Ajax speelt om half één niet als Ajax, maar als AZ

Het is een terugkerend verhaal: Ajax zou slecht spelen om half één 's middags. Vorig seizoen speelde Ajax acht wedstrijden om half één en verloor het 13 van de 24 punten; het seizoen daarvoor verloor het in acht lunchwedstrijden 14 punten. Dit seizoen staat de teller na twee lunchduels op twee punten.

AMSTERDAM - Het Algemeen Dagblad vroeg Frank de Boer deze maand of Ajax misschien leed aan een 'half-éénsyndroom'. 'Lariekoek', antwoordde de trainer.

Hij was niet de enige die er zo over dacht. Het probleem met dit soort verhalen, weet Simon Gleave, hoofd analyse van sportdatabedrijf Infostrada, is dat ze gebaseerd zijn op beperkt onderzoek. Alleen de wedstrijden op een rij zetten en kijken naar puntverlies is te simpel, want half-één-wedstrijden zijn voor Ajax vaak uitwedstrijden en vaak tegen bovengemiddelde tegenstanders.

Niet zo gek dus dat Ajax wat minder presteert. Maar presteert Ajax ook minder dan je op basis van de tegenstand zou verwachten? Anders gezegd: presteert Ajax te weinig in de half-éénduels?

Gleave en analysebureau Hypercube pakten 53 duels van Ajax om half één erbij en hielden daarbij rekening met uit- en thuisduels en met de kracht van de tegenstander in die duels. De kracht van de tegenstander blijkt uit de Euro Club Index, een ranglijst van Europese voetbalclubs die Hypercube en Infostrada sinds 2007 bijhouden en dagelijks bijwerken. (Om rekening te houden met de kracht van de tegenstander, zijn alleen de half-éénduels sinds 2007 meegenomen.)

Wat blijkt uit de cijfers? De mythe is waar. Ajax speelt om half één inderdaad 'significant slechter' dan als het om half drie of half vijf speelt, zegt Gleave. Om precies te zijn haalde Ajax gemiddeld per wedstrijd 0,38 punt minder dan kon worden verwacht op basis van de kracht van de tegenstander.

Anders gezegd: als Ajax om half één speelt, speelt het niet als Ajax, maar als AZ. Feyenoord, daarentegen, speelt om half één niet als Feyenoord, maar als Twente. En we weten wat er meestal gebeurt als Twente thuis tegen AZ speelt - dan wint Twente. En dat is dus goed nieuws voor Feyenoord, als u het nog volgt. Misschien scheelt het voor Ajax dat de klok vannacht een uur wordt teruggezet wordt en de wedstrijd gevoelsmatig om half twee wordt gespeeld.

De uitkomst is Gleave een raadsel. Een steekproef van 53 wedstrijden is groot genoeg, zeker als je het corrigeert voor uit- en thuiswedstrijden en de kracht van de tegenstander; zelfs als Ajax vanaf nu een aantal half-éénwedstrijden op rij wint, presteert het nog steeds ondermaats. Wat verklaart het zwakkere presteren van Ajax?

Volgens Frank de Boer valt er niets te verklaren, want het syndroom is dus lariekoek. Waarschijnlijk denkt hij dat de mindere resultaten op toeval berusten. 'Natuurlijk, als ik zou mogen kiezen, zou ik ook liever om half drie of half vijf spelen, maar je moet je erop instellen,' zei hij tegen het AD. 'Waarom zou Utrecht beter voorbereid zijn dan wij?'

Volgens Ajax-woordvoerder Miel Brinkhuis heeft De Boer allerlei prestatiegegevens tot zijn beschikking, bijvoorbeeld over hoe spelers herstellen na Europese wedstrijden. Specifiek onderzoek naar de half één-wedstrijden heeft Ajax echter niet gedaan. Wel weet Brinkhuis dat Ajax 's avonds goed presteert. 'Frank de Boer doet het (half-éénsyndroom, red.) af als onzin. Er is volgens hem geen verband en hij heeft ook geen gegevens die hem aanleiding geven actie te ondernemen.'

Wat het dan wel kan zijn? Gleave komt met de theorie dat de half-één-wedstrijden voor de tegenstanders van Ajax de zogenaamde 'wedstrijden-van-het-jaar' zijn. Denk aan FC Utrecht, Feyenoord, en ADO, die clubs presteren op zulke momenten net wat beter dan anders. Hoewel er geen onderzoek is om die theorie te staven.

Na de vaststelling van het competitieschema diende Ajax een verzoek in om een aantal half-éénwedstrijden later te spelen. Ook Feyenoord deed dat, maar net als Ajax niet uit vrees voor mindere resultaten. 'Half één' verstoort de voorbereiding voor de spelers', zegt Feyenoord-voorlichter Samuël Sanches.

'Het is verre van ideaal om rond half 10 een bord pasta met kipfilet als sportmaaltijd weg te werken. Daarnaast reizen we voor vroege uitduels de dag ervoor al naar de speelstad en moeten we dus overnachten. Dat brengt allemaal extra kosten met zich mee. De fans hebben ook een voorkeur voor half drie.'

De KNVB honoreerde een aantal verzoeken om duels later te spelen. Toch moet Feyenoord zich afvragen of het dat wel wil. De club presteert in lunchwedstrijden bovengemiddeld en wint daarmee twee punten per seizoen.

Als iemand bij Feyenoord de waarde van een punt in geld kan uitdrukken, weten ze of dat de hotelkosten waard is.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden