Afscheid van Meester Frik

De rubriek Eindexamen hoort in vrijwel alle Nederlandse kranten tot de verplichte nummers. Tegen het einde van het schooljaar maken de onderwijsredacties zich op voor de rubriek die niet zelden als een corvee wordt ervaren....

In de Volkskrant verschijnen de verslagen van de eindexamens al meer dan veertig jaar. De rubriek werd opgezet door een medewerker, een Brabantse rector, onder het pseudoniem Meester Frik.

In eerste instantie bleven zijn stukjes beperkt tot de eindexamens gymnasium, later kwamen daar andere schooltypen in het middelbaar onderwijs bij. De formule van de rubriek bleek decennia houdbaar. Middels interviewtjes met leerlingen en leraren werd een indruk gegeven van inhoud en moeilijkheidsgraad van de opgaven. Zelden werd met de opzet geëxperimenteerd. Voor de lezer was de oude formule een vanzelfsprekendheid.

In de afgelopen weken brak de onderwijsredactie van de Volkskrant met die diepgewortelde traditie. Voor het eerst gaven niet leerlingen, maar journalisten hun mening over een examen. De econoom Ferry Haan deed het examen economie, de classicus Han van Gessel Latijn en de historicus Sander van Walsum geschiedenis. Ze mochten gescheiden van de leerlingen, met een vertraging van enige tijd de vragen invullen.

Het leverde vlotte stukjes op, die echter weinig zeiden over de ervaringen van leerlingen en docenten. Bovendien ging alle ruimte in de rubriek op aan hun verslag, terwijl tot vorig jaar in aparte berichten examens op drie schooltypen aan bod kwamen.

Enkele lezers reageerden teleurgesteld. Zij pleitten voor terugkeer van de oude examenrubriek. 'Ik ben niet geïnteresseerd in het gestuntel van een redacteur', schreef eindexamenkandidaat Marijn de Vries. 'Ik wil graag weten wat mijn lotgenoten van het examen vonden.'

Xandra van Gelder, chef van de onderwijsredactie, geeft toe dat de nieuwe aanpak minder informatie biedt over de manier waarop leerlingen en leraren de examens beoordeelden. Maar die gegevens hebben volgens haar door de opkomst van internet sterk aan waarde ingeboet. Van Gelder: 'De rubriek is haar functie van eerste informant van nieuws over de examens kwijtgeraakt aan Teletekst en internet. Tot voor kort konden leerlingen en leraren pas in de krant van de volgende ochtend lezen hoe er op andere plekken dan hun eigen school over het examen werd geoordeeld. Nu melden Teletekst en diverse websites direct na het examen de antwoorden.'

Ze schat dat minstens 90 procent van de scholieren en hun ouders de antwoorden van het scherm haalt. 'Dat zette ons tot nadenken over een nieuwe formule. De verslaggeving door redacteuren was een eerste experiment. Na een evaluatie beslissen we of we hier volgend jaar mee doorgaan.'

Haar schatting van 90 procent is niet gebaseerd op harde cijfers. Die bestaan (nog) niet. Het dossier 'De Volkskrant doet examen' op de website van de Volkskrant, waarop de antwoorden ook worden vermeld, werd in twee weken door ongeveer tienduizend bezoekers aangeklikt. Vergeleken bij de oplage van 350 duizend papieren kranten is dat niet veel.

Maar hoeveel lezers hun informatie elders langs elektronische weg haalden, is niet bekend. Bovendien is nooit gemeten hoeveel abonnees de examenrubriek in de papieren krant lazen (en lezen). Hard bewijs voor de stelling dat het in de examens geïnteresseerde publiek elders aan zijn trekken komt, is er dus niet. Hoogstens een indicatie.

Verschuiving van informatie van de papieren krant naar de website leidde tot nu toe tot heftige reacties van de lezers. Ze maakten zich boos toen in september de bijlage over Prinsjesdag werd afgeschaft en voor nadere informatie naar internet werd verwezen en ze bleven lang aandringen op een correctie, toen de redactie deze maand de filmagenda decimeerde.

Ook veel lezers die frequent internet gebruiken, bleken toch prijs te stellen op complete service op papier. Vooral ouderen voelden zich buitengesloten. De protesten hebben geleid tot aanpassing van de filmagenda. Hoe de verslaggeving rond Prinsjesdag eruit gaat zien is nog niet bekend.

Het aantal protesten tegen de aanpassing van de examenrubriek was echter op één hand te tellen. Dat kan erop wijzen dat leerlingen, ouders en leraren voor een snelle vergelijking van de antwoorden inderdaad massaal naar internet en Teletekst zijn overgestapt en de examenrubriek in de krant daarvoor niet meer nodig hebben. Dat betekent onvermijdelijk het definitieve afscheid van Meester Frik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden