Akkerbouwer heeft bijna nooit een burn-out

Ooit gehoord van een boer met een burn-out? Boeren zijn zelden ziek of uitgeblust. Wat kan werkend Nederland van de boeren leren?...

Boer is een van de gezondste beroepen van Nederland. Volgens hetmedische onderzoeksbureau Nivel hebben boeren minder last van acutelichamelijke klachten, infecties, chronische ziekten en psychischeaandoeningen. Ze gingen er althans minder vaak mee naar de huisarts.

Het ziekteverzuim onder boeren is de helft van het landelijkeziekteverzuim en uitval door psychische klachten (zoals burn-out enoverspannenheid) is onder boeren wonderbaarlijk laag. Ondanks een waslijstaan energieslurpende beslommeringen als hoge werkdruk, knellenderegelgeving, lage prijzen, schaalvergroting, somber toekomstperspectief,opvolgingsproblemen en dierziektes.

Hoe komt het dat boeren het zelden laten afweten? Esther Hartman, enMarjan Gorgievski deden - onafhankelijk van elkaar - onderzoek:

1. Boeren hebben geen collega's en chefs. Conflicten met collega's enchefs zijn onder werknemers een belangrijke oorzaak van het psychischziekteverzuim.

2. Doordat boeren vaak voor zichzelf of in een maatschap werken, hebbenze veel autonomie. Ze kunnen zelf beslissen wat ze wanneer en op welkemanier doen.

3. Werken met levende dieren of je planten zien groeien, geeft een extradimensie, vertelden boeren keer op keer aan Hartman. Ze genieten ervan hunproducten te zien groeien.

4. Boeren zijn opvallend bevlogen en hebben heel veel energie,constateert Gorgievski. 'Ze voelen zich vitaal, raken in een roes en vindende inhoud van hun werk heel interessant.' 'Het zijn allemaal vakidioten',zegt ook Hartman, 'vaak van vader op zoon. Ze zijn trots op hun bedrijf,ze leven er echt voor.'

5. Boeren hebben veel variatie in hun werk. Sleur of verveling slaatniet gauw toe.

6. Het leven op het platteland is idyllisch, minder gejaagd, er is veelleefruimte en rustgevende natuur. Tal van onderzoeken wijzen uit dat eengroene omgeving een prettiger gevoel en minder gezondheidsklachten geeft.Volgens het Nivel beoordeelt eenvijfde van de plattelandsbewoners zijngezondheid als matig tot slecht, van de stadsbewoners oordeelt ruim eenkwart negatief over zijn gezondheid.

7. Boeren melden zich niet om een kleinigheidje ziek. Hartman:'Doorgaan, niet zeuren - het bedrijf moet toch door?' heb ik veel vanboeren gehoord.

Wat kan de rest van werkend Nederland van de boeren leren? 'Liefde voorhet vak is een heel groot voordeel', zegt Hartman. Dat sluit aan bij devisie van de Amerikaanse arbeids- en organisatiepsycholoog Timothy Judge.'Werk moet leuk zijn', zei hij onlangs in NRC Handelsblad, 'Dat is echtcruciaal. Mensen laten beginnen met vervelend werk of onder hun niveauomdat ze nieuw zijn, is bijvoorbeeld helemaal geen goed idee. Dan zorg jeervoor dat degenen met een positief zelfbeeld opstappen. Dat zijn juist dewerknemers die goed presteren.'

Volgens Chris Grijns van het NIGZ (Nationaal InstituutGezondheidsbevordering en Ziektepreventie) zijn bovenstaande punten ookvoor werknemers haalbaar. 'Praat over werkdruk en onderhandel over jewerkpakket. Zorg voor meer zeggenschap om je tijd in te delen en voorgezonde elementen als meer beweging en planten op het werk. Houd eenbehoeftenpeilinkje, organiseer steun van collega's en leidinggevenden,breng in kaart wat mogelijk is op de afdeling of binnen het bedrijf en -heel belangrijk als het om ingrijpender zaken zoals meer autonomie gaat -dring aan op een beleidsuitspraak van managers. Micropauzes - heel goedtegen rsi - zijn makkelijk voor jezelf te organiseren. Allemaal dingen dieniet veel geld en tijd hoeven te kosten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden