Agent moet sneller naar wapen grijpen

Agenten worden aangemoedigd sneller hun wapen te gebruiken. 'Vroeger waren we terughoudend met geweld. Nu zeggen we: trek eerder je vuurwapen en dreig ermee, vuur desnoods een waarschuwingsschot af', zegt een woordvoerder van de Raad van Korpschefs. 'Als dat onvoldoende werkt, schiet je desnoods in de benen. Zo voorkom je dat je in een noodweersituatie belandt.'

Agent met wapen. © ANP

De wet waarin staat wanneer een agent zijn wapen mag trekken, is niet veranderd. Maar, zegt korpschef Simone Steendijk van Zuidoost-Brabant, 'we hebben de agenten bewuster gemaakt van hun bevoegdheden'. Dit past in een trend waarbij van de politie wordt gevraagd daadkrachtiger op te treden.

Een recent voorbeeld daarvan is de zogenoemde amoktraining. Voor de zomer moeten alle agenten op straat getraind zijn voor het geval zich een schietpartij voordoet zoals in Alphen aan den Rijn. In april vorig jaar richtte Tristan van der V. daar een bloedbad aan in een winkelcentrum.

Ommezwaai
'De amoktraining betekent een ommezwaai bij de Nederlandse politie', zegt Siemen Albada. Hij is bij het Twentse korps verantwoordelijk voor de politietrainingen. 'Vroeger zei de agent: oh, het wordt spannend. We trekken een lintje, blijven daarachter staan en wachten op het goedbewapende aanhoudingsteam.' Nu moeten de eerste agenten die ter plekke zijn naar binnen. Twentse agenten trainen om voorbereid te zijn op een mogelijke 'school shooting'. 'Na ervaringen in het buitenland en in Alphen aan den Rijn zeggen we: je moet zo'n school in en de schutter uitschakelen.'

Niet alleen in zo'n situatie moet de agent daadkrachtiger optreden. 'Neem een verwarde drugsverslaafde die op je af komt met een mes', zegt Steendijk. 'Agenten kiezen dan vaak voor de pepperspray. Dat werkt niet altijd bij mensen die onder invloed zijn van narcotica. Je kunt dan beter je wapen gebruiken.'

De regiopolitie IJsselland begint een proef met een uitschuifbare wapenstok. Het korps gaat de stok tot eind van dit jaar uittesten op uitgaansavonden. De korte wapenstok voldoet niet altijd, omdat de uitwerking ervan beperkt zou zijn.

Volgens korpschef Steendijk is deze werkwijze een gevolg van een 'gewelddadiger' samenleving. 'Je kunt niet zeggen dat er meer geweld wordt gebruikt. Zo daalt de geweldscriminaliteit. Maar het geweld wordt grimmiger. En het geweld tegen agenten is toegenomen.'

Vorig jaar onderzocht de rijksrecherche 30 schietincidenten; daarbij vielen 29 gewonden en 5 doden door politiekogels. Dat is twee keer zo veel als vijf jaar eerder. In 2006 onderzocht de rijksrecherche 14 keer of agenten juist handelden toen ze een verdachte neer- of doodschoten.

Jaap Timmer, lector veiligheid aan de Hogeschool Windesheim, zegt dat deze cijfers niet betekenen dat het geweld door agenten is toegenomen. 'Als je over de lange termijn kijkt, is er geen stijging.' Volgens Timmer is er ook geen verband tussen de aanmoediging om sneller een wapen te trekken en het aantal schietincidenten met politiekogels.

De agenten gebruiken hun bevoegdheden wel anders, concludeert de politiewetenschapper. 'Voorheen schoot men vooral uit noodweer. Nu doet men dat meer ter aanhouding. Dat is een verstandiger en veiliger manier van werken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden