Akkoord over Oekraïne: vanaf zondag staakt-het-vuren

De regeringsleiders van Oekraïne, Rusland, Duitsland en Frankrijk hebben in de Wit-Russische hoofdstad Minsk een akkoord bereikt over de crisis in Oekraïne. Vanaf aanstaande zondag geldt er in het oosten van Oekraïne een wapenstilstand.

De Duitse Bondskanselier Merkel en de Franse president Hollande na afloop van de onderhandelingen in Minsk. Beeld reuters

De overeenkomst behelst daarnaast ook de vrijlating van 'alle gevangenen' binnen 19 dagen, aldus de Oekraïense president Porosjenko. De Oekraïense luchtmachtpiloot Savchenko zal volgens hem 'zeer binnenkort' worden vrijgelaten. Verder zal vanaf twee dagen na het begin van de wapenstilstand alle zware artillerie uit het conflictgebied worden teruggetrokken. Het akkoord voorziet verder in het voornemen om 'alle buitenlandse militaire troepen' van Oekraïens grondgebied terug te trekken, aldus Porosjenko. Hij verwacht dat Oekraïne tegen het einde van het jaar de controle over de grens met Rusland terug zal hebben.

Porosjenko, de Russische president Poetin, de Duitse Bondskanselier Merkel en de Franse president Hollande bereikten het akkoord na veertien uur onderhandelen. Merkel houdt nog een slag om de arm. 'Er zijn nog grote horden te nemen, maar er is een glimmertje hoop.' Volgens de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier is het akkoord 'niet alles wat we ons wensten' en 'geen beslissende doorbraak', maar wel 'een stap richting het beëindigen van het geweld in Oekraïne'.

Ook de Franse president Hollande zei in een eerste reactie dat er nog veel werk te doen is. 'Maar de kans is groot dat we de situatie in Oekraïne kunnen verbeteren.' Hollande spreekt van een 'allesomvattende overeenkomst over een wapenstilstand' en een 'allesomvattende oplossing voor de crisis in Oekraïne'. Het akkoord is volgens hem een 'opluchting voor Europa'.

De belangrijkste punten

Wat staat er precies in het akkoord van Minsk? Klik hier voor een overzicht.

En lees vooral ook de analyse van Bert Lanting: Poetin heeft zijn voornaamste doelen bereikt.

Beeld ap

Reacties Cameron en president Litouwen

De Britse premier Cameron toonde zich niet overtuigd door de handtekening van Poetin onder het akkoord. 'Daden op de grond zijn belangrijker dan woorden op een stukje papier. Poetin moet weten dat tenzij hij zijn gedrag verandert, er geen sprake van kan zijn dat de EU de sancties tegen Rusland verzacht.'

De Litouwse president Grybauskaite, een uitgesproken tegenstander van Poetin, noemde het Minksakkoord 'zwak'. Volgens haar bieden de afspraken volop ruimte aan Rusland om troepen en militair materieel in Oost-Oekraïne te houden. De EU is bereid te helpen bij het toezicht op de naleving van het akkoord, benadrukte EU-buitenlandchef Mogherini.

'Onacceptabele houding'

De Oekraïense president Petro Porosjenko liet eerder vanmorgen aan persbureau AFP weten dat er 'nog geen goed nieuws' was. Hij verweet Rusland 'een onacceptabele houding' tijdens de onderhandelingen. Maar er is 'nog steeds hoop', voegde hij eraan toe. Volgens het Russische persbureau RIA Novosti was Oekraïne niet tevreden met Russische voorstellen over het instellen van een bufferzone in Oost-Oekraïne en de status van de pro-Russische rebellen.

Volgens Hollande hebben inmiddels ook de pro-Russische seperatisten het akkoord ondertekend. Het Russische persbureau Tass meldde eerder dat twee rebellenleiders nog dwars lagen. Ze eisten dat het Oekraïense leger zich terugtrekt uit de plaats Debaltseve, een strategisch verkeersknooppunt waar het Oekraïense leger is omsingeld door pro-Russische separatisten. Volgens Merkel heeft Poetin druk op hen uitgeoefend om zich toch achter het akkoord te scharen.

IMF wil 15,5 miljard euro uitlenen

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) wil 17,5 miljard dollar (15,5 miljard euro) uitlenen aan Oekraïne. Dat heeft IMF-directeur Christine Lagarde vanmorgen bekend gemaakt. De lening heeft een looptijd van vier jaar. Het bestuur van het IMF moet het voorstel nog goedkeuren.

Zenuwenoorlog

De politiek leiders kwamen gisteravond bijeen in de Wit-Russische hoofdstad. Na eerste, positieve tekenen, liepen de gesprekken uiteindelijk toch vast. Met name Poetin zou zich 'dwars' hebben opgesteld. 'Er wordt een zenuwenoorlog gevoerd. Slaap is voor zwakkelingen nu', aldus een medewerker van Porosjenko vannacht.

Gisteren was het geweld in Oost-Oekraïne weer aan de orde van de dag. Het Oekraïense leger meldde dat negentien soldaten zouden zijn gedood door de pro-Russische rebellen. Dit zou zijn gebeurd bij een aanval in de buurt van Debaltseve, tussen Loehansk en Donetsk.

Tekst loopt door onder de kaart.

Beeld de Volkskrant

EU-leiders bijeen in Brussel

Vandaag komen de regeringsleiders en staatshoofden van de 28 landen van de Europese Unie bijeen in Brussel. Het belangrijkste thema is het conflict in Oekraïne. Merkel, Hollande en Porosjenko zullen de Europese Unie vragen om in te stemmen met de vanmorgen bereikte overeenkomst. Volgens een woordvoerder van de Duitse regering biedt het bereikte akkoord 'hoop'.

Een ander belangrijk thema is de toekomst van de euro. Bij dit onderdeel zit ook eurogroepvoorzitter en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem. Hij zal de leiders informeren over het eerste overleg dat de eurogroep heeft gehad over Griekenland en wat de vervolgstappen zijn. De landen zitten in een impasse. De gezamenlijke verklaring namens de eurogroep ging niet door. De ministers konden het niet eens worden over de inhoud en bewoording van de tekst.

De Europese beurzen reageerden vanmorgen positief op het bereikte akkoord. De beurskoersen lieten direct een stijgende lijn zien.

Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders. Beeld anp

Reactie Koenders

De Nederlandse minister van Binnenlandse Zaken Bert Koenders is in een eerste reactie tegenover persbureau ANP 'voorzichtig positief' over het akkoord. 'Ik heb het akkoord nog niet in detail gezien. Ik ben heel voorzichtig positief. Positief omdat het gaat over een staakt-het-vuren en het hangt ervan af hoe dat in elkaar zit. De duivel zit een beetje in de details. Wel is het goed dat er overeenstemming lijkt te zijn over een aantal principiële punten. Het gaat nu om de uitvoering.'

V.l.n.r.: De Russische president Vladimir Poetin, de Duitse Bondskanselier Angela Merkel, de Franse president François Hollande en de Oekraïense president Petro Porosjenko. Beeld epa
Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden