Ajax is taboe, wel zo gezellig voor Cruijff

AMSTERDAM - Op de dag dat Johan Cruijff zegt dat simpel het allerbeste is, stimuleert hij een jongetje dat de bal telkens één keer hooghoudt: 'Als je straks twee haalt, is dat een verdubbeling.'


Eerder op de feestelijke dag van zijn stichting is Cruijff geëmotioneerd geraakt tijdens een seminar, vertelt hij als hij de pers eventjes ontvangt achter de coulissen. Hij zag een filmpje van het Peres Peace House uit Israël, waarin twee jongens, een Jood en een Palestijn, elkaar vinden in een wereld waar nauwelijks integratie bestaat. Ze breken letterlijk door muren en spelen elkaar de bal toe.


Was het hele leven maar zo simpel. Maar waarom zou het dat niet zijn? 'Samenwerken', is wat zijn foundation doet. Of dat ook niets voor pakweg Ajax is, luidt de vraag terwijl het onderwerp Ajax taboe is, omdat het immers gezellig moet blijven. Bij Ajax ontketende Cruijff een stroperige revolutie waarin hijzelf soms harde middelen gebruikte. 'Ajax? Ik kan nog tweehonderd dingen noemen. Waar crisis is, gaat iedereen tegen elkaar in. Maar dat beperkt zich vaak tot de mensen aan de top, met hun tunneldenken.'


Nee, dan die kinderen. 'Dat Palestijnse en dat Joodse jongetje spreken elkaars taal niet eens. Leer de taal van je buurman. Hoe kun je anders samenwerken? Vind je het gek dat er zoveel bonje is?'


De Johan Cruyff Foundation houdt in Sporthallen Zuid in Amsterdam een sportdag voor rolstoelers en presenteert voor het tweede jaar op rij veertien ambassadeurs, die de waarden van de stichting uitdragen: sportieve hulp aan gehandicapte jeugd, trapveldjes in talloze wijken en landen en onderwijs dat sporters en oud-sporters aan het instituut van Cruijff kunnen volgen.


Met zijn onderkoelde humor vertelt voormalig doelman Edwin van der Sar over zijn leven als student sportmanagement. 'In 21 jaar voetbal hoefde ik over weinig andere zaken na te denken dan fit blijven. Nu doe ik opdrachten thuis, dat is een omschakeling. Boeken lezen. Strategische opdrachten van tien kantjes, en je mag niet je eigen lettergrootte uitkiezen.'


Nee, het valt warempel niet mee de 'hersenen een keer te gebruiken', aldus Van der Sar tot hilariteit van de zaal. Onbedoeld nuanceert hij het door Cruijff geschetste beeld van de oud-sporter die door al zijn ervaring automatisch voor allerlei topfuncties geschikt is. Het is ook voor de voormalige topper aanpoten, vindt Van der Sar, die in beeld is als commissaris bij Ajax, en op langere termijn mogelijk als directeur.


En dan is daar natuurlijk altijd ruimte voor een paar Cruijff-wijsheden, want zonder uitspraken die de een simpel vindt (maar 'het simpele is het allerbeste', zegt hij vandaag) en de ander geniaal, is een middagje Cruijff niet compleet. 'Het belangrijkste van coaching is de ogen gebruiken.'


Of, over de spanning in sport tussen team en individu: 'Bij Barcelona heeft niemand een probleem als Messi het best betaald krijgt. Het gaat fout als de nummer twee achtste staat op de lijst van verdiensten, of nummer acht tweede.' En: 'In een team zijn de wetten voor iedereen hetzelfde, maar je mag uitzonderingen maken, in uitzonderingsgevallen.'


Cruijff is voortdurend in de weer, per minuut gestuurd door stichtingsdirecteur Carole Thate. Of het vermoeiend is, zo'n dag waarin iedereen alles van hem wil (een handtekening, een praatje, een aai over de bol, een blik, een antwoord)? 'Nee, het geeft energie als ik naar al die lachende kinderen kijk, met al die blijheid in hun ogen. Hun families, met al hun zorgen, kunnen hen eens loslaten en de kinderen worden elk jaar beter in hun sport.' Of, metaforisch: 'Als je met rolstoeltennis duizend keer de bal van de grond moet oprapen, kun je dat morgen ook met een lepel of een vork.'


Tegen vijf uur vertrekt hij. Opgewekt. Gearmd met zijn Danny.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden