Africa Cup biedt troost in oorlogstijd

Als aanvoerder Seydou Keita de bal beroert, houdt Mali de adem in. Even is de strijd vergeten. De familie van Keita is trots. 'Succes brengt de glimlach terug.'

BAMAKO/DURBAN - Terwijl Franse en Malinese soldaten door de straten van Timboektoe marcheren, bereiken de Arenden van Mali de kwartfinale van de Afrika Cup waar zij zondag gastland Zuid-Afrika treffen. Ondanks de oorlogssituatie is het land in de ban van het voetbal. Vlaggen met het rood, geel en groen van Mali wapperen fier in de warme West-Afrikaanse wind.


De inwoners van hoofdstad Bamako installeren zich ruim voor aanvang van elke wedstrijd voor de tv's in de straten, bij de winkeltjes en in de grins, de groepen mannen die na het werk samenkomen om thee te drinken, te kaarten en te discussiëren.


Zo ook in huize Keita, waar de familie van Seydou, de aanvoerder van het nationale elftal en voormalig speler van Barcelona, met spanning toekijkt hoe de derby der fragiele staten van start gaat. Mali versus Congo - twee voetballende conflicten.


Terwijl Seydou's moeder, een tengere Malinese gekleed in een kleurig gewaad omgeven door een witte sluier, nog bezig is de gasten te ontvangen, ontwaakt Mali al in de tweede minuut uit zijn voetbaldroom: een strafschop voor Congo. De Congolees Dieumerci Mbokani, die in zijn naam God al bedankt voor de gegeven kans, schiet de bal strak in de rechterbovenhoek.


Ongeloof karakteriseert de gezichten van de aanwezigen. De karavaan kinderen, die tot dat moment aan de buis gekluisterd zat, stuift gillend naar buiten. Als zoon groot in beeld verschijnt, maakt moeder Keita een handgebaar van herkenning en prevelt een serie schietgebedjes: 'Als God het wil, gaan ze winnen.'


De oorlogsoffensieven en noodtoestand van de afgelopen weken lijken ver weg. Het conflict dat begon als een interne strijd tussen de Malinese staat en de Toeareg, de rebellen die in Noordoost-Mali pleiten voor een autonome staat, is uitgegroeid tot een internationale affaire. De voormalige Franse overheerser die de Malinese soldaten op het strijdtoneel bijstaat, wordt onthaald als een verloren zoon. Zoals een inwoner in Bamako benadrukt: 'Dankzij les blancs gaat het weer.'


Het nieuws over de herovering van Timboektoe, Mali's meest tot de verbeelding sprekende stad, is een belangrijke symbolische overwinning en wordt gezien als een goed voorteken voor het verloop van het toernooi.


Mali is niet het eerste land waar voetbal juist in een conflictsituatie hoop kan bieden. Eerder zwegen al de geweren in Liberia wanneer George Weah de bal beroerde, of toen Didier Drogba op zijn knieën ging voor de eenwording van zijn verdeelde Ivoorkust. Seydou Keita als verlosser - een scenario dat zich deze dagen uitspint, of vervaagt.


Moeder Keita twijfelt niet aan haar zoon. 'Hij speelt voor ons land, voor zijn familie, voor de buurt', zegt ze. Volgens broer Sekouba is het overduidelijk dat voetbal in deze moeilijke tijd een belangrijke rol speelt. 'Het verenigt ons, helpt de ellende te vergeten en als we winnen is dat een morele stimulans. Oók voor onze soldaten.' En met een grijns: 'Laat ze dus maar hoger vliegen, onze Arenden.'


Keita is terughoudender. Hij denkt niet dat voetbalsucces vrede voor zijn land kan brengen. Hij vermoedt dat het bijdraagt aan het herstel van de Malinese hoop. 'Wellicht brengen we de glimlach even terug', zei hij onlangs.


De derby der fragiele staten bestaat uit een onhoudbare spanningsboog tot aan de laatste minuut, waarbij de zussen van Keita voorop lopen met commentaren in de hoogste octaaf. Allah stuitert de kamer door. Als Seydou onderuit gaat, uit moeder Keita haar zorgen over zijn zwakke knie, met een terechtwijzend vingertje naar de tegenstander. Vijf minuten voor tijd verlaat ze de woonkamer om te bidden. En dan barst een gebrul op de binnenplaats los. Congo - Mali eindigt in 1-1 en Mali plaatst zich voor de kwartfinale.


'Mali' en 'Seydou' klinkt het door Bamako. Er wordt getoeterd en gedanst. De broer van Keita haalt zijn telefoon uit zijn zak: een gemiste oproep uit Zuid-Afrika.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden