Afrekenen in de Tour: de kopman betaalt

Wat dat nou oplevert, zo'n dagje fietsen in de Pyreneeën? De rekening is voor Vincenzo Nibali zo opgemaakt. Etappezege 8.000 euro; dag in gele trui 350 euro; als eerste boven op een col van de buitencategorie (Hautacam) 800 euro. Totaal: 9.150 euro.

ARGELÈS-GAZOST - Of dat veel is tijdens het grootste wielerevenement van het jaar? Nee, in een evenement dat jaarlijks zo'n 120 miljoen euro omzet niet natuurlijk. Gelukkig is het exorbitante salaris van 3 miljoen euro per jaar van de Italiaan van Astana nog niet meegerekend.


Wat te denken van de renners die lager dan plek 20 eindigden op Hautacam? Op hun eindafrekening stond gisteren: 2 cols van de buitencategorie beklommen, meer dan 4 uur op de fiets gezeten, 0 euro verdiend. Dan mochten Bauke Mollema met 730 euro (7de), Laurens ten Dam met 540 euro (11de) en Steven Kruijswijk met 440 euro (13de) de handen dichtknijpen. Bonus voor de dagwinst in het ploegenklassement voor Belkin: 2.800 euro.


Drie etappes telt de 101ste Tour de France nog, maar in de belangrijkste klassementen zijn de beslissingen gevallen. Nibali heeft het geel, Peter Sagan het groen (beste sprinter), Rafal Majka de bolletjes (beste klimmer) en Thibaut Pinot het wit (beste jongere). Het is voor de meeste ploegen tijd de balans op te maken. Uiteindelijk is dat waar het voor het merendeel van het peloton om draait.


Toen Lieuwe Westra, knecht van Nibali, in de vijfde etappe in de kopgroep verzeild was geraakt en hij bij de tussensprint meedeed voor de eerste plek, werd hij 's avonds in het hotel door zijn ploegmaats uitgelachen. Dat deden ze niet bij Astana hoor. Westra was verontwaardigd. Toch 1.500 euro meegesprokkeld, dacht de voormalig stratenmaker.


Het is een druppel op de gloeiende plaats bij de ploeg uit Kazachstan. Nibali verdiende daar in zijn eentje, officieus weliswaar, 48.5750 euro. Daar komt nog bij: de bonus voor de eindwinst in de Tour, 450.000 euro, drie dagen gele trui (950 euro), zijn vijfde plaats in het puntenklassement (3.500 euro) en zijn tweede plaats in het bergklassement (15.000 euro).


Ongetwijfeld doet Noersoeltan Nazarbajev, president van Kazachstan, daar een flink bedrag bovenop. Diens privévliegtuig heeft de motor al gestart om Nibali naar de hoofdstad Astana te brengen. 'O', zegt Westra, 'ik weet niets van een bonus.' En over de verdeling van het prijzengeld is in de ploeg niet gesproken, beweert hij.


Dat is op z'n minst opmerkelijk. Elke ploeg belegt aan het begin van de Tour een vergadering om te praten over de verdeling van het prijzengeld. De kopman betaalt, dat is de mores. Die profiteert toch het meest. Hij krijgt de beste contracten bij de criteriums, is het interessantst voor sponsorsen en het heeft het hoogste jaarsalaris.


'Als de knechten weten dat ze er profijt van hebben als de kopman wint, zorgt dat ervoor dat een wielerploeg een team wordt en geen groep individualisten blijft', zegt Roy Curvers, wegkapitein bij Giant. Iwan Spekenbrink, manager bij dezelfde ploeg: 'Je wilt nooit gedoe over geld krijgen.'


In 2012 legde dat de kiem voor de ruzie tussen Chris Froome en Bradley Wiggins. De laatste weigerde na de Tour van 2012 Froome de beloofde bonus van 30 duizend euro uit te betalen, een deel van het bedrag dat sponsor Sky ter beschikking had gesteld. Het leidde tot een loyaliteitsconflict voor de Tour van 2013, waar Froome kopman zou zijn.


Froome vertrouwde Wiggins niet als knecht. Daarop bedacht Sky-manager Dave Brailsford de list dat als Wiggins de teamorders niet zou volgen, hij hem een boete van drie tot vier maandsalarissen zou opleggen en dat het bedrag zou worden overgemaakt op de rekening van Froome. Het kwam uiteindelijk nooit zover, omdat Wiggins sinds zijn zege in 2012 nooit meer aan de Tour deelnam.


Bij Giant, dat met Marcel Kittel al drie etappes won, gebruiken ze de verdeelsleutel: het prijzengeld gedeeld door tien. Negen renners en het personeel (samen het tiende deel) doen mee. Dat was niet altijd zo. 'We vonden dat niet eerlijk, dat het personeel niets kreeg. Uiteindelijk hebben we er ooit op een trainingskamp over gestemd', vertelt Koen de Kort.


De uitbetaling wordt gedaan via Cycling Service, een bedrijf dat bemiddelt tussen renners, teams en anders organisaties. Ze regelen ook de fiscale rompslomp. De betaling varieert. Of dat door de renners wordt gecontroleerd? 'Ehhh, soms', zegt De Kort. 'Van vorig jaar heb ik de Ronde van Turkije nog tegoed, dat weet ik. Maar daar werd de winnaar op doping betrapt, dan duurt het allemaal wat langer.'


Op de eindafrekening van de Tour stond vorig jaar 52.910 euro. De Kort: 'Uiteindelijk houd je aan de Tour dus een leuke vakantie over.'


De gebruikelijke Rolex, die kopmannen als extraatje uitdelen aan hun Tourmanschappen, bleef achterwege bij Kittel. Zelden werd Lance Armstrong in de Tour zo vernederd als in 2010, toen Alberto Contador in diens teambus stapte om hem het luxe horloge persoonlijk te overhandigen. Een jaar eerder had de Amerikaan zijn Spaanse ploeggenoot voortdurend gekoeioneerd.


De renners van Giant kregen van Kittel een fiets, een zwart-gele fixie. Ook niet vergeten dat Kittel op de slotavond in Parijs alle rekeningen betaalde.


Het is wat Nibali deze Tour deed op de tweede rustdag. Astana zat twee nachten in het chique Château de Lignan in Lignan-sur-Orb. Drink wat je wilt, eet wat je wilt, zei hij tegen het personeel en familieleden van zijn ploeg. Hij zou wel betalen. In ruil verhoogde Nazarbajev deze Tour zijn jaarsalaris, van 3- naar 4 miljoen per jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.