Nieuws

AI-software tweet automatisch als politicus op zijn mobieltje kijkt

Een nieuw project van digitaal kunstenaar Dries Depoorter traceert elke politicus die zich tijdens een debat laat afleiden en post er vervolgens een video van op sociale media. Het eerste ‘slachtoffer’ is al gevallen.

null Beeld The Flemish Scrollers
Beeld The Flemish Scrollers

‘Beste afgeleide Jan Jambon, blijf alsjeblieft bij de les!’ Vanaf deze week zijn Vlaamse politici die zich laten afleiden door de afwezigheid van hun mobiele telefoon niet langer veilig.

Jan Jambon, de Vlaams minister-president, heeft maandag de twijfelachtige primeur als het account The Flemish Scrollers op Twitter en Instagram een kort filmpje plaatst van de politicus die zich in het Vlaamse parlement laat afleiden door zijn mobiel. Kort daarop worden ook andere politici op vergelijkbare wijze in de schijnwerpers gezet.

Achter het account schuilt Dries Depoorter. De Belgische kunstenaar maakt gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) getraind op het herkennen van mobiele telefoons én gezichten van politici. Depoorter laat de software meekijken met de livestreams van het Vlaamse parlement die op YouTube worden uitgezonden. Op het moment dat ze een telefoon en een gezicht herkent, plaatst die automatisch een bericht op sociale media.

Depoorter baarde drie jaar geleden opzien met de app Die with Me, een chatapp die alleen werkt als de batterij van een telefoon nog maar 5 procent capaciteit heeft. ‘In mijn werk wil ik op een speelse manier wijzen op de gevaren van moderne technologie’, zegt de kunstenaar daarover. Met Die with Me doet hij dat door de consument te confronteren met zijn afhankelijkheid van technologie.

Aanklacht

Is The Flemish Scrollers dan een aanklacht tegen de opmars van gezichtsherkenning in de openbare ruimte? Daar laat Depoorter zich niet over uit: ‘Ik ben kunstenaar en ga geen politieke uitspraken doen. Iedereen moet maar zien wat hij zelf eruit haalt.’ Een protest dan tegen ongeïnteresseerde politici die tijdens debatten op hun mobieltje staren? Ook dat laat Depoorter liever in het midden.

In België – en in Nederland – komen politici regelmatig in opspraak vanwege het feit dat ze intensief met hun telefoon bezig zijn tijdens debatten. Zo kwam Jambon twee jaar geleden in het nieuws omdat hij een spelletje speelde op zijn mobiel. In ons land bood Mark Rutte zijn excuses aan nadat hij tijdens een stikstofdebat hardnekkig op het schermpje bleef turen en dat ook bleef doen nadat PvdD-Kamerlid Esther Ouwehand hem vroeg op te letten. ‘Niet zo handig’, aldus de premier een dag later.

Beleidsstuk

Voorbeelden genoeg, maar Depoorter erkent dat de aanwezigheid van een mobieltje geen definitief uitsluitsel geeft over het daadwerkelijke gedrag van een politicus. Deze kan het apparaat immers ook gebruiken om een beleidsstuk te lezen of contact te houden met naaste medewerkers. ‘Het is allemaal een kwestie van kansberekening. Als iemand aan het scrollen is op zijn mobiel, is de kans groter dat hij iets doet wat niet werkgerelateerd is dan als hij aan het typen is of achter een laptop zit.’

Ondertussen broedt de kunstenaar op de nodige verbeteringen in de algoritmen. Over een paar weken zal de kunstmatige intelligentie ook onderscheid kunnen maken tussen politici die aan het typen zijn of aan het scrollen of swipen. Politici zijn gewaarschuwd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden