Agenten vervolgd voor dood Mitch Henriquez

Het Openbaar Ministerie gaat twee van de vijf agenten vervolgen voor de dood van Mitch Henriquez. De twee agenten wordt doodslag dan wel dood door schuld ten laste gelegd. De drie andere agenten hebben volgens justitie geen geweld gebruikt dat bijdroeg aan de dood van Henriquez. Wel blijven zij geschorst tot de resultaten bekend zijn van een intern politieonderzoek.

Familieleden van Mitch Henriquez tijdens een demonstratie tegen politiegeweld.Beeld anp

Buitensporig veel geweld

De twee agenten die het OM gaat vervolgen voor de dood van Mitch Henriquez gebruikten buitensporig veel geweld. Vooral het gebruik van de nekklem, een klap op de neus en het inwrijven van pepperspray in Henriquez' gezicht wordt dit tweetal aangerekend.

De Rijksrecherche oordeelde november vorig jaar na onderzoek al dat de dood van Henriquez verklaard kan worden door het geweld van de agenten. Henriquez liep een gebroken strottenhoofd op bij de arrestatie, en ook werd zijn ademhaling bemoeilijkt door de klap op zijn neus.

Het OM gelooft niet dat de twee agenten uit waren op de dood van Henriquez. Wel volgt het de conclusie van de Rijksrecherche dat het arrestatiegeweld van de agenten de dood van Henriquez tot gevolg had. Belangrijkste vraag nu is volgens het OM of de arrestatie voldeed aan 'de eisen die de politie in acht moet nemen bij het toepassen van geweld.' Die vraag beantwoord het OM met nee.

Geen gevaar

Ook vindt justitie dat de agenten terughoudender hadden moeten optreden: Henriquez vormde uiteindelijk niet zo'n groot gevaar - in elk geval niet zo groot dat 'de mate van geweld die is gebruikt, geoorloofd is.' De agenten hadden andere 'geweldshandelingen moeten en kunnen toepassen.' Daarmee hadden ze ook het verzet van Henriquez kunnen breken.

Op 27 juni vorig jaar bezoekt de 42-jarige Mitch Henriquez een muziekfestival in het Haagse Zuiderpark. Na een optreden van UB40 krijgt Henriquez het aan de stok met politieagenten. In een lezing van het OM roept Henriquez dat hij een wapen bij zich heeft. Voor de agenten is dit reden om Henriquez aan te houden. Henriquez verzet zich echter, waarna de agenten hem tegen de grond drukken en hem onder controle proberen te houden. Dat doen ze door een nekklem op Henriquez uit te voeren, en door hem een klap op zijn neus te geven en door met de hand pepperspray in zijn gezicht te smeren. Henriquez raakt bewusteloos en wordt vervolgens in een toegesneld politiebusje gehesen. Hij wordt naar het politiebureau Zuiderpark gebracht, en van daar in ambulance naar een ziekenhuis vervoerd. Henriquez overlijdt de volgende dag.

Op smartphonefilmpjes is te zien hoe vijf agenten Henriquez onder bedwang proberen te krijgen. Een agent heeft zijn arm om de nek van Henriquez geklemd. Anderen agenten drukken een knie in zijn rug, houden zijn benen vast, of proberen zijn armen achter zijn rug te vouwen. Er wordt hardhandig aan hem gesjord, terwijl hij telkens het bevel krijgt zijn verzet te staken.

Lees ook

De familie van Mitch Henriquez vreest dat er geen duidelijkheid over zijn dood zal komen in het proces tegen de vijf politiemensen die in deze zaak worden vervolgd. De verdachte agenten en de agenten die getuigen worden bijgestaan door hetzelfde advocatenkantoor.

Moet de nekklem worden verboden? (+)

Wat gebeurde er precies met Mitch Henriquez? Een reconstructie. (+)

Nalatigheid

De beelden werden ook bestudeerd door twee politiewetenschappers - Jaap Timmer en Jan Naéye - en die oordelen nog harder dan het OM over de arrestatie van Mitch Henriquez. De politiewetenschappers verrichtten hun onderzoek op verzoek van de rechter-commissaris. Afgelopen weekend publiceerde RTL Nieuws enkele bevindingen uit hun rapporten. 'Disproportioneel, onmatig en ondeskundig' noemt een van hen de arrestatie. Ook vergelijkt een van de onderzoekers de manier waarop Henriquez pepperspray zijn gezicht gewreven kreeg met marteling. De agenten gingen volgens de politiewetenschappers ook de fout in toen ze de bewusteloze Henriquez het politiebusje in sleepten. Volgens ambtsinstructies hadden ze een ambulance moeten laten komen.

Deze nalatigheid neemt ook de familie van Henriquez de politie kwalijk. In een verklaring die uitgegeven werd door advocaat van de familie, Richard Kover, laat zij weten dat er 'kostbare tijd verloren is gegaan' door Henriquez niet direct per ambulance te vervoeren. De familie had graag gezien dat de agenten werden vervolgd voor deze nalatigheid, maar justitie heeft laten weten dat niet te zullen doen.

De nabestaanden van Mitch Henriquez praten met de pers na het nieuws dat twee agenten worden vervolgd.Beeld anp

Justitie kan niet zeggen wanneer de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen de twee agenten zal plaatsvinden. Daarvoor moeten eerst de agenda's van alle betrokkenen en de rechtbank naast elkaar worden gelegd. Ook de strafeis zal nog bepaald moeten worden.

Rechters gaan de laatste jaren steeds vaker over tot veroordeling van agenten die excessief geweld gebruiken. Dat gebeurt vooral in de gevallen van agenten die onrechtmatig schieten. Tussen 1978 en 2012 werden hiervoor 10 agenten veroordeeld. Tussen 2012 en 2015 werden vijf agenten veroordeeld voor onrechtmatig schieten.

In 2014 werd een agent tot vier maanden cel veroordeeld voor een drievoudige poging tot doodslag. De agent had een schot gelost op de auto van een voortvluchtige crimineel en daarbij bijna drie inzittenden geraakt. De agent verklaarde dat hij handelde uit noodweer omdat de automobilist op hem probeerde in te rijden. In die lezing ging de rechtbank echter niet mee omdat het vond dat er geen direct gevaar was voor lijf en leden.

Vorig jaar juli was er grote verontwaardiging binnen politiekringen toen een agent uit Kerkrade tot twee jaar celstraf werd veroordeeld voor een schietincident waarbij een bijrijder in een auto gewond raakte. Ook deze agent beriep zich op noodweer, maar volgens de rechtbank was van een noodsituatie geen sprake.

In een vraaggesprek met de Volkskrant (2013) verklaarde politiewetenschapper Jaap Timmer het stijgend aantal veroordelingen uit een strengere opstelling van het Openbaar Ministerie tegenover schietende agenten. Het OM zelf zegt niet anders dan voorheen te oordelen over vuurwapengeweld door agenten. Hoeveel en hoe vaak agenten veroordeeld worden voor excessief fysiek geweld is niet duidelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden