AFM: provisie van 80 procent heel gebruikelijk

De toezichthouder inventariseerde provisies op verplichte verzekeringen...

amsterdam Provisies van rond de 80 procent op koopsompolissen zijn in Nederland volstrekt normaal. Dit blijkt uit een vertrouwelijke inventarisatie die toezichthouder AFM op 8 juni naar het ministerie van Financiën stuurde.

De DSB Bank van Dirk Scheringa kwam de afgelopen maanden in opspraak vanwege provisies die in sommige gevallen konden oplopen tot 80 à 90 procent. Minister van Financiën Wouter Bos noemde dat twee weken geleden ‘totaal idioot’. Het SP-Kamerlid Ewout Irrgang sprak in dat debat van ‘gelegaliseerde diefstal’.

Nu blijkt dat deze ‘diefstal’ op grote schaal plaatsvindt. De AFM heeft onderzoek gedaan naar de provisie die tussen 2006 en 2008 werd berekend op zogenaamde krediet- of woonlastenbeschermers. Dat zijn verzekeringen die mensen die geld lenen, vaak verplicht moeten afsluiten, om zich in te dekken tegen het risico dat ze in de toekomst niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Ze kopen de premie vaak in een keer af. Het verschuldigde bedrag komt boven op de lening of hypotheek.

Het grootste deel van dat bedrag verdwijnt echter in de zak van de tussenpersoon, concludeert de AFM. De provisie op verzekeringen die in combinatie met een consumptief krediet worden afgesloten, blijkt te variëren tussen 25 en 86 procent van de koopsom. ‘Het gros van de aan de adviseurs/bemiddelaars betaalde provisies ligt rond de 80 procent van de koopsom’, schrijft senior toezichthouder W. van Santen van de AFM aan Bernard ter Haar, op dat moment nog hoofd van de directie Financiële Markten van het ministerie van Financiën.

Op de verzekeringen die gekoppeld zijn aan een hypotheek, ligt de provisie iets lager. Het gemiddelde ligt rond de 42 procent, het maximum op 71 procent. Maar omdat de koopsom vaak beduidend hoger is, wordt hier zo mogelijk nog meer verdiend.

De AFM kondigt in de brief een vervolgonderzoek aan, om na te gaan of de provisies op de een of andere wijze te rechtvaardigen zijn. De toezichthouder loopt al vooruit op de conclusies. ‘De verwachting is dat de hoogte van de provisie niet in verhouding zullen (sic) staan met de werkzaamheden van de adviseur/bemiddelaar.’

De laatste stap is een openbaarmaking van het onderzoek, waarbij de AFM aantekent dat het geen ‘instellingsspecifieke informatie’ openbaar zal maken, vanwege de geheimhoudingsplicht.

De hoge provisies zijn de verzekeraars zelf ook een doorn in het oog, zo blijkt. ‘Uit de gesprekken met deze partijen (de verzekeraars, red.) is gebleken dat er perverse prikkels bestaan voor een hoge provisie voor de adviseur/bemiddelaar (de partij die de hoogste provisie betaalt, verkrijgt het hoogste marktaandeel). De meeste betrokken partijen hebben daarom hun voorkeur uitgesproken voor een wettelijke regeling om de hoge provisies aan te pakken.’

Zo’n wettelijke regeling was er ooit. In de Wet op de Assurantiebemiddeling was de provisie gemaximeerd op 20 procent. Onder het eerste Paarse kabinet werd dit maximum afgeschaft. De markt kan zichzelf wel reguleren was de gedachte. ‘Dit heeft vooralsnog niet tot het gewenste resultaat geleid’, concludeert de AFM. De branchevereniging van tussenpersonen, Fidin, heeft op 26 mei 2009 al aan het ministerie voorgesteld om de provisie te maximeren op 25 procent van de koopsom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden