net zoveel geld op als China, met 1,3 miljard bewoners.

Omdat de olieprijzen zijn gestegen tot bijna 140 dollar per vat, denkt Ahmadinejad dat hij kan voorspellen dat Israël zal verdwijnen, terwijl Iran sinds de islamitische revolutie niets meer heeft uitgevonden, en dat is een schande.

Historisch gezien zijn Iraniërs dynamische en inventieve mensen – je hoeft alleen maar te kijken naar de rijkdom van de Perzische beschaving. Maar het islamitische regime van vandaag wantrouwt het eigen volk, persoonlijke ontplooiing wordt niet gestimuleerd.

Natuurlijk, met die olierijkdom kun je alle software en nucleaire technologie kopen die je je wenst. Daarom moeten we ons blijvend zorgen maken over Iran. Maar Ahmadinejad mag zich zelf ook over andere zaken het hoofd breken.

Want Irans economische en militaire invloed is grotendeels afhankelijk van de oliewinning. Israëls economische en militaire macht is geheel afhankelijk van de intelligentie van zijn inwoners. Israëls economische macht kan dus eindeloos worden verlengd, die van Iran is gebaseerd op – afnemende – fossiele brandstoffen, gemaakt van dode dinosaurussen.

Dus wie zal er hier over twintig jaar nog zijn? Ik ben het eens met Buffett. Ik wed op de mensen die op hún mensen vertrouwen – niet op de mensen die afhankelijk blijven van dode dinosaurussen.

Thomas L. Friedman© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden