Aftredend burgemeester Brunssum vreest vermenging onder- en bovenwereld

Aftredend burgemeester Luc Winants van Brunssum vreest op grond van zijn ervaringen in die Zuid-Limburgse gemeente dat de onder- en bovenwereld zich in de toekomst verder vermengen.

Het oude stadhuis in het centrum van Brunssum.Beeld Marcel Van Den Bergh / de Volkskrant

'Wij rollen hier in Brunssum gemiddeld eens per week een hennepkwekerij op', zegt Winants. 'Ik schrik dan toch wel heel erg als ik in een klasje voor aankomend raadsleden iemand tegenkom bij wie we nog niet zolang geleden hennep hebben aangetroffen. In datzelfde groepje zat nog een persoon met een twijfelachtige achtergrond.'

Een meerderheid van de Brunssumse gemeenteraad negeerde onlangs een rapport waaruit blijkt dat wethouder Jo Palmen een 'hoog risico' is voor het lokaal bestuur, onder meer vanwege de kans op belangenverstrengeling omdat hij als burger een schadeclaim tegen de gemeente heeft lopen. Winants (CDA) maakte daarop afgelopen maandag zijn aftreden bekend, omdat hij niet kan instaan voor de integriteit van het college.

Onzuivere figuren

De scheidend burgemeester denkt dat deze gang van zaken een klimaat schept waarin andere onzuivere figuren hun kans grijpen. In de raadsvergadering in Brunssum over de positie van Palmen bleek vorige week dat een verleden met wat smetten door sommige raadsleden juist positief werd uitgelegd, omdat dat 'de volkse gemeenschap' zou vertegenwoordigen.

Het voormalige mijnwerkersstadje Brunssum (28 duizend inwoners) heeft behoorlijke problemen op het gebied van onder meer drugscriminaliteit. Ondermijning is hier eerder een probleem gebleken. Binnenkort komen twee gemeenteambtenaren voor de rechter die worden verdacht van het witwassen van crimineel geld.

In de politieregio Parkstad, waar Brunssum onder valt, doken de afgelopen jaren bovendien twee mollen op die criminelen voorzagen van informatie. Een agent uit Kerkrade werd onlangs tot 2,5 jaar cel veroordeeld, een Heerlense agent moet nog voor de rechter verschijnen op verdenking van het tegen betaling doorspelen van vertrouwelijke politiegegevens.

Het gemeentehuis van Brunssum.Beeld Marcel Van Den Bergh / de Volkskrant

Criminele infiltratie

In een kwart van de gemeentes zijn er sterke vermoedens van criminele infiltratie in het lokaal bestuur, bleek in oktober uit een onderzoek van Pro Facto. Daarbij gaat het vooral om infiltrerende raadsleden. Het is echter meestal lastig te bewijzen dat iemand zich verkiesbaar stelt om daarmee criminele doelen na te streven.

Emile Kolthoff, lector ondermijning bij Avans en hoogleraar criminologie aan de Open Universiteit, noemde het in september in deze krant een 'realistisch scenario' dat criminelen proberen via democratische weg hun invloed te vergroten. 'Partijen hebben moeite om kandidaten te vinden, dus ze zijn vaak allang blij met enthousiaste aanmeldingen.'

Uit het onderzoek van Pro Facto onder bijna vierduizend raadsleden, lokaal bestuurders en ambtenaren, bleek dat vermoedens van infiltratie vaker voorkomen in grote gemeenten dan in kleine. In kleinere plaatsen is het volgens Pro Facto meer een probleem dat de cultuur van 'ons kent ons' leidt tot ongewenste beïnvloeding met criminele oogmerken. De criminelen hebben dan volgens Pro Facto helemaal geen functie in het lokaal bestuur nodig om hun invloed te laten gelden, maar gebruiken hun connecties om te krijgen wat ze willen.

Moord op een drugsdealer, uzi's, hennepkwekerijen, bussen die met stenen worden bekogeld. En een burgemeester die zijn ambt neerlegt omdat een omstreden wethouder niet wil opstappen. Het lijken grotestadsproblemen, maar het is Brunssum, een Limburgs stadje met 28 duizend inwoners. Lees vandaag in de Volkskrant een uitgebreide reconstructie.

Briefje op een deur in Brunssum.Beeld Marcel Van Den Bergh / de Volkskrant

Moord op een drugsdealer, uzi's, hennepkwekerijen, bussen die met stenen worden bekogeld. En een burgemeester die zijn ambt neerlegt omdat een omstreden wethouder niet wil opstappen. Het lijken grotestadsproblemen, maar het is Brunssum, een Limburgs stadje met 28 duizend inwoners.

Oud-minister Gerd Leers (CDA) waarnemend burgemeester Brunssum

Gerd Leers wordt waarnemend burgemeester van Brunssum. Huidig burgemeester Luc Winants treedt af vanwege de crisis rond de omstreden wethouder Jo Palmen. Die vormt volgens een onafhankelijk integriteitsrapport een 'hoog risico' voor het lokaal bestuur van de Zuid-Limburgse gemeente.

Minister Ollongren wil Brunssumse wethouder nog niet wegsturen; maar houdt 'alle opties open'
Minister Kajsa Ollongren schrikt er voorlopig voor terug om een omstreden wethouder uit Brunssum weg te sturen. Ze wil wel dat de man vertrekt, maar vindt dat hij zelf zijn conclusie moet trekken. Anders moet de gemeenteraad hem wegsturen.

Wéér een bus bekogeld in Brunssum: is het vernielzucht of verveling?
De politie gaat 's avonds extra surveilleren in Brunssum in een poging een einde te maken aan het bekogelen van lijnbussen van vervoerder Arriva.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden