'Al-Fitrah moskee leert kinderen niet bewust onverdraagzaamheid'

Leerlingen van de aan de Utrechtse Al-Fitrah moskee gelieerde Koranschool Dar al-Hudaa wordt niet bewust onverdraagzaamheid jegens ongelovigen en afkeer van het Westen aangeleerd. Wel krijgen ze op het hart gedrukt dat ze onverkort moeten vasthouden aan hun orthodox islamitische identiteit. Ook als hun islamitische waarden haaks staan op wat in de samenleving gebruikelijk is.

De al-Fitrah moskee in Utrecht. Beeld anp

Die starre opstelling van het salafistische (utlra-orthodoxe) moskeebestuur kan leiden tot een isolement van de moslimjongeren, die zich opsluiten in de eigen geloofskring. Ze kunnen hun vertrouwen in de Nederlandse samenleving verliezen en het gevoel krijgen te worden buitengesloten. Dit staat in de pedagogisch-didactische analyse die onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut van de Koranschool hebben gemaakt in opdracht van de gemeente Utrecht.

Het rapport, dat woensdagmiddag naar de gemeenteraad is gestuurd, schetst ook positieve kanten van het onderwijs op Dar al-Hudaa. Het instituut is professioneler van opzet dan de andere moskeescholen. Onderscheidend zijn de aandacht voor het pedagogisch klimaat, de grote ouderbetrokkenheid en de training van leerkrachten.

Dar al-Hudaa verzorgt buitenschoolse islamitische lessen voor leerlingen, zo'n 160 tot 170, tussen de 5 en 14 jaar. De lessen worden voornamelijk in het Arabisch gegeven, er wordt gebruikt gemaakt van zelfontwikkeld materiaal voor de opvoedlessen en verder van leerstof uit het Midden-Oosten. Meisjes en jongens krijgen les in gescheiden groepen.

Volgens de onderzoekers worden de leerlingen van Dar al-Hudaa intensief voorbereid op de onderwijs- en arbeidsmarkt. De kans dat zij een slachtoffermentaliteit internaliseren neemt daardoor af, evenals het overlastgevend gedrag. Leidraad van het onderricht is dat de kinderen met hun gedrag dienen te streven naar de tevredenheid van Allah, zodat ze succesvol kunnen zijn in hun leven (op aarde) en in het hiernamaals.

Haram

Zaken die haram (niet toegestaan volgens de islam) zijn moeten zij mijden, zoals fysiek contact met de andere sekse, muziek, christelijke feestdagen. De leerlingen leren dat de maatschappij dat dient te accepteren.

'Positief is dat de deur naar al-Fitrah is opengezet, maar het rapport neemt mijn zorgen niet weg', zegt burgemeester Jan van Zanen. 'Ik ben bang dat er kinderen opgroeien in Utrecht die voor een deel met hun rug naar de samenleving gaan staan.'

Zorgelijk vindt Van Zanen ook het geconstateerde beperkte kritisch vermogen van de leerlingen. Hun opvattingen worden voornamelijk getoetst aan die van de docent, die worden ontleend aan de basisbronnen van de islam. 'Dat sluit slecht aan bij wat gebruikelijk is in het reguliere onderwijs.'

Moskeevoorzitter Suhayb Salam kan zich hier niet in vinden. Volgens hem leren de leerlingen wel degelijk kritisch nadenken. 'We hebben opvoedkundige zittingen met leerlingen en docenten. Daar mogen leerlingen alle vragen die in hun hoofd opkomen stellen.'

Volgens Salam is het ook onzin dat de leerlingen het risico lopen door de samenleving niet te worden geaccepteerd. 'Wat niet meegenomen is in het rapport is dat de leerlingen zelf zeggen dat ze wel geaccepteerd worden. Als ze maar kunnen uitleggen waarom ze bepaalde keuzes maken.'

Assimileren

De burgemeester en de onderzoekers zeggen volgens Salam eigenlijk dat moslimkinderen moeten assimileren. 'Wij leren onze kinderen anderen te accepteren zoals ze zijn. Nu is het de beurt aan de anderen ons ook te accepteren.'

Hij zegt dat de ouders en hij zich op hun beurt zorgen maken over de houding van de burgemeester. 'Want die wil ons bepaalde kernwaarden wil ontzeggen, namelijk de vrijheid van godsdienst en van meningsuiting.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden