Afscheid van absurd toneel in de hoogste versnelling

Deze rubriek belicht alledaagse fenomenen met een kunstblik. Vandaag: het einde van Tel Sell...

Sinds gisteren komen de verhalen pas echt los. Over die tijger, hoe sierlijk die op dat bed sprong. Dat heel grote zachte bed, dat we ook gelijk wilden hebben. Of over die met stoom aangedreven bezem, waarmee het hele huis, ja écht het hele huis – ‘on-ge-lo-fe-lijk!’ – in een zacht veegje weer glanzend schoon werd. En natuurlijk die pan. Die pan! Waarmee het eten, ja echt ál het eten, allemaal tegelijk heerlijk knisperig gebakken werd. En vergeet niet die vacuümopbergzak, waarmee de hele garderobe (ja echt álle kleren!) tot handige opbergbare platte schijfjes konden worden teruggezogen.

Of we het allemaal goed onthouden hebben? Ach, het maakt niet uit. Daar ging het niet om. Achteraf blijkt zelfs dat het niet eens allemaal Tel Sell was, wat daar zo rond twee, drie uur ’s nachts werd aangeprezen. We wisten niet eens dat het een Nederlands bedrijf was. Net als dat we niet wisten dat er mensen waren die de spullen écht kochten. Je wilde soms wel even, omdat je het gevoel kreeg dat het leven pas echt mooi werd als je het product zou bezitten. Maar je deed het niet. Want Tel Sell, dat was absurdistisch toneel in de hoogste versnelling. En daar hoefde je alleen maar naar te kijken.

Natuurlijk, Tel Sell, dat sinds gisteren failliet is verklaard, was de laatste jaren zakelijker geworden, Nederlandser ook. Maar Tel Sell hoort toch vooral bij de nachten van de jaren negentig. Het bereikte een cultstatus bij studenten en anderen die pas laat in de nacht thuiskwamen, toen het begon in 1993, en een synoniem werd voor al die wonderlijke thuiswinkelprogramma’s. Het hoofd vol, de tv aan, en daar ontvouwde zich de glanzende wereld van de onontbeerlijke producten.

De oervader van de hyperoptimistische Tel Sell-toon was Mike. Mike was de meest enthousiaste man die je ooit gezien had. Mike beloofde dat alles anders werd, mooier, witter en glanzender. Mike had een sidekick, en hij overtuigde hem, zoals hij ons overtuigde: ‘Dát geloof ik toch echt niet, Mike.’ ‘En toch is het waar, Jim.’ ‘On-ge-lo-fe-lijk Mike.’ Mike kwam van het Amerikaanse programma Amazing discoveries, en hij was voor de Nederlandse tv op een dergelijk knullige wijze nagesynchroniseerd, dat het bijna opzet deed vermoeden.

Tel Sell bracht de ultieme begeleiding naar de nachtelijke vergetelheid. Maar Tel Sell was ook grotesk en absurd. Niet alleen omdat de namen van de producten zo overdreven waren (het Aerobed-extra-bed-in-a-minute, de Yubisaki Pillow). Maar vooral omdat de wereld tot een paar uiterst simpele morele kwesties werd teruggebracht. Goede pan = geluk, slechte pan = ongeluk. Dat kun je gelukkig alleen heel kort geloven. De boodschap dat met deze wonderlijke apparaten het leven mooier werd, ja, alleen dán pas echt zinvol werd, was van een fanatieke gelukzaligheid, op het hysterische af. Het was te veel, te groots en uiteindelijk zelfs naargeestig in zijn commerciële optimisme.

Een voorspelling voor de toekomst: de dvd’s worden een hit.

Merlijn Schoonenboom

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden