Aflevering 6 een golf van uitgestrekte armen

Heftige discussies voeren de mannen in de Brusselse poptempel voordat ze kleumend een frituursel eten.

Op het podium van de Ancienne Belgique speelde de Two Door Cinema Club het Brusselse publiek aan gort. Er waaide een golf van energie door de poptempel, steeds beklommen jongeren de bühne, om schreeuwend terug te duiken in het kolkende publiek. Het gezelschap vaders keek bier drinkend toe. Achterin de zaal, aan de rand bij de bar, legde Kick sr. aan Luigi, chauffeur annex student medicijnen, uit dat hij dit fenomeen eind jaren zeventig voor het eerst had gezien, toen Peter Gabriel van Genesis de Rotterdamse Doelen op zijn kop had gezet door te stagediven.


'Dat was uniek, de zaal werd helemaal wild. Er werd schande van gesproken, men noemde de stunt extreem gevaarlijk. Tegenwoordig doet iedere puber het.'


Luigi vroeg of Opa Kick zelf ook eens op een menigte was gedoken, een vraag die hilariteit bij de mannen ontlokte. Pim en de andere mannen probeerden de oude Kick uit te dagen zich te laten crowdsurfen.


'Nu het nog kan, Kick', zei Pim.


'Kom, we gaan naar voren. Helpen wij je met een knietje en een opkontje het podium op,' zei Korneel.


'Moet je toch eens hebben meegemaakt', zei Bram.


'Ja, zal ik?', zei Opa Kick.


Verheugd zette hij zijn plastic bierglas op de richel bij een pilaar en hij deed een stap in de richting van het podium. Voor een viral op YouTube of een advertentiecampagne van een hip modemerk zou het een mooi beeld zijn geweest: een 83-jarige gedistingeerde heer die vanaf een podium springt op een golf van jonge uitgestrekte armen. Glimlachend zou hij zich over het jeugdige hoi polloi laten ronddragen.


'Meneer', riep Luigi hem na. 'Ik wil het u ten strengste afraden.'


Direct hield Opa Kick zijn pas in, en in één beweging draaide hij zich weer om naar zijn bierglas.


'Jullie horen het', zei hij tegen de ander mannen. 'Ik wil wel, maar ik mag niet van mijn behandelend arts.'


Hierna gaven de vaders zich weer over aan een eeuwenoud gedrag: het bekijken van andere mensen. Al twee miljoen jaar dwalen menssoortigen in groepen over de savanne op zoek naar prooien, lekkernijen en soortgenoten. Ook in de Ancienne Belgique werd er op los gekuierd.


Troepen jongens bekeken zwermen meisjes, de ene clan nam de andere kliek aandachtig in zich op. Door al die honderdduizenden jaren dat onze voorouders over de Afrikaanse velden zwierven, hebben wij het vermogen ontwikkeld om binnen luttele seconden de verbanden in een groep te bepalen. Er zijn zelfs biologen die beweren dat de spectaculaire groei van de menselijke hersens te maken heeft met onze noodzakelijke capaciteit snel sociale structuren te doorzien.


De groep Nederlandse vaders deed wat zij bij concerten altijd doen, al verzamelden zij geen kleine knaagdieren, hazelnoten of gnoes, maar mensen: mooie meisjes, excentriekelingen, idiote T-shirts. De tekst of afbeelding die iemand op zijn borst draagt zegt iets over iemands persoonlijkheid en vergemakkelijkt daarmee wat sommige ethologen de sociale identificatie noemen.


Er waren veel logo's van bandjes te zien, veel kunstzinnige vormen, veel urbanachtige plaatjes. Er liep een blond meisje dat een zwart T-shirtdroeg met de tekst 'I hate my hobbies'. Een jongen met een grote zware bril en kortgeschoren zijkanten op zijn hoofd had Schopenhauers 'The worst has yet to come' op zijn borst. Een man had ter hoogte van de ronding van zijn nogal dikke buik de tekst 'Dunne mensen hebben wormen.' Er waren humoristen ('Lord of the drinks'), filosofen ('Don't believe everything you think') en dichters ('L'espoir voit un défaut de la cuirasse des choses').


Tegen het einde van het concert hield een groepje Brusselse jongeren zich op naast de Nederlandse afvaardiging. Een van de jongens droeg een rood T-shirt met een afdruk van een gele hamer en sikkel. Daaronder de tekst 'When nothing goes right, go left'. Pim stond een tijdje vriendelijk knikkend te kijken naar de jongeman, die na verloop van tijd vriendelijk terug knikte.


Hierna deed Pim een stap in zijn richting en hij vroeg hem waarom de jongen dat embleem op zijn borst droeg.


'Que penseriez-vous si j'avais une croix gammée sur ma chemise?', zei Pim. Wat had de jongen ervan gevonden als hij op zijn beurt een hakenkruis op zijn T-shirt had gedragen?


'Godsamme', zei Korneel. 'Wat kan jou het schelen wat zo'n knul draagt? Hij heeft geen benul van de geschiedenis. Laat hem.'


'Ik draag toch verdomme ook geen overhemd met een afbeelding van Pol Pot? Iemand moet hem iets leren over de wereldgeschiedenis.'


De naam Pol Pot herkende de jongeman wel degelijk, waarop Pim, Opa Kick en de jongen in gesprek kwamen over massamoorden, vernietigingskampen, ideologieën en persoonlijke verantwoordelijkheid.


'Ma génération est de nouveau inspirée!', riep de jongen die politieke wetenschappen bleek te studeren.


'Oui? Ce logo représente la mort et la torture de dizaines de millions de personnes', riep Pim. 'Que faut-il être enthousiaste?'


Het volume van de discussie laaide op. Omdat Opa Kick alleen heftig kon debatteren met een brandende sigaret in zijn hand, nodigde hij Pim en de jongen met het hamer en sikkelshirt uit met hem naar de rookruimte te gaan. Tegen Korneel en Bram zei hij: 'Wij gaan even knokken.'


Na het concert gingen Kick jr., Bram en Korneel backstage om de aandoenlijk jonge knullen van de band te bedanken voor hun optreden. Ze vonden de muzikanten bij de kleedkamer, die uitpuilde van de Brusselse jongeren. Ook in deze ruimte wervelde een energieke storm. De koelkast werd leeggehaald, iedereen wilde aandacht van de Noord-Ierse bezoekers.


Het was niet de eerste keer dat Kick de anderen na een concert mee troonde naar de kleedkamers, maar nimmer bij zo'n jong bandje met zo'n jeugdige aanhang. Ze kregen flesjes bier en praatten even met de bandleden, tot Korneel tegen Bram en Kick zei dat hij zich voor het eerst van zijn leven echt oud voelde. 'Technisch gezien hadden deze knullen onze zoons kunnen zijn.'


Een half uur later vonden zij Pim en Kick sr. in het rookhok, zittend op een barkruk, omringd door een stuk of vijftien jongeren, als middelpunt van een in drie talen gevoerde discussie over de toestand in de wereld, de crisis, armoe, de rol van de banken.


'Er verandert nooit wat', zei de oude Kick tegen de rest van de groep. 'We zijn een wereldrevolutie aan het voorbereiden.'


En daar moest bij gedronken worden. Korneel en Bram haalden twee meter bier, om in één rondje van het stigma van zuinige Hollanders af te zijn. Er kwam nog meer bier, en nog meer, tot Kick jr. een jongen zag met de tekst 'back to the friture' op zijn T-shirt. In het woord 'friture' school een verlangend vergezicht.


Nog geen kwartier later stond het gezelschap op de stoep bij het afgifteluik van Menneken Frit, vlak achter de Ancienne Belgique. Op aanraden van de Marokkaanse medewerker bestelden zij een mitraillette, een Waalse specialiteit bestaande uit stokbrood, patat, vlees, kaas en saus.


'Allemachtig', zei Opa Kick tegen Luigi, 'ik mag van jou niet stagediven en je staat me wel deze vetmitrailleur toe?'


Het was koud, laat en het miezerde licht. Omstanders haalden frituursels, om snel weer naar elders te verdwijnen. Het gezelschap Nederlandse vrienden stond dicht tegen elkaar te kleumen, eenzaam in de Brusselse nacht. In vroeger tijden hadden ze ongetwijfeld langer op de savanne rondgestruind, was er wellicht daadwerkelijk geknokt, versierd en een revolutie voorbereid - maar het was goed zo. Nog weer later zaten ze in de auto terug naar het moederland, naar de naderende afvaart richting Vlieland. Er is in de Dodge A100 van Pim niet overgegeven. De enige die, op Luigi na, niet sliep was Opa Kick.


Wat eraan voorafging


Een groep van vijf vrouwen ('De Vijf') deelde tijdens hun studie lief en leed, nadat ze gezamenlijk waren weggelopen van de ontgroening van hun toekomstige studentenvereniging. Hun mannen raakten ook met elkaar bevriend. Het gezelschap bijna-veertigers met hun kinderen besloot gezamenlijk Oud en Nieuw te vieren op Vlieland. Bij aankomst in Harlingen miste het gezelschap de boot, maar dit bleek een practical joke van Pim, een van mannen. Hij had een oude klipper gecharterd bij schipper Maria. Terwijl de vrouwen in de kombuis praatten over het leven stonden de mannen bij elkaar op het te dek te nakateren over een bezoek, daags ervoor, aan een popconcert in de Ancienne Belgique. Kicks vader, bijgenaamd Opa Kick, was bij dat concert nogal prominent aanwezig.


Zijpaden


Erika Houkes Zollner schreef op Facebook: 'Jammer dat het verhaal nu onderbroken werd door deze 'terugblik' van de vier mannen. Het verhaal komt nu wel heel traag op gang. Komen er nu niet te veel zijpaden?'


Dat is een terechte vraag. Ik zit nog in de fase dat ik personages wil introduceren. Dat kan in het lopende verhaal of met flashbacks. In een roman kan het soms prettig zijn om de zogenoemde nu-lijn te onderbreken.


Het verhaal dat ik wil vertellen, speelt zich af in drie dagen. Dat is ongeveer 70 bladzijden per dag, als ik een roman van rond de 200 bladzijden wil schrijven. Dit komt neer op ongeveer 15 feuilletons per dag. Af en toe zal ik dus een zijpad kiezen. Dit is overigens een techniek die veel feuilletonschrijvers hanteerden. Dickens, de feuilletonschrijver der feuilletonschrijvers, speelde ook met tijdlijnen, nieuwe personages en zijlijnen.


1.1. Stagediven


Volgens Wikipedia is Peter Gabriel inderdaad een van de eerste popmuzikanten die op de handen van zijn publiek dook. De eerste gerapporteerde podiumduik dateert uit 1982.


1.2. T-shirts


De hoofdpersonen verbazen zich, net als ik mij verbaas, over de veelkleurige, veelvormige en veeltekstige T-shirts. De vraag naar guitige opdrukken legde ik voor aan lezers. Er kwamen meer dan vijftig inzendingen. Een kleine greep (naast de teksten die ik in het verhaal koos). Rudolf Vos schreef: 'Een T-shirtopschrift dat ik nooit zal vergeten was een paar jaar geleden op een markt in Winterswijk van een Duitse vrouw: 'Ich war es nicht.'


Jan Geuken: 'Loop door. Hier valt niets te lezen.' Charlotte Backx: 'Coffee, tea or me?' Ineke Scheffers: 'Amateur Gynecologist.' Anne de Rooij: 'This T-shirt would look good on your bedroom-floor.' Else Bahnen: 'I am in the witness protection program.' Joost van Hoek: 'Ik hou van spruitjes.' Fraai is deze van Stan Putman: 'I listened to this band before it even existed.' En schrijver Bert Natter: 'Instant asshole - just add alcohol.'


1.3. Menneken Frit


De vraag luidde: 'Heeft het Brusselse uitgaansleven ook frietkotten? Wat schranst men na een avond stappen en waar doet men dat in de buurt van de Ancienne Belgique?


Brusselaar Axel De Mil tipte op Twitter direct Frit-land aan het Beursplein, een naam die ook veel anderen noemden. Uiteindelijk koos ik voor Menneken Frit, aangedragen door Brusselaar Steven Lemmens van Studio Brussel. De correcte spelling is Menneken Frites, maar toch vind ik Frit prettiger staan.


1.4. Mitraillette


Dezelfde Axel De Mil raadde mij aan de personages een 'mitraillette' te laten eten (uitgesproken als 'mitrajet'). Deze kleine mitrailleur is een typisch Brusselse snack. Op internet zijn vele varianten te vinden. Een mitraillette bestaat meestal uit een half stokbrood, vlees, friet en één of meerdere sauzen, aangevuld met kaas en salade.


Lezerspoll


Ik speel met de gedachte om Opa Kick uit aflevering 5 en 6 te laten opduiken op Vlieland, na een dronken belofte op de terugweg vanuit Brussel. Vraag aan de lezers of ik dat moet doen of niet.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden