Aftakeling is een andere vorm van bloei

John Buijsman is gek op verval en onttakeling. Er zit geen greintje sadisme, leedvermaak of lijkenpikkerij in zijn voorstellingen over de mens die de top van de berg al lang is gepasseerd....

Op deze manier zagen we bij hem al eerder jazztrompettist Chet Baker voorbijkomen en een bokser die total loss geslagen werd door Mohammed Ali. Nummer drie in de rij van beschadigde mensen is Josephine Baker. Zij werkte zich op uit de hoek waar de racistische klappen vallen in het Zuiden van de VS tot de internationaal aanbeden showvrouw vol zwarte erotiek. Waarna natuurlijk de onvermijdelijke neergang volgde.

Haar verhaal wordt verteld en uitgebeeld door Jean Claude, een van Josephines elf aangenomen kinderen, de enige van de multi-etnische 'Rainbow Tribe' die ook de achternaam van zijn moeder heeft gedragen. De twee hadden een bizarre verhouding, met Jean Claude in de rol van huisdier. Op het podium hielp hij Josephine bij haar strip-act en hij diende als kruik in bed als zij zonder minnaar zat. In zijn biografie heeft hij stevig op zijn pleegmoeder afgegeven.

Toch is zij zijn enige claim for fame. In een New Yorkse nachtclub op 42nd Street doet hij na de dood van zijn moeder de Josephine Baker-act, inclusief de dans in bananenrokje, totdat de deurwaarder de tent komt sluiten. Hij mag nog één avond spelen. Het wordt een avond vol nostalgie, verwijten en frustratie. Dat zijn stemmingen waar een goede saxofonist wel raad mee weet. Keimpe de Jong is zo'n saxofonist. Hij doet bovendien nog een schitterende aankondiging voor Josephine, die maar niet komt opdagen. Haar motto was ten slotte: Fuck the rules.

Paul Feld heeft een tekst geschreven die Buijsman dwingt om regelmatig te switchen van de vrouwelijke Jean Claude naar de vrouwenrol die hij in zijn verlopen nachtclub speelt. Daar komt Buijsman goed uit, zeker de eerste minuten als we Jean Claude in zijn kleedkamer zien prutsen met sigaretten en make up en wanneer hij de verbale strijd aangaat met de deurwaarder, die het laatste beetje van de droom uiteen laat spatten.

De tekst is echter niet zo extreem als zijn vorige muziektheatervoorstellingen, waardoor Buijsman emotioneel minder ver hoeft te gaan. Dat is jammer, want wanneer Buijsman tot op de bodem gaat is hij op zijn allerbest. Maar deze kritiek is vergelijkbaar met het verwijt dat Ajax na een prachtige wedstrijd krijgt dat het maar met 6-1 heeft gewonnen en niet met 10-0.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden