Ajax: Herleven oude tijden? Of was dit een prachtig incident?

De vraag dringt zich snel op: is het elftal van de bij Ajax debuterende Peter Bosz te vergelijken met het Ajax uit 1992 waarmee Louis van Gaal in zijn eerste jaar de UEFA Cup won?

Ajax-coach Peter Bosz kijkt naar de spelers die de 3-0 van Amin Younes tegen Lyon vieren. Beeld null
Ajax-coach Peter Bosz kijkt naar de spelers die de 3-0 van Amin Younes tegen Lyon vieren.

In het naijlende effect van de euforie pronkte Ajax donderdag met zijn Europese veren, op de drempel van een internationale finale. Supporters gingen na de training op de foto met voetballers, die woensdag het bejubelde thuisduel met Olympique Lyon wonnen met 4-1.

Het gevaar van de uitwedstrijd van aanstaande donderdag in Frankrijk was even een zorg voor later. Het was de dag van trots en vrolijkheid, hetgeen zelfs te zien was aan de korte broek van doelman Onana, met olijke afbeeldingen van Donald Duck.

De Britse krant The Guardian deed verslag op de Toekomst over weer zo'n jong elftal dat aan de deur rammelt van de Europese top. En wie weet, is Ajax op 24 mei in Stockholm de tegenstander van Manchester United, dat in de andere halve finale tegen Celta Vigo speelt.

De vraag werpt zich vooral op of oude tijden herleven in Amsterdam. Met andere woorden: of het elftal van de bij Ajax debuterende Peter Bosz lijkt op de ploeg van die andere trainer in zijn eerste jaar, Louis van Gaal. Gevolgd door een andere vraag: is het zwalkende Nederlandse voetbal opgestaan?

Clubvoetbal presteerde mager

Om die laatste vraag als eerste te beantwoorden: nee. Het clubvoetbal presteerde in Europa mager de laatste jaren en hier is mogelijk sprake van een incident. En wat Oranje betreft: bepalende spelers bij Ajax als Ziyech, Sanchez, Onana, Dolberg , Schöne, Younes en Traoré zijn buitenlander.

Anderzijds: Ajax, en trouwens ook Feyenoord, geven het spel ook in Nederland zelf een stevige impuls. De toonaangevende ploegen voetballen aanvallend en zeker in topduels met veel energie en passie, alsmede toenemende duelkracht. Ze herbergen jonge spelers als Tete, De Ligt, Klaassen, Van de Beek, Kluivert, Karsdorp, Kongolo en Vilhena, die voor de toekomst van het Nederlands elftal veel kunnen betekenen.

Bijna symbolisch torste Louis van Gaal woensdag in de koninklijke loge van de Johan Cruijff Arena de beker, die in Amsterdam was uitgestald. Zijn winnende elftal van 1992 was te gast bij de voetbalshow. De UEFA Cup, destijds gewonnen in Van Gaals eerste seizoen als trainer van Ajax, was toen het derde Europese toernooi, dat later samenging met de Europa Cup voor bekerwinnaars.

Sonny Silooy, Ginaluigi Lentini en Frank de Boer (van links naar rechts) in de UEFA Cup-wedstrijd tegen Torino in 1992 Beeld null
Sonny Silooy, Ginaluigi Lentini en Frank de Boer (van links naar rechts) in de UEFA Cup-wedstrijd tegen Torino in 1992

De beker voor de Europa League is dezelfde als die van de vroegere UEFA Cup, maar de tijden zijn veranderd. Het Ajax van toen was gemiddeld aanmerkelijk ouder dan de ploeg van nu. Het elftal van 1992 viel aan in de stijl van Ajax en kende in Menzo een donkere doelman die graag uit zijn doel kwam. Onana is zijn hedendaagse equivalent, hoewel talentvoller. Een aantal spelers had in 1992 al een Europese beker gewonnen, in 1987, met Cruijff als trainer. Het elftal van Bosz was gemiddeld 22 jaar woensdag.

Van Gaal selecteerde na 1992 door en won met een bijna totaal ander elftal in 1995 de Champions League. Alleen Blind en Frank de Boer waren overgebleven. Het soms saaie circulatievoetbal van Van Gaal, met Bosz' voorganger Frank de Boer als aanhanger, is door Peter Bosz ingeruild voor agressiever pressievoetbal.

Bosz behoort tot de modernisten, beïnvloed als hij is door Cruijff en hedendaagse vertolkers van de bijna totale aanval als Guardiola en Sampaoli. Bosz gebruikte in de nabeschouwing grote woorden over de aanvallende waarden van het Nederlandse voetbal.

De stap naar de echte top

Of Ajax de stap naar de echte top kan zetten? Dat is een moeilijke vraag. In de jaren negentig behaalde Van Gaal zijn grootste successen vlak voor het in december 1995 uitgesproken Bosman Arrest, dat het voetbal totaal veranderde. Voor 'Bosman' was het aantal buitenlanders in een elftal beperkt tot maximaal drie. Nu zijn de grenzen opgeheven voor spelers uit de EU en zijn de absolute topclubs in de grote landen verzamelplaatsen van de grootste talenten ter wereld.

Real Madrid en Barcelona, de succesvolste clubs van het laatste decennium, stellen doorgaans geen enkele Spaanse aanvaller op, ondanks de klasse van het Spaanse voetbal. Ook het huidige Ajax is veel internationaler getint dan de ploeg van 1992.

Ajax trof in Europa tegenstanders van relatief bescheiden niveau: PAOK en Rostov in de voorronde van de Champions League. Daarna in de Europa League Luik, Panathinaikos, Celta Vigo, Legia Warschau, FC Kopenhagen, Schalke en Lyon. In 1992 won Van Gaal van Örebro, Erfurt, Osasuna, Gent, Genoa en Torino, ook geen rijtje om van te watertanden.

Patrick Kluivert en Winston Bogarde met de Europacup die Ajax in 1995 onder leiding van Van Gaal won. Beeld null
Patrick Kluivert en Winston Bogarde met de Europacup die Ajax in 1995 onder leiding van Van Gaal won.

Als Ajax de huidige ploeg bijeen kan houden, is aansluiting bij de absolute top misschien mogelijk. Maar het grootkapitaal zal zich melden voor spelers, die uiteindelijk toch in een grotere competitie dan de eredivisie willen spelen, voor meer salaris. De Champions League winnen lijkt ook na woensdag een utopie voor een Nederlandse club.


Maar de beste zijn in de Europa League: waarom niet?

Lees verder

Na gedenkwaardige avond met bizarre trekjes lonkt de finale voor Ajax
Wat een traktatie voor de zintuigen was Ajax - Olympique Lyon. Welk een cadeau aan voetballiefhebbend volk en Ajaxsupporters in het bijzonder. En in wat voor een decor ontrolde zich dat gevecht der matadoren, in een stadion dat volledig hoteldebotel raakte van een wedstrijd die zeker na rust meeslepend was in het kwadraat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden