Afghanistan dreigt weer een vergeten land te worden

Het Afghanistan van de Taliban is veroverd en de toestand is kalm. In heel Afghanistan? Dat valt tegen, alleen in Kabul houden de ISAF-troepen de zaak in de hand....

Maar dat alles is slechts een deel van de werkelijkheid. Het is relatief kalm in Kabul, waar Nederland en Duitsland vanaf maandag het commando over de internationale troepenmacht ISAF voeren. Maar daarbuiten is het allesbehalve rustig.

Nabij de westelijke stad Kandahar wordt hevig gevochten tussen Amerikanen en 'vijandelijke' troepen. Amerikaanse bases worden 's nachts aangevallen. De bevolking kan niet tussen steden reizen vanwege de gewapende roversbenden. En in het jaar 2002 is volgens de VN driekwart van alle opium in de wereld in Afghanistan verbouwd.

De Verenigde Naties noemden de situatie in Afghanistan begin deze week nog 'zorgwekkend' en ze kwamen met een lange lijst van incidenten waaruit blijkt dat daar goede redenen voor zijn. Zo zijn vorige week bijvoorbeeld twee auto's van de VN overvallen door gewapende mannen. Kort daarvoor zijn bij een aanval op een VN-vluchtelingenkonvooi in de provincie Nangarhar twee Afghaanse ambtenaren vermoord. In de noordelijke stad Mazar-i-Sharif werd rond dezelfde tijd een bomaanslag gepleegd op een kantoor van een VN-ontmijningsorganisatie. Iedereen kwam met de schrik vrij.

De leden van een ander ontmijningsteam zijn, ook vorige week, door tien gewapende mannen aangehouden. Ze zijn in elkaar geslagen en beroofd en werden pas na een paar uur vrijgelaten, vertelde VN-woordvoerder Manoel de Almeida e Silva. Vlak buiten Kabul is een auto van het Wereldvoedselprogramma (WFP) aangehouden. De twee medewerkers van WFP en een Afghaanse ambtenaar die in de auto zaten, werden geblinddoekt en urenlang vastgehouden.

'We maken ons zorgen om dergelijke incidenten', zegt De Almeida e Silva. 'De situatie in het land is verre van stabiel, we hebben te maken met geweld tussen verschillende Afghaanse facties onderling, misdaad en terrorisme. En niet alleen wij, ook de Afghanen zijn bezorgd.'

Afgelopen woensdag maakte de Britse journalist Robert Fisk zich in het dagblad The Independent boos over het feit dat Bush en Blair beloofd hadden Afghanistan niet te vergeten, maar naar zijn mening doen ze dat toch. 'Wie weet dat Al Qa'ida een eigen radiostation in Afghanistan heeft dat oproept tot een heilige oorlog tegen de Amerikanen, mag zijn hand opsteken. En datzelfde geldt voor degene die raadt hoeveel van de wapens die de VS in Afghanistan hebben geconfisqueerd alweer in handen zijn van de krijgsheren. Het antwoord is 25 procent.'

Volgens een recent rapport van de Verenigde Naties zijn er in de zuidoostelijke provincies Paktia, Paktika en Kunar weer trainingskampen van Al Qa'ida en de Taliban. 'Om te voorkomen dat ze worden opgerold door de Amerikaanse troepen, zijn ze compact, discreet en mobiel', zegt Michael Chandler, het hoofd van het VN-team dat onderzoek heeft gedaan naar deze kampen. 'En het zorgwekkende is dat zich steeds meer nieuwe vrijwilligers aanmelden.'

Rond de westelijke stad Kandahar is het zo gevaarlijk dat westerse hulporganisaties hebben besloten zichzelf zo min mogelijk te laten zien. De afgelopen zeven dagen zijn er in de stad twee bommen afgegaan: één ontplofte bij de Franse hulporganisatie Actie Tegen de Honger, een tweede blies een bus op waarbij negen passagiers om het leven kwamen.

Intussen hebben Amerikaanse troepen een kleine honderd kilometer verderop 'de grootste slag van de afgelopen tien maanden' gevoerd tegen 'vijandelijke troepen'. Achttien mensen zijn daarbij om het leven gekomen. Momenteel worden de grotten vanwaaruit de strijders opereerden uitgekamd en opgeblazen, maar de Amerikanen zijn er niet van overtuigd dat de vijand zich volledig heeft teruggetrokken. 'Af en toe zien we rook van kookvuren rond bergtoppen opstijgen', zegt kolonel Roger King.

Het is onduidelijk wie die vijandelijke troepen nu precies zijn. Taliban? Al Qa'ida? Of soldaten van de krijgsheer Gulbuddin Hekmatyar die heeft opgeroepen tot een oorlog tegen de Amerikanen. Gevreesd wordt voor een alliantie tussen deze drie groepen: een lente-offensief zou samen kunnen vallen met een oorlog in Irak. 'Het is de vraag hoe de Amerikanen dat van zich af zouden kunnen slaan', sombert een commentator in de Pakistaanse krant Dawn. 'De oorlog in Afghanistan is nog lang niet gewonnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden