Afluisteren heel lastig bij nieuwe mobiele telefoon

Het Amsterdamse bedrijf Call Card Nederland verkoopt sinds twee weken mobiele telefoontoestellen die heel moeilijk door de politie kunnen worden afgeluisterd....

ANDRE LAMMERSE

Van onze correspondent

André Lammerse

AMSTERDAM/MAASTRICHT

Justitie toont zich verontrust over het systeem. Criminelen zijn op het mobiele netwerk volstrekt anoniem, en als justitie hun gesprekken wil aftappen, moet er eerst een rechtshulpverzoek worden ingediend bij de Spaanse autoriteiten. Wie namelijk in Nederland met de 'Call Card' belt, gebruikt een steunzender in Spanje waar het telefoonkaartnummer in een computer is opgeslagen. De computer legt via Spanje verbinding met Nederland.

'We zitten niet te wachten op deze ontwikkeling', zegt een woordvoerder van het college van procureurs-generaal in Den Haag. Het college heeft het parket in Amsterdam verzocht om de rechtmatigheid van het systeem te toetsen. Ook PTT Telecom heeft bedenkingen tegen de telefoonkaart. 'Heel merkwaardig', vindt woordvoerder E. Moeksis. 'Afluisteren is een taak van justitie, en wij zijn wettelijk verplicht daarbij te helpen. Met zo'n anonieme kaart wordt dat heel lastig. We moeten maar eens met justitie rond de tafel gaan zitten.'

Directeur W. van Gelder van Call Card Nederland trekt zich de kritiek niet aan. In zijn gloednieuwe folder prijst hij de Call Card aan met kopjes als 'U bent niet traceerbaar, geen legitimatie nodig, u wordt niet geregistreerd - ook niet door de operator'. Van Gelder: 'Het wordt verschrikkelijk moeilijk voor justitie om af te luisteren, maar daar hou ik me niet mee bezig. Als iemand in de telefooncel belt, is het gesprek ook bijna niet te tappen en staat die persoon ook niet geregistreerd.

'Het is geen crimineelvriendelijk abonnement', meent Van Gelder. 'De kaart is bedoeld voor mensen die geen zin hebben in omslachtig gedoe, of voor mensen die schulden hebben en geen abonnement meer krijgen bij de PTT of Libertel.' De goedkoopste Call Card kost 500 gulden. In de chip is een beperkt aantal belminuten geprogrammeerd die door de computer van het Spaanse telecombedrijf Telefònica worden afgeschreven. In Nederland moet 3,50 gulden per minuut worden betaald. Net als de Chipknip kan de kaart tegen betaling weer worden opgeladen. Wie een nieuw nummer wil, koopt een nieuwe Call Card.

Criminelen blijken steeds vaker een buitenlandse mobiele telefoon aan te schaffen om het afluisteren door de politie te bemoeilijken. Volgens een woordvoerster van het Nederlands Politieinstituut is het een 'lastig probleem'. Justitie moet een tijdrovend rechtshulpverzoek in het buitenland indienen om de nummers te achterhalen. Vooral voor landen buiten de Europa levert dat veel juridische en technische obstakels op.

Het ministerie van Justitie heeft PTT Telecom en Libertel (de twee landelijke aanbieders van mobiele telefonie) onlangs verzocht om de computerprogrammatuur die het mobiele telefoonverkeer in Nederland regelt, zo aan te passen, dat de bellers (naam en adres) sneller bekend worden. Voor de Call Card zou dat overbodig zijn omdat de bellers volstrekt anoniem blijven, waar ze ook zijn.

Als een criminele groepering wordt afgeluisterd en er belt iemand met een buitenlands GSM-toestel, dan kunnen de PTT en Libertel dit nieuwe nummer vrij gemakkelijk traceren. De officier van justitie in het buitenland moet echter eerst toestemming geven om dat toestel af te luisteren. Daar gaan soms weken overheen; in landen buiten Europa kan de toestemming soms maanden op zich laten wachten. In de tussentijd moet justitie werkeloos toezien en is niet duidelijk wie de beller is en waar hij woont.

Volgens Van Gelder van Call Card Nederland gebruiken België en Frankrijk al veel langer het systeem van de anonieme chipkaart. Hij zegt de commotie dan ook niet te begrijpen. 'Ik heb gewoon een gat in de markt gevonden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden