Afwezigheid Jeltsin in Katyn valt slecht bij delegatie van Walesa

De Poolse president Lech Walesa heeft zondag de herdenking van het bloedbad van Katyn aangegrepen voor een pleidooi voor verzoening tussen Russen en Polen....

Van onze correspondent

Cees Zoon

WARSCHAU

Katyn is voor de Polen het symbool van de stalinistische terreur. In het bos bij dit Russische plaatsje in de buurt van Smolensk werden in 1940 4500 Poolse officieren in koelen bloede vermoord door de NKVD, de voorganger van de KGB.

Het bloedbad is een halve eeuw lang door de communistische propaganda in de Sovjet-Unie en Polen zelf toegeschreven aan de nazi's, die het massagraf bij Katyn ontdekten. Pas in 1990, tijdens het bewind van Gorbatsjov, gaf Moskou toe verantwoordelijk te zijn geweest voor de slachtpartij.

In 1992 overhandigde de Russische president Jeltsin aan Lech Walesa documenten, waaronder de door Stalin getekende order om 22 duizend Poolse officieren en soldaten te executeren. Zij waren gevangen genomen in september 1939, toen het Rode Leger samen met Hitler-Duitsland Polen bezette.

Behalve in Katyn zijn ook op andere plaatsen in Rusland en Oekraïne massagraven gevonden. Aan de reconstructie wordt nog gewerkt door het Openbaar Ministerie in Warschau en Moskou. Bovendien zijn in opdracht van het Sovjet-Politburo in 1940 meer dan zevenduizend Poolse burgers vermoord.

Lech Walesa dankte zondag Jeltsin dat hij toestemming had gegeven een nieuwe begraafplaats aan te leggen voor de slachtoffers van Katyn. Walesa was met een zeer omvangrijke delegatie van duizend landgenoten, onder wie premier Oleksy, parlementsvoorzitter Zych, tal van ministers en kardinaal Glemp, naar Rusland getogen.

Ondanks de oproep van Walesa tot verzoening tussen Russen en Polen hield de Poolse delegatie een slechte smaak aan het bezoek over. Jeltsin had de Polen vooraf al voor het hoofd gestoten door een uitnodiging van Walesa naar Katyn te komen, te weigeren.

'De emotionele benadering van de Katyn-kwestie in sommige politieke kringen en media in Polen, alsmede een escalatie van Polens eisen aan Rusland, van verontschuldigingen tot schadebetalingen, dragen niet bij tot het oplossen van de zaak', liet Jeltsin Walesa schriftelijk weten.

Jeltsin stuurde zijn persoonlijk afgezant Sergei Filatov naar Katyn. In een boodschap stelde de Russische president voor in Katyn een monument op te richten voor alle slachtoffers van het totalitarisme, ongeacht hun nationaliteit.

'De totalitaire terreur heeft niet alleen Poolse burgers getroffen, maar in de eerste plaats de burgers van de voormalige Sovjet-Unie', aldus Jeltsin. Volgens de Russische president dient 'deze pagina van de geschiedenis definitief te worden omgeslagen om te voorkomen dat Katyn het voorwerp van politieke spelletjes wordt'.

Met zijn opmerkingen heeft president Jeltsin nieuwe wrevel gewekt in Polen, waar men nog altijd met grote argwaan naar Rusland kijkt. Walesa boycotte vorige maand de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog in Moskou, waarvoor hij als redenen gaf het Russische verzet tegen Polens toetreding tot de NAVO en de oorlog in Tsjetsjenië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden