Afrika biedt veel kansen, als je ze wilt zien

Veel bedrijven beschouwen Afrika als een plek waar weinig valt te halen. Maar wie het beter kent, ziet een dynamische, kansrijke regio met riante economische groeicijfers.

Bedrijven zien Afrika nu al als een aantrekkelijkere plek om te investeren dan West-Europa. Dat blijkt uit het onderzoek Attractiveness survey 2013 van accountantsorganisatie Ernst & Young.


Van de negen onderscheiden regio's in de wereld worden de vooruitzichten voor Afrika beter ingeschat dan die voor de voormalige Sovjetstaten, Oost-Europa, Centraal-Amerika, het Midden-Oosten en West-Europa. Oceanië, Noord- en Zuid-Amerika en Azië scoren nog iets beter. 'Eind 2011 stond Afrika als investeringsplek alleen nog boven de voormalige Sovjet-staten en centraal-Amerika', aldus het vlak voor de jaarwisseling verschenen onderzoek.


'Zakelijk gezien vrees ik meer voor de toekomst van Europa dan voor die van Azië', zegt Mark Otty, partner van Ernst & Young. De objectieve cijfers van het IMF en de Wereldbank spreken volgens hem boekdelen. In 2000 werd Afrika nog 'het hopeloze continent' genoemd. Tussen 2000 en 2012 verdrievoudigde het bbp van Noord-Afrika van 252 naar 741 miljard dollar (544 miljard euro) en verviervoudigde dat van Afrika ten zuiden van de Sahara van 344 naar 1.416 miljard dollar. Tussen 2000 en 2009 haalden elf landen in Afrika een groei van gemiddeld meer dan 7 procent tegen tien in Azië. Afrika kent nu een middeninkomensklasse van meer dan 300 miljoen mensen; dat is meer dan India. Alleen Zuid-Afrika telt al 71 duizend miljonairs.


Vooroordeel

Toch is de perceptie van bedrijven van Afrika vaak nog negatief. Ernst & Young wijt dit onder meer aan het feit dat de media vooral aandacht besteden aan de conflicten in landen als Mali en Zuid-Soedan. Uit het onderzoek blijkt dat bedrijven die er al zijn gevestigd veel positiever denken over Afrika dan bedrijven die geen ervaring hebben in het continent.


Liefst 70 procent van de bedrijven die er nu een vestiging hebben, zegt dat het ondernemingsklimaat in Afrika de laatste jaren aanzienlijk is verbeterd. 86 procent denkt dat die trend zich de komende drie jaar zal doorzetten. Van de bedrijven die er nog geen vestiging hebben, denkt maar 31 procent dat sprake is van een verbetering en verwacht 46 procent die verbetering in de komende jaren.


'Degenen die in Afrika opereren en de kansen en risico's kennen, zien Afrika als een dynamische en kansrijke regio. Degenen die het niet kennen, hebben nog het beeld van het Afrika van twintig tot dertig jaar geleden', aldus het rapport. Een vooroordeel is dat Afrika vooral kansen biedt aan bedrijven die zich bezighouden met de winning van delfstoffen en landbouw. Dat zijn twee van de lucratiefste markten. Maar in vergelijking tot het onderzoek van twee jaar geleden is het aantal ict-bedrijven dat Afrika als een kansrijke markt ziet, verdubbeld. Het aantal bouwbedrijven dat in Afrika infrastructurele projecten wil uitvoeren is zelfs vervijfvoudigd sinds 2011.


Risico's

Ernst & Young heeft vijf landen geselecteerd die tot 2017 de grootste groeikansen bieden: Malawi, Mozambique, Angola, Ethiopië en Zambia. Voor Malawi wordt een gemiddelde groei van 7 procent verwacht. Mozambique zit daar met 6,8 procent niet veel achter. De verwachte groeicijfers voor Angola, Ethiopië en Zambia zijn respectievelijk 6,5, 6,3 en 6,2 procent.


Volgens Ernst & Young zou de economische groei in veel Afrikaanse landen zelfs in de dubbele cijfers terecht kunnen komen als de logistiek , de infrastructuur en het elektriciteitsnet zouden verbeteren. Angola maakt daar werk van. 'Het belangrijkste punt is dat veel Afrikaanse landen hun eigen groeipotentie niet onderkennen en het bedrijfsleven niet als een essentiële partner zien in het aanzwengelen van de groei', stelt Otty.


Kennedy Bungane, de baas van Barclays Bank in Afrika, zegt dat 'bedrijven in grote delen van de wereld bijna geen rendementen meer kunnen behalen, terwijl die in Afrika hoog zijn.' 'Daarentegen nemen de politieke en financiële risico's in Afrika af terwijl die in de rest van de wereld toenemen.'


Ernst & Young vergelijkt het Afrika van dit moment met veel Aziatische tijgers in de jaren zeventig. Otty: 'Eigenlijk staat Afrika op hetzelfde punt als Mexico en Turkije in de jaren tachtig. Maar de scenario's voor economische groei zijn nooit dezelfde. Misschien gaat het in Afrika wel veel harder dan in Azië.'


Snelle groei, veel goud en lage staatsschuld


11 van de 20 landen met de snelst groeiende economie in de wereld tot 2017 liggen in Afrika.


Het tempo van de verstedelijking in Afrika zal binnenkort dat van India overtreffen. In 2025 woont de helft van alle Afrikanen in steden.


De vijf landen met de hoogste groei tot 2017 zijn Malawi, Mozambique, Angola, Ethiopië en Zambia.


Afrika zal na 2020 122 miljoen meer jonge mensen kennen dan vergelijkbare regio's.


In 2020 zullen Afrikanen voor 1,4 biljoen dollar consumeren.


Afrika heeft de helft van de goudreserves in de wereld, 40 procent van de platinareserves en het overgrote deel van diamantenreserves.


Van alle onbebouwde landbouwgrond in de wereld bevindt zich 60 procent in Afrika.


De staatsschuld van de Afrikaanse landen was in 2010 gemiddeld 21,5 procent van het bbp. In 2000 was dat nog 47,1 procent en in 1990 nog 93,6 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden