Akkoord EU-Turkije zal 'tot diverse problemen leiden'

UNHCR, de vluchtelingenafdeling van de VN, is bezorgd over het principeakkoord dat Turkije en de EU tijdens de top in Brussel op maandag sloten. Onderdeel van het akkoord is dat migranten worden teruggestuurd naar Turkije, waar sommige minderheden volgens UNHCR niet kunnen rekenen op de gewenste bescherming.

Gestrande vluchtelingen in Idomeni, in het noorden van Griekenland. Beeld epa

'Het terugsturen van mensen die niet worden beschermd door Turkije zal zorgen voor diverse problemen op basis van het internationale en Europese recht', zegt Vincent Cochetel, directeur van UNHCR in Europa, in een interview op het Zwitserse radiostation RTS.

Hij hoopt dat de komende dagen aanvullende garanties worden opgenomen in het akkoord zodat migranten die worden teruggestuurd kunnen rekenen op een correcte afhandeling van hun asielaanvraag. Dat is nu volgens Cochetel lang niet altijd het geval. Zo zou slechts 3 procent van de migranten uit Afghanistan, Irak en Iran in Turkije worden toegelaten.

Ook UNICEF heeft zijn zorgen geuit over het akkoord. Volgens de VN-kinderrechtenorganisatie mag het niet zo zijn dat kinderen terug worden gestuurd als ze het risico lopen op detentie, mensenhandel en uitbuiting.

Liveblog

De Volkskrant deed live verslag vanuit Brussel tijdens de EU-Turkije-top. Lees hier de ontwikkelingen terug.

Deal

Maandag werd tot laat onderhandeld in Brussel over de vluchtelingencrisis. Turkije wil migranten die illegaal naar Europa komen terugnemen, als EU-landen erkende Syrische vluchtelingen uit Turkse vluchtelingenkampen opnemen.

Verder zou de EU niet 3 maar 6 miljard euro beschikbaar moeten stellen voor de vluchtelingenkampen in Turkije. Ook wil Turkije dat het proces om Turken visumvrij naar Europa te laten reizen en de onderhandelingen over toetreding tot de EU worden versneld.

Volgens de Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft Turkije niet de overhand in de gesprekken met de EU over het vluchtelingendebacle. Het gaat om een 'evenwicht in belangen', aldus Merkel dinsdag in een interview met SWR Radio. Volgens haar is het van belang dat de EU ook quota voor Iraakse vluchtelingen overweegt. Nu gelden die alleen nog voor Syriërs.

Merkel is optimistisch over de beslissingen die in Brussel zijn genomen. Het kan sneller, geeft ze toe, 'maar over het algemeen gaat het de goede kant op.'

EU-president Tusk op de vluchtelingentop in Brussel. Beeld afp

Wisselende reacties Tweede Kamer

In de Tweede Kamer wordt wisselend gereageerd op de principe-deal.
De coalitiepartijen zijn voorzichtig optimistisch. Attje Kuiken van de PvdA: 'Als dit akkoord slaagt kan het echt het begin van een doorbraak zijn. Nederland zal als voorzitter van Raad alles op alles moeten zetten om dit akkoord ook daadwerkelijk rond te krijgen.'

Malik Azmani van de VVD: 'Het ziet ernaar uit dat premier Rutte een belangrijke doorbraak heeft bereikt. Deze oplossing is de enige manier om illegale migratie te stoppen en mensensmokkelaars een halt toe te roepen.'

De liberalen zien het overleg met Turkije over een EU-lidmaatschap als goedkoopste deel van de deal. De voorwaarden zijn immers niet veranderd, en daar voldoet Turkije bij lange niet aan, aldus de VVD.

Kees Verhoeven van D66 vindt 'elke stap die gezet is om tot een deal te komen er één', maar hij vraagt zich af of alle lidstaten wel echt gaan meedoen. Ook vreest hij dat mensensmokkelaars andere routes zullen zoeken. 'En ik maak me zorgen over het visumvrij reizen, is dit de beloning voor het gedrag van de Turkse president Erdogan? Laat staan dat er sprake kan zijn van toetreding tot de EU. De persvrijheid bijvoorbeeld is op dit moment ver te zoeken.'

Joël Voordewind van de ChristenUnie is helemaal niet te spreken over het akkoord. Hij vindt '3 miljard extra, straks visumvrij reizen naar Europa en versnelde toetreding tot EU, een beloning van slecht gedrag' van Turkije. Hij wijst op onder meer het doden van Koerden, de mensenrechtensituatie in het land en de afnemende persvrijheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.