Aflossingsvrij blijft in trek

Hoewel de woningmarkt al sinds 2008 verslechtert, is de aflossingsvrije hypotheek populair gebleven. Lagere maandlasten wegen op tegen het risico.

AMSTERDAM - Nederlandse huizenkopers blijven ondanks dalende huizenprijzen en stijgende restschulden verzot op aflossingsvrije hypotheken. In 2012 was 64 procent van alle woninghypotheken gedeeltelijk of volledig aflossingsvrij. Zes jaar eerder was dit nog 52 procent.


Dat blijkt uit hypotheekcijfers die de Volkskrant bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft opgevraagd. De omslag op de woningmarkt in 2008 heeft er niet toe geleid dat Nederlanders op grote schaal voor 'veiliger' hypotheken hebben gekozen. In de overwegingen van de huizenkoper wonnen de lagere maandlasten van de aflossingsvrije hypotheek het zelfs vorig jaar nog vaak van het lagere restschuldrisico van een hypotheek die wel wordt afbetaald.


De Nederlandse hypotheekschuldenberg is mede dankzij de populariteit van aflossingsvrije hypotheken verder gegroeid. De Nederlandsche Bank meldt op zijn website dat de totale hypotheekschuld eind vorig jaar 651 miljard euro bedroeg, een nieuw record. Inmiddels hebben naar schatting een miljoen Nederlandse huiseigenaren een hypotheekschuld die hoger is dan de waarde van de woning. Dat is bijna een kwart van het totaal.


Het CBS telde in 2012 ruim 3,6 miljoen woninghypotheken. Daarvan waren er 1,3 miljoen, ofwel 35 procent, volledig aflossingsvrij (in 2006 was dit 32 procent). 29 procent van alle hypotheken was in 2012 gedeeltelijk aflossingsvrij, terwijl dit in 2006 voor 20 procent van de hypotheken gold. Vooral gedeeltelijk aflossingsvrije hypotheken zijn de laatste zes jaar dus aan een opmars bezig. Lans Bovenberg, hoogleraar economie in Tilburg, vindt dat opmerkelijk. 'Dat is een grote verschuiving in zo'n beperkte periode.' Hij denkt dat de aanhoudende populariteit van aflossingsvrij het gevolg is van de nog steeds relatief hoge huizenprijzen. 'Blijkbaar kunnen sommige huizenkopers de maandlasten van hun hoge hypotheek alleen dragen als ze alleen rente betalen en niet aflossen.'


Uit de CBS-cijfers is af te leiden dat veel huizenkopers alleen onder dwang voor een hypotheekvorm kiezen waarbij ze meteen moeten beginnen met aflossen. De eindejaarsrally van 2012 wijst in dezelfde richting. Het aantal woningverkopen steeg tijdelijk fors omdat huizenkopers op de valreep een aflossingsvrije hypotheek wilden afsluiten, voordat dit fiscaal onaantrekkelijk werd gemaakt.


Trend zal ombuigen

Zeker is dat de trend naar steeds meer aflossingsvrij de komende jaren ombuigt. De overheid ontmoedigt aflossingsvrije hypotheken nu actief. In augustus 2011 verbood het toenmalige kabinet 100 procent aflossingsvrije hypotheken. Met ingang van dit jaar is de hypotheekrenteaftrek voor starters beperkt tot annuïtaire en lineaire hypotheken. Deze maatregelen hebben op de CBS-meting nog niet of nauwelijks effect gehad, maar zullen de hypotheekvoorkeuren ingrijpend veranderen. In het voorjaar van 2011 koos 65 procent van de huizenkopers voor (gedeeltelijk) aflossingsvrij, aldus een AFM-onderzoek uit 2012. Vorige zomer, vlak voordat de eindejaarsrally inzette, was dit naar 47 procent gedaald.


Bovenberg voorspelt dat het nog lang zal duren voordat de Nederlandse hypotheekschuld substantieel daalt. 'Veel ouderen hebben hun woning goedkoop gekocht en zijn inmiddels hypotheekvrij. Nieuwe generaties lenen de koopsom meestal volledig en vaak met een groot aflossingsvrij gedeelte. Aflossingsvrije hypotheken zijn pas in de jaren negentig echt populair geworden. Die aflossingsvrije generatie moet eerst uitsterven.'


Een minderheid van de huizenbezitters heeft in reactie op de woningmarktcrisis wél voor een veiliger hypotheekvorm gekozen. De riskante beleggingshypotheek, waarbij voor de aflossing wordt 'gespaard' door te beleggen op de beurs, is sinds de beurskrach van 2008 duidelijk op zijn retour. Bijna 14 procent van de huizenbezitters leeft hypotheekvrij. Dat is een half procentpunt meer dan zes jaar geleden.


miljard euro bedroeg de totale Nederlandse hypotheekschuld eind vorig jaar, een nieuw record.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden