Al het afval moet in 2050 worden hergebruikt

Het kabinet wil dat Nederland in 2050 'circulair' is. Dan moet de economie volledig draaien op hergebruikte grondstoffen en moet al het afval worden verwerkt tot bruikbare materialen. Zo moeten het gebruik van grondstoffen en de uitstoot van CO2 worden verminderd.

Beeld anp

In 2030 moet er al een forse tussenstap zijn gezet; dan moet het gebruik van eindige grondstoffen zoals olie, gas, mineralen en metalen al met de helft zijn teruggedrongen.

Het kabinet stuurt vandaag een 'Rijksbreed programma' naar de Tweede Kamer. Daarin is een belangrijke rol weggelegd voor een Grondstoffenakkoord, dat het kabinet nog dit jaar denkt te sluiten met bedrijfsleven, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en met ngo's zoals Natuur en Milieu. Daarin neemt het kabinet belemmeringen weg die nu nog het hergebruik van grondstoffen belemmeren.

Zo mag fosfaat uit dierlijke mest nu niet worden gebruikt als ingrediënt voor kunstmest, terwijl het materiaal en de techniek voorhanden zijn. Sloopafval moet helemaal hergebruikt worden, niet alleen als bodemvuller voor de wegenbouw maar als nieuwe bouwmaterialen. Smartphones moeten helemaal worden gerecycled. En de chipszak, niet-recyclebaar vanwege zijn aluminium coalting, zou moeten worden 'uitgefaseerd'.

Het hergebruiken van afval betekent ook een grote reductie van de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2. Volgens het kabinet kan wel een kwart van de doelstellingen die in Parijs zijn afgesproken worden gehaald. Bovendien is het goed voor de economie: het levert een extra omzet voor bedrijven op van 7,3 miljard euro per jaar, en 54 duizend extra banen. De import van grondstoffen zou met 100 miljoen ton oftewel 25 procent kunnen worden verminderd.

Het kabinet is ook voornemens om het bedrijfsleven tot concretere actie aan te zetten. Zo wil het fabrikanten van matrassen, wegwerpluiers en textiel verantwoordelijk maken voor het ophalen en verwerken van hun gebruikte spullen. Die aanpak werkt al bij auto's, autobanden en batterijen.

'Weg met onze wegwerpmentaliteit'

In 2050 moet het begrip afval eigenlijk niet meer bestaan. Staatssecretaris van Milieu Sharon Dijksma legt uit waarom dat nodig is (+).

De klassieke chipszak heeft zijn langste tijd gehad. De plastic verpakking met aluminium binnenlaag is niet recyclebaar en moet van het kabinet verdwijnen (+).

Diftar

De gescheiden afvalinzameling moet beter. Nu heeft elke gemeente nog zijn eigen systeem, waarbij vooral de grote steden een achterstand hebben. Het kabinet wil 'de beste resultaten tot norm verheffen' en denkt aan omgekeerde afvalinzameling of 'diftar'. Dat houdt in dat al het gescheiden afval bij huis wordt opgehaald, maar dat iedereen zijn restafval zelf moet wegbrengen. En diftar betekent dat de burger moet betalen per hoeveelheid afval. Afval uit het buitenland dat nu nog in ovens wordt verbrand, moet ook zo veel mogelijk worden gerecycled.

Volgens het kabinet loopt Nederland zo in de pas met omliggende landen, en is zelfs al lekker op weg. Veel afval wordt al gerecycled, zoals plastic, papier (82 procent) en metaal (94 procent).

Het programma staat vol doelstellingen, maar harde garanties dat die worden bereikt zijn er niet. Al is het maar omdat er na de verkiezingen in maart een nieuw kabinet komt. Het plan moet vooral worden verwezenlijkt door afspraken te maken met het bedrijfsleven en door de regels aan te passen. Dat lukt lang niet altijd, zoals blijkt uit de ervaringen met supermarkten en de levensmiddelenindustrie. Ondanks een akkoord wordt er in verpakkingen nog steeds te veel pvc gebruikt.

Marjan Minnesma, directeur van de duurzaamheidsorganisatie Urgenda, noemt het rapport van het kabinet 'een gezellig stuk', met veel voorbeelden, anekdotes bijna. 'En het is goed dat er een signaal wordt afgegeven dat het kabinet dit belangrijk vindt. Maar dat signaal zou krachtiger zijn geweest als er ook een budget voor werd vrijgemaakt'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden