Akzo oordeelt positief over 36 uur werken

Invoering van de flexibele 36-urige werkweek bij Akzo is gunstig voor de werkgelegenheid en voor de bedrijfsvoering. Naar verwachting kan de kortere werkweek bijna vijfhonderd extra banen opleveren....

Van onze verslaggever

Gijs Herderschêe

AMSTERDAM

Dit blijkt uit de evaluatie van experimenten met de korte, flexibele werkweek bij het chemieconcern. Akzo overlegt nu met de bonden over definitieve verkorting van de vaste 38-urige werkweek tot de flexibele 36-urige per 1 juli. Een ruime vrijstelling van de korte werkweek voor hoger personeel en commerciële functies staat centraal. Bij de experimenten waren de uitzonderingen beperkt tot 'enkelvoudige, specialistische functies'.

Als vakbonden en directie besluiten tot invoering van de 36-urige werkweek, betekent dat een doorbraak in de arbeidsverhoudingen. Akzo besloot als eerste industriële bedrijf in 1995 tot experimenten met de korte, flexibele werkweek. Andere bedrijven, zoals Philips en de metaalindustrie, weigerden met de bonden te onderhandelen over verkorting en flexibilisering van de werkweek. In de dienstensector leidt de flexibele 36-urige werkweek bij de banken tot problemen omdat er geen beroepsprocedure bij conflicten over roosters is vastgesteld.

Bij Akzo zijn onder toezicht van een toetsingscommissie van bonden en directie de afgelopen maanden 152 experimenten georganiseerd voor 2700 werknemers. Bij Akzo werken in Nederland in totaal ruim 18 duizend mensen. Ruim vierduizend werken in ploegendiensten al korter dan 36 uur. De kortere werkweek kan voor 14.844 werknemers gaan gelden. Er zijn 124 experimenten voor 2110 werknemers geëvalueerd die voor oktober 1996 waren gestart. Alleen in marketing en sales is nauwelijks geëxperimenteerd met de korte, flexibele werkweek.

Bij de experimenten is de werkweek verkort van 38 uur tot gemiddeld 36 uur. In de praktijk kan de werkweek uiteenlopen van 32 tot 45 uur. Per week wordt een toeslag van 25 procent betaalt als langer dan 38 uur wordt gewerkt. 'Enkelvoudige, specialistische functies' zijn uitgezonderd van de experimenten.

Als de korte, flexibele werkweek gunstig is voor de werkgelegenheid, de bedrijfsvoering en de werknemers wordt het stramien voor alle Akzo-werknemers ingevoerd. Zij krijgen dan tegelijk 1 procent van het jaarsalaris als bonus uitbetaald. Werknemers die op 1 juli worden uitgezonderd van de verkorting van de werkweek met 5 procent krijgen 3,5 procent loonsverhoging en vijf extra roostervrije dagen. Er is in de cao geen loonsverhoging afgesproken voor het geval de werkweek niet verkort en geflexibiliseerd wordt.

De gevolgen voor de werkgelegenheid zijn volgens het organisatie-adviesbureau Basis & Beleid niet wetenschappelijk en exact meetbaar. Wel verwacht het bureau dat '40 tot 60 procent' van de vrijkomende uren extra werkgelegenheid opleveren.

Dat betekent 330 tot 490 extra banen. De extra arbeidsplaatsen kunnen variëren van uitzendbanen, uitbesteding van het werk en extra vaste banen tot het behoud van banen die bij een reorganisatie zouden vervallen.

De werknemers zijn volgens Basis & Beleid te spreken over de korte, flexibele werkweek. De helft van de betrokken werknemers wil die werkweek nu al handhaven en 35 procent wil verdere flexibilisering met bijvoorbeeld meer vrijheid bij het opnemen van vrije dagen. De overige 15 procent van de betrokken werknemers wil terug naar de vaste 38-urige werkweek met de dertien roostervrije dagen.

Bij 80 procent van de experimenten is de efficiency verbeterd, zo constateert Basis & Beleid. De kosten per eenheid product zijn gedaald door het flexibele, korte werken. In slechts 10 procent van de experimenten daalt de efficiency en de overige 10 procent blijft die gelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden