Afspraken en wachtruimtes zijn taboe bij de notaris

MoskouArnout Brouwers..

Arnout Brouwers

Je hebt wachten, lang wachten en op de notaris wachten. De laatste vorm van wachten is verreweg de grootste verschrikking. Rusland is, zoals meer landen met een erfenis van grote bureaucratieën, een land waar je de notaris vaak nodig hebt. Talloze documenten moeten van een notarieel stempel voorzien zijn, om van hun echtheid te getuigen.

Omdat de bureaucratie zo groot is, de ambtelijke molens langzaam draaien en elk contact met de overheid eindeloos veel tijd vergt,

besteden veel mensen deze handelingen uit. Dat leidt weer tot meer werk voor de notarissen, want die moeten getuigschriften opstellen waarmee een ander persoon in jouw naam een zaak mag afwikkelen.

Buitenlanders zitten helemaal vaak bij de notaris, omdat hun documenten niet Russisch zijn en dus altijd, behalve beëdigd vertaald, ook genotariseerd moeten worden.

Het is dus niet gek dat het Russische straatbeeld niet alleen door banken gedomineerd wordt, maar ook door kantoortjes en winkeltjes van twee vakgroepen: notarissen en apothekers. De ene groep om je bestaan te legaliseren, de andere groep om de pijn te verzachten die dat proces je oplevert.

Binnen een straal van honderd meter van mijn huis in Moskou heb je bijvoorbeeld al drie notariskantoren. Ze zien er min of meer hetzelfde uit: het zijn vaak niet meer dan twee kamers, met wat eenvoudige tafels en stoelen, een nieuwe computer en een hoeveelheid personeel waarvan je nooit zult achterhalen wat hun taak precies is. Dat hoort allemaal bij het mysterie.

Wachtruimtes en afspraken zijn taboe bij de Moskouse notarisstand. Het lijkt alsof hierover onderlinge afspraken zijn gemaakt: zolang het ongemak bij ieder notaris even hoog is, wordt dienstverlening nooit een onderscheidend element.

Erg verbazingwekkend is dat overigens niet: ook in beroepsgroepen waar het fenomeen ‘afspraak’ wel bestaat, zoals ziekenhuizen en klinieken, wordt het meer als een abstractie gebruikt dan als een nauw omschreven overeenkomst over plaats en tijd van ontmoeting.

Omdat wachtruimtes zeldzaam zijn, vormt zich in het notariskantoor elke dag een lange rij wachtenden die staand of gezeten op kleine stoeltjes in de gang van het gebouw waar het kantoor is gevestigd, hun lot overdenken. Deze gangen kunnen lang, nauw en donker zijn. Daar valt eigenlijk niet veel te beleven, ware het niet dat tussen de twee kamers van het kantoor een druk verkeer is van overbodig personeel.

Het lijkt alsof alle spulletjes die in de ene kamer liggen eigenlijk in de andere moesten zijn – en andersom. Ook lijken het koffieapparaat en de koelkast precies daar te staan waar de notarismedewerkers niet zijn. En dus is er, hoewel elke klant tergend langzaam geholpen wordt, toch de indruk van een druk, actief kantoor waar veel belangrijks gebeurt.

Rusland is een snel veranderend land, met een al zeven jaar fors groeiende economie. Maar soms, tijdens een verloren middag in de gang van een notariskantoor, valt aan de conclusie niet te ontkomen dat nog niet alle radertjes in het veranderende systeem de 21ste eeuw al hebben bereikt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden