Agurketid

OLAF TEMPELMAN

Een Hongaarse literatuurprofessor vertelde een keer dat Shakespeare pas echt tot zijn recht komt in de Hongaarse vertaling. Het zal niemand verbazen dat ook het mooiste woord voor 'komkommertijd' uit het Hongaars stamt: uborkaszezon. Het Deense agurketid en het Noorse agurktid mogen er eveneens zijn. Er zijn landen waar ze de komkommer er helemaal buiten laten. De Duitsers spreken van een Sommerloch, de Britten van een silly season en de Amerikanen van een slow news season. De Fransen kennen twee begrippen die meteen culinair klinken: le calme plat en la saison des serpents de mer.

De wereld zou een aangenamere plek zijn als deze periode echt zou bestaan. Voor Nederland staat de komkommertijd van 2014 in het teken van vreselijk nieuws. Een andere traumatische gebeurtenis, de val van Srebrenica, vond negentien jaar geleden ook plaats in de komkommertijd. De grootste tragedie uit het recente verleden van Noorwegen, de massamoord door Anders Breivik, voltrok zich drie jaar terug in de agurktid. De escalatie van het conflict tussen Hamas en Israël viel dit jaar samen met het begin van het Sommerloch. In 2006 viel de oorlog tussen Israël en Hezbollah samen met het uborkaszezon. In het silly season van 2014 voeren door Poetin bijeengebrachte pro-Russische rebellen oorlog in Oost-Oekraïne. In het slow news season van 2008 stond Poetin pro-Russische separatisten bij in Zuid-Ossetië.

De komkommertijd: bestond die maar. Wie zich afvraagt waarom zoveel landen er een woord voor hebben, komt vroeg of laat uit bij het zomerreces van de nationale parlementen en de verstrengeling tussen politici en parlementair journalisten. In de centra van de nationale politiek zitten zoveel journalisten en zoveel politici zo dicht op elkaar dat er vrijwel constant nieuws vandaan komt. Er zijn veel studies waaruit blijkt dat de invloed van de nationale politiek al decennia tanende is, vanwege Brussel, maar vooral vanwege het feit dat markten zich aan nationaal-politieke invloed zijn gaan onttrekken.

In de nieuwsvoorziening blijft de invloed groot. We kennen het begrip 'Haagse kaasstolp'. Echter: kaasstolpen van vrijwel identiek model staan geplaatst over Kopenhagen, Lissabon, Bratislava en zo nog wat nationaal-politieke centra. In het land waar ik vroeger correspondent was, Roemenië, waren twéé dingen precies hetzelfde als in Nederland: de ego-botsingen op tv tussen voetbal-pasja's à la Gijp en Derksen én de wijze waarop parlementair journalisten tegen politici aanschurken en het nieuws bepalen. Het Roemeense parlement heet ook 'het best betaalde absurde theater van Boekarest'. Net als andere theaters is het 's zomers dicht.

Wellicht kent u de uitdrukking 'nieuws is wat journalisten tot nieuws maken'. Ook die slaat vooral terug op de parlementaire journalistiek. Nieuws waarin je het mechanisme in de praktijk ziet - een politicus wil iets kwijt aan een journalist met wie hij bij het borrelen een vertrouwensrelatie heeft opgebouwd en vervolgens heb je de poppen dagenlang aan het dansen - heb je zelden in de komkommertijd. De paradox is dat juist dit soort nieuws iets geruststellends, noem het komkommerachtigs heeft. De meeste mensen beseffen intuïtief dat het om een storm in een glas water kan gaan. In de maanden juli en augustus zijn stormen helaas altijd echt.

Deze week vervangen Asha ten Broeke en Olaf Tempelman Sheila Sitalsing en Bert Wagendorp.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden