Ajax is de gezondste club van Europa, en nu?

Ze hunkeren ernaar in Amsterdam. Ajax, eindelijk weer eens de beste van Europa. Vandaag was dat het geval. Alleen niet op het veld, maar in de kluis. Ajax werd door S&P Capital IQ voor de tweede opeenvolgende keer aangemerkt als gezondste club van Europa.

Lennart Bloemhof
Het logo van Ajax op het veld van de Amsterdam Arena. Beeld anp
Het logo van Ajax op het veld van de Amsterdam Arena.Beeld anp

Alleen beursgenoteerde bvo's zijn door het Amerikaanse onderzoeksbureau doorgelicht, waardoor Ajax de enige Nederlandse club is op de lijst die 44 clubs telt.

Met 86,6 miljoen euro op de bank en een eigen vermogen dat 70 procent van het balanstotaal bedraagt, hoeven de Amsterdammers niet op een houtje te bijten. Alle vakjes zijn groen achter de clubnaam van Ajax in het rapport: operationeel, solvabiliteit en liquiditeit. Het is een betere score dan de Londense topclub Arsenal, dat achter Ajax de tweede plek inneemt.

Bergen geld, Europese misère

Typ alleen de clubnaam in op de ranglijst van Europese voetbalbond UEFA en Ajax staat plots 25 plekken lager. Op de Euro Club Index is dat zelfs 45 plekken. Het blijkt: veel geld in kas is geen garantie voor succes in het Europese clubvoetbal.

De afgelopen vier jaar werd Ajax kampioen van Nederland. In al die jaren strandde de club roemloos in de groepsfase van de Champions League. In 2006 overleefde de club voor de laatste keer de groepsfase van het miljoenenbal. In de Europa League werd Ajax de laatste jaren uitgeschakeld door clubs als Red Bull Salzburg en Dnjepr Dnjepropetrovsk.

Wat zegt het stempel 'gezondste club van Europa' dan precies? Sporteconoom Pieter Nieuwenhuis, oprichter van adviesbureau Hypercube, twijfelt als hij de vraag voorgeschoteld krijgt. 'Algemeen gezegd is goed presteren bij het verzamelen van munten niet goed voor de prestaties op de professionele voetbalmarkt', zegt hij.

Onbalans

Volgens Nieuwenhuis kampt Ajax met 'onbalans' door het vele geld dat de club in kas heeft. 'Eigen vermogen moet werken. Dat geldt voor elk bedrijf. In het voetbal komt dat neer op investeren in kapitaal op het veld. Dat levert de club dan uiteindelijk ook weer meer op.'

Een club is gebouwd op een aantal pijlers, aldus Nieuwenhuis, die de financiële potentie van een club bepalen. Wat dat betreft heeft Ajax het goed. De club heeft een multifunctioneel stadion, veel fans en een rijke historie. De enige club die in de buurt zou kunnen komen van de omzet van Ajax is Feyenoord, volgens Nieuwenhuis. 'Maar zolang ze die bak roest niet opknappen, zal dat niet veranderen', zegt hij over De Kuip. 'Een exploiteerbaar stadion is namelijk cruciaal.'

Volgens de sporteconoom heeft Ajax daarom een flinke voorsprong op de andere clubs in Nederland en zou de club het financieel nog veel beter kunnen doen als het hogere ogen zou gooien in Europa. 'Ajax is de vaandeldrager van het Nederlandse voetbal', legt hij uit. 'De positie van de club rust op de populariteit in het verzorgingsgebied Amsterdam en in breder perspectief Nederland. Het is een van de weinige stabiele factoren in de voetbalwereld, verhuist niet en verandert nauwelijks, maar staat of valt met sportief succes.'

Marc Overmars, algemeen directeur van Ajax, en Edwin van der Sar (rechts). Beeld anp
Marc Overmars, algemeen directeur van Ajax, en Edwin van der Sar (rechts).Beeld anp

Salarisplafond

Op dat vlak is nog wat te winnen voor Ajax, aldus Nieuwenhuis. Ajax heeft moeite de financiële slagkracht om te zetten in sportief succes. 'Een conversieprobleem', zegt Nieuwenhuis. 'Voor mij, als econometrist, is herhaaldelijk pech geen pech, maar dom.' De club moet volgens hem realiseren dat geld uitgeven aan ervaren spelers of het langer vasthouden van goede spelers een nuttige investering kan zijn. Een bomvolle portemonnee is dan geen vereiste.

Zo is een salarisplafond, zoals Ajax hanteert, volgens Nieuwenhuis funest voor sportief succes. 'Zoiets kan in Amerika, waar de sportcompetities gesloten zijn. In Europa heb je concurrentie van buitenlandse competities, zeker als je zoals Nederland in de helft van de piramide zit. De goede spelers zeggen dan: bekijk het, ik ga wel naar een andere club. De slechte spelers krijg je de deur niet uit. Het klinkt verstandig, maar is in feite een brevet van onvermogen om te oordelen over kwaliteiten.'

Mogen we dan helemaal niet trots zijn dat Ajax op de lijst van S&P Capital IQ grootmachten als Manchester United (16de), AC Milan (36ste) en Bayern München (3de) aftroeft? Zeker wel, zegt Nieuwenhuis, 'want het had ook slechter kunnen zijn. Zes jaar geleden stonden ze er minder voor.' Alleen wat betreft het benutten van het verzorgingsgebied krijgt Ajax van Nieuwenhuis 'geen goed rapportcijfer'.

De spelers van Ajax druipen teleurgesteld af na de nederlaag bij Dnjepr. Beeld anp
De spelers van Ajax druipen teleurgesteld af na de nederlaag bij Dnjepr.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden