Nieuws Nieuwe mogelijkheid slaat aan

Al bijna tienduizend ouders van levenloos geboren kinderen registreerden hun kindje bij de burgerlijke stand

Ouders van levenloos geboren kinderen maken op grote schaal gebruik van de nieuwe mogelijkheid hun kindje te laten registreren bij de burgerlijke stand. Uitvaartondernemingen signaleren dat ouders vaker kiezen voor een individueel afscheid van kindjes die vroeg in de zwangerschap zijn overleden.

Plaats voor urnen met as van levenloosgeboren kindjes van jonger dan 24 weken bij het crematorium Maaslanden in Nieuwkuijk. Beeld Marcel van den Bergh

Sinds de aanpassing in de Basisregistratie personen (Wet BRP) in februari van dit jaar is het mogelijk levenloos geboren kinderen te registreren. In de eerste vier maanden is dat 9.329 keer gebeurd, zo blijkt uit een inventarisatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Geregeld betreft het kinderen die jaren geleden zijn gestorven. Zo lieten ouders in Eindhoven een kindje registreren uit 1958.

Dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle ingesproken versie:

Er worden geen voorwaarden gesteld aan het moment of de omstandigheden van de geboorte. ‘Mijn indruk is dat ambtenaren van de burgerlijke stand zich ruimhartig opstellen bij het opmaken van de akte van geboorte (levenloos) en de beoordeling van het daarvoor nodige bewijs’, schrijft staatssecretaris Knops aan de Tweede Kamer. Kinderen kunnen worden geregistreerd na bijvoorbeeld een miskraam of een abortus.

Dat ouders ervoor kiezen om levenloos geboren kindjes een zichtbare plek te geven in het leven, is een tendens die ook wordt opgemerkt door uitvaartverzekeraars en -verzorgers.

Volgens de wet moet iemand worden begraven of gecremeerd na een zwangerschap van 24 weken of langer, of als het kindje langer dan 24 uur heeft geleefd. Voor kinderen die eerder dan deze 24 weken geboren worden en korter leven dan 24 uur, zijn geen regels.

Meestal regelen de ziekenhuizen voor deze kinderen crematies met zogeheten ‘lotgenootjes’. Ouders kiezen vaker voor een individueel afscheid. Zo verzorgde Dela vorig jaar 219 uitvaarten voor in de baarmoeder gestorven kindjes. ‘Dat is een lichte stijging ten opzichte van eerdere jaren, terwijl de kindersterfte afnam’, zegt een woordvoerder. ‘Driekwart van de ouders koos voor cremeren.’ Dela richt dit jaar bij vier crematoria speciale herdenkingsplekken in voor levenloos geboren kinderen.

Monuta heeft geen concrete cijfers voorhanden, maar ziet ook het aantal individuele uitvaarten voor levenloos geboren kinderen stijgen. ‘Ouders van een overleden kind zijn tijdens de zwangerschap vaak op zoek naar erkenning van het verdriet. Ze hebben behoefte aan een ritueel of een uitvaart’, zegt een woordvoerder. Levenloos geboren kinderen zijn bij Monuta vanaf twintig weken zwangerschap gratis meeverzekerd op de polis van een van de ouders. Dela hanteert geen ondergrens.

Ook Yarden ziet dat er meer aandacht voor komt. Zo heeft Crematorium Almere sinds kort een speciale ‘baby-afscheidskamer’ en een ‘ vlinderveldje’, waar kinderen kunnen worden begraven die bij minder dan 24 weken zwangerschap geboren zijn.

Het is belangrijk dat ouders de mogelijkheid hebben gekregen om hun ongeboren kindje te kunnen aangeven bij de burgerlijke stand en een persoonlijk afscheid kunnen organiseren, aldus Miriam van Kreij van Miskraambegeleiding Nederland. ‘Een op de vier vrouwen krijgt in haar leven één of meer miskramen. Twintig jaar geleden dachten veel artsen nog dat het beter was om niet te hechten aan een doodgeboren kindje. Nu beseffen we dat het beter is om juist wel afscheid te nemen. Ook bij kortere zwangerschappen en ook als er geen tastbaar kindje is om afscheid van te nemen.’

Nooit meer leven met een weggestopt kindje: ‘Je neemt afscheid van verwachtingen’

Ouders nemen steeds vaker de regie in handen bij het afscheid nemen van hun levenloos geboren kind. Uitvaartverzorgers en crematoria spelen daar op in. ‘Als ik een afscheid kom bespreken, condoleer ik niet alleen de mensen, maar ik feliciteer ze ook met de geboorte. Want ook dat is een vorm van erkenning.’

Lees meer

In 2017 zijn 163.826 vrouwen bevallen van 166.440 kinderen. Dat jaar werden in Nederland 30.523 zwangerschapsafbrekingen uitgevoerd. Dat zijn iets meer abortussen dan in 2016. De meeste abortussen gebeuren in de eerste zeven weken, aldus de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De landelijke registratie maakt geen onderscheid in spontaan overlijden van de baby en overlijden door de keuze bij ouders na het constateren van een afwijking.

Wettelijk is zwangerschapsonderbreking toegestaan tot 24 weken. In 2017 werden 773 kinderen dood geboren na een zwangerschap van 22 weken of meer. In de eerste 28 dagen na de geboorte overleden 502 kinderen. Deze gegevens zijn verzameld door kennisinstituut Perined op basis van registraties door gynaecologen, verloskundigen en kinderartsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden