Akkoord bereikt in Brussel tussen EU en Londen over voorwaarden Brexit

Geen 'harde grens' tussen Ierland en Noord-Ierland

Er is een akkoord bereikt tussen de EU en Londen over de scheidingsvoorwaarden van de Brexit. Dit hebben de Britse premier May en Europese Commissie-voorzitter Juncker vrijdag bekendgemaakt. Het akkoord volgt op een hele nacht van onderhandelingen in Brussel.

Een blije May en Juncker vrijdag. Beeld AFP

Juncker zei dat de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk 'voldoende voortgang' hebben geboekt over de voorwaarden waarop de Britten de EU zullen verlaten in 2019.

Een akkoord over de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, de financiële rekening voor Londen en de rechten van EU-burgers die in Groot-Brittannië leven, was hard nodig. Voldoende vooruitgang op die drie hoofdpunten was een eis van de 27 regeringsleiders om de tweede fase in te gaan. Over de financiële afrekening is besloten dat de Britten 40 tot 60 miljard euro zullen betalen. Dat is meer dan de 20 miljard euro die zij aanvankelijk boden.

De weg voor de tweede fase van het Brexitoverleg, de door de Britse regering zo vurig gewenste onderhandelingen over een toekomstige handelsrelatie, ligt nu open, aldus Juncker. Deze is aanzienlijk complexer. 'Ik ben voldaan over de eerlijke deal die we hebben bereikt', zei Juncker. 'Als de 27 lidstaten het eens zijn met onze inschatting, dan kan EU-onderhandelaar Michel Barnier onmiddellijk met de tweede fase van de onderhandelingen aan de slag.' Barnier zei dat er over een klein jaar, in oktober 2018, een eindakkoord op tafel moet liggen.

Belangrijke veranderingen

Onderdeel van het vrijdag bereikte akkoord is ook dat er geen harde grens komt tussen Ierland en Noord-Ierland, terwijl de 'economische en constitutionele integriteit van het Verenigd Koninkrijk bewaard zal blijven', zei May. Dat laatste is een belangrijk punt voor de Noord-Ierse partij van de Democratische Unionisten (DUP), wier stemmen May nodig heeft om te kunnen regeren.

Afgelopen maandag blokkeerden deze Noord-Ierse protestanten nog een akkoord over de Ierse grens omdat zij bang waren dat dit Noord-Ierland, dat behoort tot Groot-Brittannië, een aparte positie zou geven binnen het Verenigd Koninkrijk.

Die blokkade leidde tot een week van koortsachtige lastminute-onderhandelingen, inclusief een vlucht van May naar Brussel in de vroege uren van de vrijdagochtend. Want zoals Juncker zei: er moest deze vrijdag een algehele scheidingsovereenkomst liggen om de noodzakelijke voorbereidingen te kunnen treffen voor de Europse top van volgende week. Op die top moeten de Europese leiders hun uiteindelijke zegen geven aan de scheidingsovereenkomst.

Koortsachtig overleg

Bij het nachtelijk overleg was ook DUP-leider Arlene Foster betrokken. May en Foster onderhandelden tot in de vroege ochtend om aan de eisen van DUP tegemoet te komen. Foster zei dat Londen flink had gesleuteld aan het voorstel dat leidde tot een deal met de Europese Unie.

'We zijn blij met deze wijzigingen, omdat het in mijn ogen betekent dat er geen rode lijn door de Ierse Zee zal lopen', zei Foster tegen Sky News. 'We hebben duidelijke bevestiging gekregen dat het volledige Verenigd Koninkrijk (VK) de EU, de Europese interne markt en het Europese douanegebied verlaat.' Ook Ierland toonde zich tevreden. 'Deal is bevestigd', twitterde de Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveney. 'Het is een uitstekende uitkomst voor iedereen op het Ierse eiland.'

Een belangrijk punt in de onderhandelingen waren verder de rechten van EU-burgers die wonen en werken in Groot-Brittannië. Die rechten zullen beschermd worden. Dat geldt ook voor Britten die werken in EU-landen. De rechten van beide groepen zullen 'hetzelfde blijven nadat het Verenigd Koninkrijk de EU heeft verlaten' op 29 maart 2019. Volgens Juncker zal het Europese Hof van Justitie een rol krijgen bij het garanderen van de rechten van de Europese expats in Groot-Brittannië. Dit is een concessie van de Britse regering waartegen zij zich lang verzet heeft.

Doemdenkers

May benadrukte dat het akkoord de rechten waarborgt van de miljoenen mensen die getroffen zullen worden door de Brexit. 'Het was geven en nemen voor beide partijen', aldus May. 'Maar ik denk dat dit akkoord voor iedereen goed is.'

'Dit is een belangrijke prestatie voor de premier', aldus de Britse minister Michael Gove, een invloedrijke pro-Brexit politicus in Mays kabinet, over de deal met Brussel. 'Eerder deze week waren er een heleboel doemdenkers die dachten dat er geen vooruitzicht was op een akkoord. Zij hadden het helemaal verkeerd.'

''

De eerste reacties en een voorbeschouwing op het handelsakkoord

Reacties
Na maanden onderhandelen is de eerste fase van de Brexitonderhandelingen afgerond. Hiermee is de weg vrij voor onderhandelingen over de handelsrelatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. Lees hieronder alle reacties op de deal.

Brits-Iers hoofdpijndossier
Zo onzichtbaar als de Brits-Ierse grens is, zo zichtbaar zijn de problemen die ze oplevert bij de Brexitonderhandelingen. Hier staan May, de Ieren en de Noord-Ieren tegenover elkaar.

Handelsakkoord
Een handelsakkoord met de EU zit er voor de Britten waarschijnlijk nog niet in. Ze hebben zich verkeken op Merkels romantiek en hun eigen verdeeldheid.

De Tories
De Tories, op congres bijeen, zien in hun koninkrijk een vrijplaats voor de wereldhandel. De socialisten fantaseren van een arbeidersparadijs in de Noordzee. Premier May gaat onderwijl proestend ten onder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.