'Al die opgestoken duimen, geweldig!'

'Vindt u Fortuyn ook zo'n kánjer?', kweelt de barman in wat aanvankelijk een wat overdreven parodie lijkt op de zangerige manier van spreken van de lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam....

Van onze verslaggever Ron Meerhof

LR-vrijwilligers Jaap Roepius en Dries Mosch puffen halverwege een middagje affiches plakken even uit in dit café aan de Maasboulevard.

Een voor de hand liggende uitvalsbasis voor een lokale partij. Veel Rotterdamser kroegen dan dit 'havencafé van het jaar' zijn er niet.

Net als in de Leefbaarbeweging is ook in deze goedburgerlijke veste homohaat een gepasseerd station. De nichterige, autochtone barman voelt zich er prima. De vraag is of er modieuzer aversies voor in de plaats zijn gekomen.

Onvermijdelijk onderwerp van gesprek met de Leefbaar-aanhang is het al dan niet racistische karakter van de partij. De meningen van Pim Fortuyn zelf zijn inmiddels genoegzaam bekend. LR-oprichter Ronald S rensen lijkt zich oprecht kwaad te maken over de notie dat zijn partij iets tegen allochtonen heeft.

Maar donderdagmiddag lijkt die notie ook in thuishaven De Ballentent springlevend. Eigenaar Marius Lambermon, strak in het pak en biertje in de hand, veert op als het woord 'Marokkanen' valt. 'Allemaal kankerapen', poneert hij. De reactie van zijn gesprekspartners, een wat schaapachtig gegrinnik, valt een beetje tegen. Deze middag is minder gezellig dan gemiddeld. 'Uh, nou ja, de harde kern dan.'

'Kijk, zulke mensen hebben gewoon slechte ervaringen', zegt Mosch als hij even later weer aan het plakken is. Zijn eigen zoon bijvoorbeeld werd beroofd door drie allochtonen. 'Daar heb ik een behoorlijk tijdje van moeten revalideren.'

Maar als hij aan het plakken is of folders uitdeelt voor de partij, scheldt hij nooit mee als mensen over allochtonen beginnen. Gebeurt trouwens ook maar heel weinig. De meeste mensen reageren 'hartstikke goed'.

Op dat moment draait een rode Renault langs de afficheplakkers de Veerhaven op. De dertiger achter het stuur steekt zijn duim op en trekt een stoer hoofd, met gebolde wangen en getuite lippen. Het gebaar heeft iets samenzweerderigs, iets rebels. 'Ja, zo voel ik me ook. Net Sjors van de Rebellenclub', zegt Mosch. 'Al die aanmoedigingen, die opgestoken duimen. Geweldig.'

Een paar uur later, een paar kilometer verderop, maken twee stamgasten van koffieshop Bob Marley zich zorgen om het fenomeen Fortuyn. Hij zegt tenminste wat hij vindt, zegt Mario (31). Met sommige dingen is hij het eens. En Nederland is wel behoorlijk vol, valt Winston, een kleine Surinamer met dreadlocks, hem bij. Andere dingen, zoals de categorische verwerping van de islam, kunnen niet. 'Te grof, te bot.'

Mario is half Kaapverdiaans en half Duitser - 'dat laatste hou ik hier maar stil'. Maar hij ziet er uit als een Marokkaan. Dat is knap lastig. 'Mensen zijn vaak bang voor me. Dat merk ik.'

Met de komst van Fortuyn zullen de tegenstellingen voorlopig alleen maar scherper worden, verwachten ze. Niet zozeer door Fortuyn zelf, maar door degenen die zich achter hem scharen. De echte racisten voelen zich gesteund en durven zich nu ook uit te spreken.

Aan de andere kant: 'Zo weet je tenminste wie je vijand is', zegt Winston. 'En als het openlijk gezegd wordt, kun je er misschien iets tegenin brengen.'

Mario is somberder. 'Op een gegeven moment zit je in een volle bus. Alleen de plaats naast jou is nog leeg, want daar gaat niemand zitten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden