Update

Akkoord over plan van aanpak eurocrisis

De regeringsleiders van de eurolanden zijn het eens over een pakket maatregelen om de eurocrisis te bezweren. De financiële vuurkracht van het Europees noodfonds wordt vervier- tot -vijfvoudigd, de Griekse staatsschuld wordt met eenderde verminderd en de banken moeten hun kapitaalbuffers meer dan verdubbelen.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel vannacht tijdens een persconferentie na afloop van de Eurotop.Beeld afp

Daarvoor was een acht uur durend topoverleg nodig, dat pas donderdag om vier uur 's ochtends eindigde. De Italiaanse premier Berlusconi en de Spaanse premier Zapatero beloofden - onder zware druk van hun collega's - een serie aanvullende bezuinigingen. Die moeten voorkomen dat Italië en Spanje op dezelfde doodlopende weg belanden als Griekenland, met als eindbestemming een megalening uit het noodfonds.

'Solide pakket'
De Duitse bondskanselier Merkel sprak na afloop over een 'grote krachtsinspanning die de wereld toont dat Europa zijn financiële problemen overwint'. Voorzitter Barroso van de Europese Commissie betitelde het resultaat als 'een solide pakket'. Premier Rutte vertrouwt erop dat de financiële markten het akkoord goed zullen ontvangen.

Het overleg, begonnen als diner, vorderde uiterst moeizaam. De discussie werd herhaaldelijk geschorst om nieuwe becijferingen door te nemen en politieke meningsverschillen tussen de leiders te overbruggen. 'Alsof je naar een spannende film zit te kijken die steeds wordt onderbroken door reclame', aldus een diplomaat.

Obstakel
Het grootste obstakel was de kwijtschelding van een flink deel van de Griekse staatsschuld. Zonder die schuldverlichting stevent Athene af op een faillissement dat de hele eurozone raakt. De regeringsleiders wilden dat banken een verlies namen op hun Griekse staatsobligaties van 50 procent, wat aanvankelijk door de banksector werd afgewezen. In de zomer was afgesproken dat de private investeerders 21 procent van het schuldpapier zouden afstempelen.

Pas na middernachtelijk overleg tussen onder meer een vertegenwoordiger van de banksector, Merkel, de Franse president Sarkozy en EU-president Van Rompuy, gingen de banken overstag. 'We hebben ze maar één voorstel gedaan, dat was direct ons eindbod', zei Merkel. Sarkozy: 'We hebben niet met de banken onderhandeld. We hebben ze alleen maar geïnformeerd.'

100 miljard extra

De eurolanden zelf lenen ruim 100 miljard extra aan Griekenland. Die lening loopt via het Europees noodfonds voor zwakke eurolanden. Samen met de bijdrage van de private investeerders daalt de Griekse staatsschuld daardoor van 170 procent van het bruto nationaal product nu naar 120 procent in 2020, nog altijd ver boven de maximaal toegestane norm voor leden van de eurozone.

Om de te voorkomen dat de Griekse crisis overslaat naar andere landen, wordt het noodfonds versterkt. Dat was politiek minder problematisch, maar technisch zeer complex. Besloten is het nog beschikbare geld van EU-zijde (bijna 270 miljard euro) slimmer in te zetten. De vuurkracht van het fonds wordt daarmee vier tot vijf keer zo groot, oplopend tot meer dan 1000 miljard euro. 'Een heel stevige brandgang', volgens de Nederlandse premier Rutte.

Verliesverzekering
Het noodfonds moet daarvoor niet zelf obligaties van zwakke eurolanden kopen, maar private investeerders verleiden dat te doen met een verliesverzekering. Ook wordt een speciale constructie opgezet waarmee niet-eurolanden en het IMF kunnen meehelpen aan de redding van eurolanden. Directeur Regling van het fonds vertrekt nog deze week naar China.

De EU-leiders waren het snel eens over het verhogen van de minimale hoeveelheid kapitaal die grote banken moeten aanhouden. De verplichte kapitaalbuffer gaat naar 9 procent van de uitstaande verplichtingen, nu ligt de ondergrens nog op 4 procent. De betrokken banken moeten op zoek naar circa 100 miljard euro nieuw kapitaal. Lukt dat niet op eigen kracht, dan zullen ze bij de staat aankloppen. In laatste instantie kan een beroep op het noodfonds worden gedaan.

Integratie economisch bestuur

Mede op aandrang van Nederland besloten de leiders tot een vergaande integratie van hun economisch bestuur. De Europese Commissie krijgt daarin een belangrijke rol als toezichthouder. Landen die hun begrotingen laten ontsporen, worden gecorrigeerd met miljardenboetes. Van Rompuy en Barroso komen eind dit jaar met de eerste plannen.

'We mogen niet onze fouten uit het verleden herhalen. Vandaag leggen we de basis voor onze toekomst', zei Van Rompuy. 'Vandaag heeft Europa bewezen alles te doen wat noodzakelijk is om de euro te beschermen', aldus Barroso.

Verklaring
Hier is de volledige tekst van de verklaring die vannacht na bereiken van het akkoord werd uitgegeven.

De Franse president Sarkozy vannacht na afloop van de topbijeenkomst.Beeld epa
EU-president Van Rompuy vannacht tijdens een persconferentie.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden